Przekroczenie pierwszego progu podatkowego - jak dokonać obliczeń?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Jeszcze do 2020 roku roku w momencie przekroczenia pierwszego progu podatkowego wyższa zaliczka na podatek dochodowy pobierana była dopiero od kolejnego miesiąca. Sposób naliczania podatku jednak zmienił się. Z czym wiąże się przekroczenie pierwszego progu podatkowego i co to oznacza dla podatników osiągających wysokie dochody? Wyjaśniamy w artykule.

Progi podatkowe - zmiana w 2022 roku

Przy rozliczaniu podatku stosowane są dwie stawki – 17% i 32%. Same progi podatkowe nie zmieniały się już od kilku lat. Do końca 2021 roku podatek rozliczany był zgodnie z następującymi limitami:

  • pierwszy próg podatkowy – do 85 528 zł. Do tej kwoty należny podatek wynosi 17%;
  • drugi próg – powyżej 85 528 zł. Od tej kwoty należy zapłacić 32% podatku dochodowego.

Od 2022 roku progi podatkowe prezentują się następująco:

  • I próg podatkowy, czyli 17%, będzie obowiązywał do 120 000 zł, od 1 lipca 2022 to 12%. 
  • II próg podatkowy, czyli 32%, dotyczy kwoty dochodu przekraczającego 120 000 zł rocznie.

Aby uniknąć opodatkowania 32% stawką podatku, pracownik może złożyć stosowne oświadczenie o rozliczaniu się wspólnie z małżonką/małżonkiem. Jest to możliwe tylko wówczas, gdy druga osoba nie przekracza pierwszego progu podatkowego oraz po spełnieniu innych kryteriów, takich jak pozostawanie w związku małżeńskim oraz posiadanie wspólności majątkowej.

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego do 2021 roku

Podstawę obliczenia podatku stanowi dochód rozumiany jako różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania, pomniejszona o odliczenia ustawowe, takie jak składki na ubezpieczenia społeczne.

Podstawa opodatkowania = wynagrodzenie brutto – 250 zł lub 300 zł (tj. KUP pracownika) – 13,71% z wynagrodzenia brutto (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika). Podstawa opodatkowania zawsze powinna zostać zaokrąglona do pełnych złotych.

Do końca 2019 roku pracodawcy zgodnie z ustawą pobierali zaliczkę według 32% stawki od miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik przekroczył pierwszy próg podatkowy. Od stycznia 2020 roku wyliczenia podatkowe uległy zmianie i przedstawiają się następująco:

  • za miesiące, w których dochody danego pracownika nie przekraczają pierwszego progu podatkowego, pracodawca ma obowiązek naliczać 17% podatek;
  • w miesiącu przekroczenia pierwszego progu w danym zakładzie pracy pracodawca powinien naliczyć podatek 17% od części dochodów, które nie przekroczyły pierwszego progu, natomiast od kwoty nadwyżki – 32% podatku;
  • w kolejnym miesiącu po przekroczeniu pierwszego progu zaliczki wyniosą 32% dochodu uzyskanego w danym miesiącu.

Co istotne, powyższy proces postępowania odnosi się głównie do osób objętych obowiązkiem podatkowym, które nie podlegają pod ulgę PIT dla młodych.

Przekroczenie progu u osób zwolnionych z PIT

Zgodnie z obowiązującymi przepisami młodzi pracownicy mają prawo skorzystać z zerowego podatku. Zwolnienie od podatku dla młodych przysługuje osobom, które nie ukończyły 26. roku życia. W przypadku ich rozliczania proces postępowania dotyczący przekroczenia limitu przychodów wygląda następująco:

  • przez pierwsze miesiące należy sumować kwoty wynagrodzenia brutto uzyskiwanego przez pracownika. W miesiącu przekroczenia sumy przychodów podlegających zwolnieniu (120 000 zł) wynagrodzenie ponad ten próg zostanie objęte 17% podatkiem;
  • od momentu przekroczenia limitu przychodu należy zacząć naliczać od zera dochód podlegający opodatkowaniu w sposób narastający. W miesiącu przekroczenia kwoty dochodu w wysokości 120 000 zł wynagrodzenie podatnika zostanie objęte proporcjonalnie 17% i 32% podatkiem;
  • w kolejnych miesiącach po przekroczeniu pierwszego progu dochodowego podatek należny będzie wynosił 32%.

