Poradnik Przedsiębiorcy

Wynagrodzenie przestojowe - jak obliczyć?

Pracownikowi, który był gotów do świadczenia pracy, a nie wykonywał jej z przyczyn dotyczących pracodawcy, należy się wynagrodzenie przestojowe. Jak obliczyć stawkę wynagrodzenia przestojowego? Przeczytaj w niniejszym artykule.

Definicja przestoju w pracy

Przestój to czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotowy do jej świadczenia, a pojawiły się nieprzewidziane zdarzenia, które uniemożliwiły jej wykonywanie. Te zdarzenia mogą być wywołane np. przyczynami technicznymi, awariami  czy działaniem osób trzecich. Za czas przestoju pracownikowi należy się wynagrodzenie w stawce wynikającej z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Jeśli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony w momencie omawiania warunków pracy, to wynagrodzenie za przestój wynosi 60% wynagrodzenia. Co ważne, wynagrodzenie to nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 81 § 1 Kodeksu pracy).

Uwaga!

Pracownikowi za czas przestoju, czyli czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do pracy, a doznał przeszkód ze strony pracodawcy, należy się wynagrodzenie przestojowe.

Wynagrodzenie przestojowe należy się za czas przestoju wynikający z przeszkód dotyczących pracodawcy. Jeśli przestój ma miejsce z winy pracownika, nie przysługuje mu wynagrodzenie (art. 81 § 2 Kodeksu pracy). Jeżeli jednak przestój jest winą pracownika, a pracodawca powierzy mu inną pracę, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę.

Uwaga!

Pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia, jeżeli przestój jest jego winą.

Powierzenie innej pracy na czas przestoju

Na czas przestoju pracownikowi może zostać powierzona inna praca. Za jej wykonanie przysługuje wynagrodzenie, które nie może być niższe niż wynagrodzenie za czas przestoju. Jeżeli natomiast przestój jest winą pracownika, przysługuje mu wynagrodzenie jedynie za wykonaną pracę (art. 81 § 3 Kodeksu pracy).

Przestój w pracy może być również spowodowany warunkami atmosferycznymi, jeżeli praca uzależniona jest od tych warunków. Dotyczy to m.in. rolnictwa, budownictwa czy turystyki. Wówczas pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przestoju, chyba że przepisy prawa pracy stanowią inaczej (np. regulaminy wynagradzania czy układy zbiorowe pracy). W takiej sytuacji pracodawca może również powierzyć pracownikowi inną pracę (art. 81 § 4 Kodeksu pracy). Za powierzoną pracę pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, o ile zakładowe przepisy nie przewidują za tę pracę wynagrodzenia przestojowego.

Jak obliczyć wynagrodzenie przestojowe?

Jak już wcześniej wspomniano, za czas przestoju pracownikowi należy się wynagrodzenie, które wynika z jego osobistego zaszeregowania. Co to oznacza? Wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika to wynagrodzenie zasadnicze określone w umowie o pracę, bez żadnych dodatków czy dopłat. Wyjątek stanowi dodatek funkcyjny przysługujący pracownikom zatrudnionym na stanowiskach kierowniczych. Wówczas jest on wliczany do wynagrodzenia za czas przestoju. Jeżeli jednak wynagrodzenie za czas przestoju nie zostało wyodrębnione w umowie, pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia.

Wynagrodzenie określone w stawce miesięcznej

Jeżeli wynagrodzenie za pracę określone jest w stawce miesięcznej, to wówczas, aby obliczyć wynagrodzenie przestojowe, należy:

  1. w pierwszej kolejności podzielić to wynagrodzenie przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu,

  2. a następnie pomnożyć przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w ramach obowiązującego go czasu pracy, gdyby nie było przestoju.

Przykład 1.

Pani Halina zatrudniona jest jako księgowa w firmie X. Jej wynagrodzenie wynosi 5000 zł miesięcznie. Oprócz tego raz na kwartał otrzymuje premię w wysokości 50% wynagrodzenia. W czerwcu 2017 roku jednego dnia wystąpiła awaria komputerów, przez co pani Halina nie mogła pracować przez 3 godziny. Jakie wynagrodzenie za te 3 godziny powinna otrzymać pracownica?

  • w czerwcu 2017 r. do przepracowania było 168 godzin.

  • 5000 zł : 168 godzin = 29,76 zł / godzinę

  • 29,76 zł / godzinę x 3 godziny = 89,28 zł

Pani Halina za 3 godziny przestoju otrzyma 89,28 zł. W jej wynagrodzeniu przestojowym nie należy brać pod uwagę składnika zmiennego, jakim jest premia kwartalna.

Przykład 2.

Pan Michał jest kierownikiem magazynu. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 8500 zł otrzymuje dodatek funkcyjny 1500 zł. W styczniu 2017 r. z winy innego pracownika wystąpiła awaria powodująca 7-godzinny przestój. Jakie wynagrodzenie za czas przestoju powinien otrzymać pan Michał?

  • 8500 zł + 1500 zł = 10 000 zł

  • 10 000 zł : 168 godzin (godziny do przepracowania w styczniu 2017 r.) = 59,52 zł / godzinę

  • 59,52 zł / godzinę x 7 godzin = 416,64 zł

Pan Michał za 7-godzinny czas przestoju spowodowany awarią otrzyma wynagrodzenie przestojowe w wysokości 416,64 zł.

