Przedsiębiorcy wykorzystujący na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej samochody osobowe często ponoszą dodatkowe wydatki związane z zakupem akcesoriów. Zrozumienie, jak prawidłowo ująć wyposażenie samochodu w kosztach podatkowych, jest kluczowe dla optymalizacji rozliczeń. Biorąc pod uwagę przepisy ograniczające ujmowanie wydatków, warto szczegółowo przeanalizować, w jakim stopniu art. 23 ustawy o PIT odnosi się do kwestii wyposażenia auta.
Określenie podatkowego statusu wyposażenie samochodu w kosztach podatkowych
W pierwszej kolejności należy zastanowić się, czy wyposażenie samochodu stanowi element składowy środka trwałego, jakim jest samochód, czy też stanowi ono osobny składnik majątku.
Na podstawie art. 22a Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) można wskazać, że aby dany składnik majątku był uznany za środek trwały, musi:
- stanowić własność lub współwłasność podatnika,
- zostać nabyty lub wytworzony we własnym zakresie przez podatnika,
- być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
- cechować się przewidywanym okresem używania dłuższym niż rok,
- być wykorzystywany przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością albo oddany do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1 ustawy o PIT.
Przy czym uznaje się, że składnik majątku spełnia kryterium kompletności, jeżeli jest wyposażony we wszystkie elementy umożliwiające jego funkcjonowanie, zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast sformułowanie „zdatny do użytku” należy rozumieć jako możliwość faktycznego oraz prawnego użytkowania.
Podstawą dokonywania odpisów amortyzacyjnych jest wartość początkowa środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Stosownie do przepisu art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT: za wartość początkową środków trwałych, z uwzględnieniem ust. 2–18, uważa się – w razie odpłatnego nabycia – cenę ich nabycia.
Za cenę nabycia, w myśl art. 22g ust. 3 powyższej ustawy, uważa się:
W świetle powyższego na cenę nabycia składa się cena uiszczona sprzedawcy za składnik majątku oraz koszty związane z zakupem, tj. wszystkie wydatki, które powstały w bezpośrednim związku z odpłatnym nabyciem. Do kosztów tych zalicza się, między innymi, opłaty notarialne, skarbowe lub inne związane z zawartą transakcją, odsetki od kredytów zaciągniętych na zakup środka trwałego, uiszczone do dnia przekazania środka trwałego do używania.
Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT: nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a–22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej kwotę:
- 225 000 zł – w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem elektrycznym oraz w przypadku samochodu osobowego będącego pojazdem napędzanym wodorem
- 150 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a Ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wynosi mniej niż 50 g na kilometr,
- 100 000 zł – jeśli emisja CO2 silnika spalinowego samochodu osobowego, określona na podstawie danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów, o której mowa w art. 80a Ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, jest równa lub wyższa niż 50 g na kilometr.
Stosownie do treści art. 22d ust. 1 ustawy o PIT:
Wyposażenie samochodu w kosztach podatkowych a wydatki eksploatacyjne
Mając zatem powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wydatek na zakup wyposażenia o wartości do 10 000 zł można ująć bezpośrednio w kosztach podatkowych.
Jednocześnie trzeba podkreślić, że jeżeli samochód osobowy – stanowiący środek trwały – jest wykorzystywany w celach mieszanych (tj. zarówno firmowych, jak i prywatnych), zastosowanie znajdzie ograniczenie wynikające z art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem:
Stanowisko to potwierdza treść interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 maja 2024 roku (nr 0112-KDIL2-2.4011.182.2024.1.AA), w której wskazano, że:
Przykład 1.
Pan Karol ma samochód osobowy będący środkiem trwałym, który wykorzystuje na potrzeby zarówno prywatne, jak i prowadzonej działalności gospodarczej. Za kwotę 8 000 zł zakupił bagażnik dachowy.
W jaki sposób opisany wydatek pan Karol może rozliczyć w ramach działalności gospodarczej?
Wartość początkowa zakupionego składnika jest niższa niż 8 000 zł, pan Karol może zatem ten wydatek ująć bezpośrednio w kosztach podatkowych, a nie poprzez odpisy amortyzacyjne. Poniesiony wydatek nie powoduje ulepszenia samochodu zgodnie z art. 22g ust. 17 ustawy o PIT, więc jest rozliczany poza amortyzacją pojazdu. Zastosowanie znajdzie ograniczenie wynikające z art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT, co oznacza, że do kosztów podatkowych pan Karol może zaliczyć kwotę 6 000 zł (75% × 8000 zł).
Podsumowując, wyposażenie samochodu może stanowić odrębny składnik majątku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W takim przypadku na mocy art. 22d ustawy o PIT podatnik może poniesiony wydatek zaliczyć bezpośrednio do kosztów podatkowych, przy czym należy mieć na względzie ograniczenie wynikające z treści art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT.