Przekroczenie progu – ulga i koszty przychodu

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego do 2021 roku powodowało brak możliwości odliczenia ulgi podatkowej, więc płatnik nie pomniejszył zaliczki o 43,76 zł (od dochodu objętego podatkiem 32%). Inaczej jest w przypadku pracowniczych kosztów uzyskania przychodów – te przysługują zawsze, bez względu na to, czy pracownik przekroczył pierwszy próg podatkowy, czy też nie.

Od 2022 roku nawet po przekroczeniu drugiego progu podatkowego można zastosować ulgę podatkową. 

Przykład 1.

Pani Joanna zarabia 20 000 zł brutto. W czerwcu 2021 roku nastąpił przekroczenie pierwszego progu podatkowego. Pracodawca powinien naliczyć podatek zgodnie z następującym schematem:
dochód narastająco od stycznia do czerwca: 102 048 zł
102 048 zł – 85 528 zł = przekroczenie pierwszego progu podatkowego
Wypłata za czerwiec:

  • 20 000 zł brutto wynagrodzenia
  • składki ZUS – 2742 zł
  • KUP – 250 zł
  • podstawa opodatkowania PIT – 17 008 zł
  • składka zdrowotna – 9% – 17 258 zł × 9% = 1553,22 zł
  • składka zdrowotna do odliczenia – 17 258 zł x 7,75% = 1337,50 zł

stawka podatku dochodowego 17% do kwoty 85 528 zł + 32% od nadwyżki:

  • 102 048 zł – 85 528 zł = 16 520 zł (ponad limit)
  • 17 008 zł – 16 520 zł = 488 zł (poniżej limitu)
  • 488 zł × 17% = 82,96 zł
  • 16 520 × 32% = 5286,40 zł
  • ulga podatkowa – 43,76 zł (na miesiąc) do kwoty 85 528 zł
  • podatek dochodowy do zapłaty po odliczeniu składki zdrowotnej i ulgi:
  • 82,96 zł – 43,76 + 5286,40 zł – 0 zł – 1337,50 zł = 3988,10 zł, w zaokrągleniu 3988 zł

Dla pracowników szybsze naliczenie większego podatku jest bez wątpienia korzystne pod tym względem, że podczas rozliczenia rocznego unikną wtedy dopłat podatku. Warto nadmienić, że regulacje odnoszące się do zmian w wyliczeniach zaliczki dotyczą wyłącznie podatników uzyskujących przychody ze stosunku pracy – nie zleceniobiorców. W przypadku zleceniobiorców nadal obowiązuje zasada, że dopiero po złożeniu przez taką osobę oświadczenia o chęci zastosowania wyższej stawki podatkowej płatnik ma możliwość zacząć naliczanie zaliczki od stawki 32%.

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego i szybsze wyliczenia wyższej zaliczki dla płatników wiążą się z koniecznością aktualizacji oprogramowania kadrowo-płacowego. Dodatkowo pracodawcy powinni pamiętać, że jeśli pobiorą zaliczkę nieprawidłowo, będą odpowiadać oni, nie pracownik. Odpowiedzialność będzie ponoszona do wysokości niepobranej zaliczki od wynagrodzenia za miesiąc, w którym doszło do przekroczenia górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej (85 528 zł). Warto więc zadbać o to, aby płatnicy wywiązali się z nowego obowiązku, ponieważ dzięki temu unikną konsekwencji finansowych.

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego w 2022 roku

Progi podatkowe od 2022 roku prezentują się następująco:

  • I próg podatkowy, czyli 17%, do 120 000 zł, od lipca 2022 roku to 12% podatku. 
  • II próg podatkowy, czyli 32%, dotyczy kwoty dochodu przekraczającego 120 000 zł rocznie.

Oprócz zwiększenia progów podatkowych zwiększyła się również kwota wolna od podatku. Jej wzrost jest znaczący z 8000 zł do 30 000 zł. Zmiana ta z kolei wpływa na kwotę zmniejszającą podatek. Do końca 2021 roku to 43,76 zł, czyli 1/12 z 525,12 zł, do końca czerwca 2022 roku to 425,00 zł (30 000 x 17% = 5100 zł / 12 = 425,00 zł). Od lipca 2022 roku to 300 zł. 

Przykład 2.