Wynagrodzenie określone w stawce godzinowej

Jeżeli pracownik wynagradzany jest stawką godzinową, wówczas jedną godzinę wynagrodzenia za czas przestoju stanowi stawka godzinowa wynikająca z zawartej umowy o pracę. W przypadku większej liczby godzin przestoju, stawkę godzinową z umowy o pracę należy pomnożyć przez liczbę godzin przestoju.

Przykład 3.

Pan Janusz zatrudniony jest jako pracownik transportowy w pełnym wymiarze czasu pracy. Oprócz wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 20 zł za godzinę, otrzymuję stałą premię miesięczną w wysokości 10% wynagrodzenia. We wrześniu 2017 r. pan Janusz miał do przepracowania 168 godzin, jednak ze względu na awarię w dostawie prądu jednego dnia nie wykonywał pracy. Jakie wynagrodzenie należy się za 8-godzinny czas przestoju?

  • 20 zł x 8 godzin = 160 zł

Wyliczając wynagrodzenie przestojowe, należy w tym przypadku brać pod uwagę jedynie wynagrodzenie zasadnicze.

Wynagrodzenie przestojowe w wysokości 60% wynagrodzenia

Jeżeli w umowie o pracę nie wyodrębniono ani stawki miesięcznej ani godzinowej, pracownikowi za czas przestoju przysługuje 60% wynagrodzenia liczonego tak, jak wynagrodzenie urlopowe. Taka sytuacja może mieć miejsce u pracowników wynagradzanych akordowo czy prowizyjnie.

  1. Najpierw należy ustalić podstawę wynagrodzenia. Jeśli pracownik oprócz wynagrodzenia zasadniczego otrzymuje również składniki zmienne, to w wyliczaniu podstawy wynagrodzenia należy również uwzględnić składniki zmienne wypłacone w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym wystąpił przestój lub 12 miesięcy (w przypadku dużych różnic w wysokości składników zmiennych).

  2. Tak wyliczoną podstawę wynagrodzenia należy pomnożyć przez 60%.

  3. Następnie wyliczone 60% wynagrodzenia należy podzielić przez liczbę godzin przepracowanych w okresie, z którego została przyjęta.

  4. Wyliczoną wcześniej stawkę godzinową należy przemnożyć przez liczbę godzin przestoju.

Przykład 4.

Pan Wojciech pracuje w fabryce z meblami. Zatrudniony jest w systemie akordowym, a stawka jego wynagrodzenia wynosi od 30 do 80 zł. Jakie wynagrodzenie przestojowe otrzyma pan Wojciech za 2-godzinny przestój w marcu 2017 r.?

  • wynagrodzenie wypłacone w:

grudniu 2315 zł przepracowane godziny 168 godz.

styczniu 2418 zł     168 godz.

lutym     2286 zł    160 godz.

Łącznie: 7019 zł    496 godz.

  • 7019 zł x 60% = 4202,60 zł

  • 4202,60 zł : 496 godzin = 8,47 zł

  • 8,47 zł to mniej niż minimalne wynagrodzenie za godzinę pracy w marcu 2017 roku (2000 zł : 184 godziny = 10,87 zł)

  • 10,87 zł x 2 godziny = 21,74 zł

Pan Wojciech za 2-godzinny przestój otrzyma 21,74 zł. Wynagrodzenie przestojowe nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Przykład 5.

Pani Monika pracuje w fabryce czekolady w systemie akordowym. Jej stawka wynagrodzenia wynosi od 40 do 60 zł. Pani Monika otrzymuje również premię zależną od wyników (od 5 do 10%). Ile będzie wynosiło jej wynagrodzenie przestojowe, jeśli przestój w maju 2017 r. trwał 5 godzin?

  • wynagrodzenie wypłacone w lutym     2998 zł; przepracowane godziny 160 godz.

          marcu    3316 zł       184 godz.

          kwietniu 2951 zł       152 godz.

          Łącznie: 9265 zł    Łącznie: 496 godz.

  • 9265 zł x 60% = 5559 zł

  • 5559 zł : 496 godzin = 11,21 zł / godzinę

  • 11,21 zł / godzinę x 5 godzin = 56,05 zł

Pani Monika za czas przestoju otrzyma 56,05 zł.

Wynagrodzenie za czas przestoju z winy pracownika

Jeżeli przestój spowodowany jest winą pracownika, nie przysługuje mu za czas przestoju wynagrodzenie. Oznacza to, że pracodawca może za czas przestoju pomniejszyć pracownikowi wynagrodzenie.

Przykład 6.

Pan Grzegorz zatrudniony na stanowisku aparatowego urządzeń produkcyjnych omyłkowo spowodował awarię maszyny, przez co nie mogła być kontynuowana produkcja. Wynikiem tego był 6-godzinny przestój. O ile zostanie pomniejszone wynagrodzenie pana Grzegorza, jeśli otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2500 zł miesięcznie, a przestój wystąpił w listopadzie 2017 r.?

  • 2500 zł : 160 godzin = 15,63 zł / godzinę

  • 15,63 zł / godzinę x 6 godzin = 93,78 zł

Pracodawca będzie miał prawo pomniejszyć wynagrodzenie pana Grzegorza za listopad o 93,78 zł. Wówczas otrzyma on wynagrodzenie w wysokości 2406,22 zł.