Poradnik Przedsiębiorcy

Wynagrodzenie urlopowe przy nowej umowie

Zasady wyliczania wynagrodzenia urlopowego zostały uregulowane w szczególności w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop – zwane dalej rozporządzeniem urlopowym (Dz. U. z 1997 nr 2 poz. 14 ze zm.). Ustalenie wynagrodzenia za czas urlopu pracownika następuje na podstawie wyliczenia przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rozpoczęcie urlopu. Warto zwrócić uwagę, że w przypadkach znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia, składniki te mogą być uwzględnione przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu (§ 8 rozporządzenia urlopowego). Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 172 Kodeksu pracy, pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za czas urlopu w wysokości analogicznej do sytuacji, w której normalnie świadczyłby pracę.

Zasady wyliczania wynagrodzenia urlopowego

“Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem:

  • jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,

  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,

  • gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,

  • wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,,

  • ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,

  • dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,

  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,

  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,

  • nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,

  • odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,

  • wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku pracy” (§ 6 rozporządzenia urlopowego).

Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu (§ 7 rozporządzenia urlopowego).

Jak obliczyć wynagrodzenie urlopowe?

Zgodnie z § 9 rozporządzenia urlopowego „wynagrodzenie urlopowe oblicza się:

  • dzieląc podstawę wymiaru przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została ustalona ta podstawa, a następnie

  • mnożąc tak ustalone wynagrodzenie za jedną godzinę pracy przez liczbę godzin, jakie by pracownik przepracował w czasie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym czasie nie korzystał z urlopu”.

Zgodnie z § 12 rozporządzenia urlopowego „składniki wynagrodzenia wypłacane za okresy dłuższe niż jeden miesiąc wypłaca się w przyjętych terminach wypłaty tych składników, przy czym okres urlopu jest traktowany na równi z okresem wykonywania pracy. Okres urlopu wypoczynkowego w zakresie prawa do deputatu traktuje się na równi z okresem wykonywania pracy”.

Zgodnie z wyrokiem z 20 lipca 2000 r. (I PKN 17/00) tzw. premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego. Natomiast na podstawie wyroku z 22 września 2000 r. (I PKN 33/00) premia wypłacana co pewien czas za okresy zróżnicowane co do ich długości jest świadczeniem periodycznym, do którego nie ma zastosowania wyłączenie przewidziane w § 6 pkt 1 rozporządzenia urlopowego (por. Wronikowska Ewa, Komentarz do rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop).

Przykład 1.

W skład wynagrodzenia pracownicy wchodzi wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4000 zł miesięcznie, dodatku funkcyjnego w wysokości 150 zł miesięcznie i zmienna premia w wysokości 10% wynagrodzenia zasadniczego (10% z 4000 zł = 400 zł). W czerwcu pracownica wykorzystała 14 dni urlopu. Jej wynagrodzenie w czerwcu będzie analogiczne jak w poprzednim miesiącu, tj. 4550 zł (4000 + 150 + 400). Składniki wynagrodzenia w niniejszym przykładzie są w stałej miesięcznej wysokości, które powinny być uwzględnione w wynagrodzeniu urlopowym w miesiącu wykorzystywania urlopu.

Jak wyliczyć wynagrodzenie urlopowe w przypadku zawarcia kolejnej umowy o pracę z pracownikiem?

W przypadku nawiązania z pracownikiem kolejnej umowy o pracę i dodania niewykorzystanego urlopu do nowej umowy o pracę, wynagrodzenie urlopowe oblicza się według wyżej wskazanych zasad. Warto pamiętać, by zliczać w nim miesięczne zmienne składniki wynagrodzenia wyłącznie z okresu obowiązywania aktualnej umowy o pracę, bez uwzględnienia składników wynagrodzenia obowiązujących przy poprzedniej umowie.

Do wyliczenia wynagrodzenia urlopowego bierzemy pod uwagę składniki wynagrodzenia miesięcznego w stałej wysokości w danym miesiącu, w którym pracownik korzysta z urlopu. Natomiast składniki wynagrodzenia takie jak: prowizja, premia miesięczna - wypłacana w różnej wysokości, dodatek stażowy, zmienna prowizja, dodatek funkcyjny w stałej wysokości, wlicza się w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Zmienne miesięczne składniki wynagrodzenia, których wysokość znacznie różni się w różnych miesiącach, mogą być wyliczane w łącznej wysokości w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Przykładem może być wynagrodzenie określone akordowo (określona kwota za operację, czynność, produkt), wynagrodzenie określone stawką godzinową, premie miesięczne o zmiennej wysokości (% wynagrodzenia zasadniczego, jeśli wysokość wynagrodzenia nie jest ustalona w sposób stały), prowizje miesięczne o zmiennej wysokości (% od wartości sprzedaży, obrotu).

Ważne, że przy wyliczaniu wynagrodzenia urlopowego do podstawy zalicza się składniki wynagrodzenia wypłacone w konkretnym czasie, bez względu na to, za jaki miesiąc przysługiwały.

Należy pamiętać, że powyższa reguła nie znajdzie zastosowania przy zliczaniu zmiennych składników wynagrodzenia należnych z umów o pracę, które zostały zakończone, ale zatrudnienie nadal jest kontynuowane na podstawie kolejnej umowy.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Departament Prawa Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w którym potwierdzono, że przeniesienie urlopu wypoczynkowego z poprzedniej umowy o pracę na podstawie art. 171 § 3 Kodeksu pracy nie jest równoznaczne z przeniesieniem zmiennych, miesięcznych składników wynagrodzenia, wypłacanych pracownikowi w oparciu o poprzednią umowę o pracę, która już się zakończyła.

Przykład 2.

Pracownica była zatrudniona na czas określony od 1 marca 2016 r do 31 marca 2017 r. Kolejna umowa o pracę została zawarta na okres od 1 kwietnia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. Pracownica podpisała porozumienie z pracodawcą o przeniesieniu niewykorzystanych 10 dni urlopu z poprzedniej umowy o pracę do kolejnej umowy o pracę. Pracownica zgodnie z pierwszą umową otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4500 zł i premię (za każdy miesiąc inna kwota premii). Druga umowa o pracę została zawarta na 1/2 etatu z wynagrodzeniem zasadniczym w wysokości 2250 zł i zmienną premią. W czerwcu pracownica wykorzystała 10 dni urlopu wypoczynkowego. Zatem powinna otrzymać wynagrodzenie miesięczne za czerwiec w wysokości 2250 zł wraz z należną premią. Ponadto będzie jej przysługiwać wynagrodzenie urlopowe od składników zmiennych wypłaconych w kwietniu i maju 2017 r.

Konkludując, bardzo ważne jest, by w wynagrodzeniu urlopowym uwzględniać składniki wynagrodzenia, które są stałe i powtarzalne. Zgodnie z rozporządzeniem, składniki wynagrodzenia zostały podzielone na składniki ustalone w stawce miesięcznej w stałej wysokości, składniki wynagrodzenia wypłacane za okresy dłuższe niż jeden miesiąc, składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc, o zmiennej wysokości. W przypadku kontynuacji zatrudnienia przez pracownika, z którym pracodawca zawarł kolejną umowę wraz z porozumieniem o przeniesieniu pozostałych dni urlopu do nowej umowy, przy wyliczaniu wynagrodzenia urlopowego nie można uwzględnić zmiennych składników wynagrodzenia wynikających z poprzedniej, zakończonej umowy o pracę.