Pani Barbara zarabia 30 000 zł. Miejsce jej zamieszkania znajduje się w miejscowości, w której znajduje się zakład pracy, stąd koszty uzyskania przychodu wynoszą miesięcznie 250 zł (jest to jedyny stosunek pracy pracownika). W maju 2022 roku nastąpi przekroczenie pierwszego progu podatkowego. 

Pracodawca powinien naliczyć podatek zgodnie z następującym schematem:
dochód narastająco od stycznia do maja: 128 185 zł
128 185 zł – 120 000 zł = 8185 zł przekroczenie pierwszego progu podatkowego
Wypłata za czerwiec:

  • 30 000 zł brutto wynagrodzenia
  • składki ZUS – 4 113 zł
  • KUP – 250 zł
  • podstawa opodatkowania PIT – 25 637 zł
  • składka zdrowotna- 25 887 zł × 9% = 2 329,83 zł
  • stawka podatku dochodowego 17% do kwoty 120 000 zł + 32% od nadwyżki
  • 128 185 zł – 120 000 zł = 8 185 zł (ponad limit)
  • 25 637 zł – 8 185 zł = 17 452 zł (poniżej limitu)
  • 17 452 zł × 17% = 2 966,84 zł
  • 8 185 × 32% = 2 619,20 zł
  • ulga podatkowa – 425 zł 
  • podatek dochodowy do zapłaty: 
  • 2966,84 zł  + 2619,20 zł − 425 zł = 5161,04 zł ~ 5161 zł

Przykład 3 

W październiku 2022 roku (narastająco od początku roku kalendarzowego) dochód pracownika wyniósł: 115 000,00 zł. Dodatkowo nie ma on naliczanych składek emerytalno-rentowych w związku z przekroczeniem i złożeniem stosownego oświadczenia. 

W listopadzie 2022 roku pracownik uzyskał przychód w wysokości: 27 000,00 zł. Miejsce jego zamieszkania znajduje się tam, gdzie zakład pracy, stąd koszty uzyskania przychodu wynoszą miesięcznie 250 zł.

Ile będzie wynosić podatek?

115 000,00 zł + 26 089,50 zł = 141 089,000 zł

141 089,00 zł – 120 000,00 zł = 21 089,00 zł

  • 27 000,00 zł zł brutto wynagrodzenia
  • składki ZUS: 661,50 zł (27 000,00 x 2,45% – tylko składka chorobowa)
  • KUP: 250,00 zł
  • podstawa opodatkowania PIT: 26 089,00 zł (27 000,00 zł – 661,50 zł – 250,00 zł)
  • podstawa składki zdrowotnej: 26 338,50 zł (27 000,00 zł – 661,50 zł)
  • składka zdrowotna: 2 370,46 zł (26 338,50 × 9%)
  • stawka podatku dochodowego 12% do kwoty 120 000 zł + 32% od nadwyżki
  • 141 089,00 zł – 120 000,00 zł = 21 089,00 zł (ponad limit)
  • 21 089,00 zł × 32% = 6 748,48 zł
  • 26 089,000 zł – 21 089,00 zł = 5 000,00 zł (poniżej limitu)
  • 5 000,00 zł x 12% = 600,00 zł
  • ulga podatkowa: 300,00 zł 
  • podatek dochodowy do zapłaty: 7 048,00 zł (600,00 zł + 6748,48 zł – 300,00 zł = 7 048,48 zł ~ 7 048,00 zł.

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego a generowanie Pit 11 w systemie wFirma.pl

System wFirma.pl przy umowach o pracę automatycznie pilnuje wartości progu podatkowego. Generując listy płac KADRY » LISTY PŁAC » MENU » ZBIORCZE » DODAJ do granicy dochodu 120 000 zł naliczony zostanie podatek od stawki 17%, a po przekroczeniu ograniczenia podatek będzie liczony od 32%. Przekroczenie pierwszego progu podatkowego zostanie także uwzględnione w deklaracji PIT-11, którą można wygenerować KADRY » DEKLARACJE » DODAJ DEKLARACJĘ. 

Przekroczenie pierwszego progu podatkowego - Pit 11 w systemie wFirma.pl

W wygenerowanej deklaracji PIT-11 zostaną automatycznie uwzględnione takie informacje, jak przychody, koszty, składki odliczone oraz podatek od wynagrodzeń pracowników. Dzięki temu roczne deklaracje związane z zatrudnianiem pracowników są łatwe i bardzo intuicyjne. 

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów