Poradnik Przedsiębiorcy

Amortyzacja samochodu osobowego firmowego

Aby dokonywać odpisów amortyzacyjnych od samochodu osobowego, niezbędne jest ujęcie go w ewidencji środków trwałych firmy. Przy wyborze odpowiedniej metody amortyzacji istotny jest fakt, czy samochód osobowy jest nowy, czy używany lub też eksploatowany w trudnych warunkach - te czynniki warunkują, która metoda będzie możliwa do zastosowania. Dowiedz się na czym polega amortyzacja samochodu osobowego!

Podatnik w przypadku zaliczenia samochodu do ewidencji środków trwałych może co miesiąc zaliczać w koszty odpisy amortyzacyjne, które wpływają na zmniejszenie podatku dochodowego.

Amortyzacja samochodu osobowego metodą liniową

Amortyzacja liniowa to standardowa metoda przeznaczona dla samochodów osobowych zakupionych na firmę. Zgodnie z założeniami tej metody środek trwały zużywa się równomiernie w ciągu całego okresu użytkowania. Przy jej zastosowaniu amortyzację rozpoczynamy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym samochód wprowadzono do ewidencji środków trwałych. Z wykazu stawek amortyzacyjnych wynika, że dla samochodów osobowych sklasyfikowanych pod numerem KŚT 741 podstawowa roczna stawka amortyzacyjna wynosi 20%, co oznacza, że samochód będzie amortyzowany przez 5 lat.

Przykład 1.

Firma XYZ w czerwcu 2017 roku przyjęła do użytkowania samochód osobowy o wartości 25 000 zł. 

Przedsiębiorca pierwszego odpisu amortyzacyjnego dokona w lipcu 2017 roku w wysokości 416, 67 zł.

(25 000 x 20%) / 12 m-cy

Amortyzacja samochodu osobowego  metodą liniową przyśpieszoną

Podwyższenie stawki amortyzacyjnej polega na przemnożeniu stawki amortyzacyjnej podanej w Wykazie stawek amortyzacyjnych przez przyjęty przez podatnika współczynnik, nie wyższy od maksymalnego. W ten sposób można przyspieszyć czas rozliczenia w kosztach samochodu osobowego.

Dla samochodu osobowego stawka podstawowa wynosi 20%, natomiast maksymalna wartość współczynnika - 1,4. Tym samym najwyższa stawka amortyzacyjna może wynosić 28%, wówczas okres amortyzacji będzie trwał 3 lata i 7 miesięcy.

Amortyzację liniową przyspieszoną można zastosować w stosunku do samochodów osobowych tylko w przypadku, kiedy zachodzą określone ustawowo warunki. Podwyższenie stawki podstawowej może mieć miejsce w sytuacji używania samochodu:

  • w warunkach wymagających szczególnej sprawności technicznej albo

  • bardziej intensywnie w stosunku do warunków przeciętnych.

Z objaśnień do Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych dowiedzieć się możemy, że przez środki transportu wymagające szczególnej sprawności technicznej, rozumie się te obiekty, które używane są w pracy na trzy zmiany, mimo że nie działają ze swej istoty w ruchu ciągłym, używane w warunkach terenowych, w warunkach leśnych, pod ziemią lub innych wskazujących na bardziej intensywne zużycie.

Przepisy nie definiują jednak, co znaczy używanie samochodu bardziej intensywne w stosunku do warunków przeciętnych. Dlatego też przedsiębiorca musi dokonać takiej oceny we własnym zakresie, co może w praktyce okazać się pewnym problemem.

Jeżeli zachodzą wymienione okoliczności, podwyższoną stawkę amortyzacyjną można stosować od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające te zmiany. Należy jednak pamiętać, że gdy zmienią się warunki uzasadniające podwyższenie stawki, trzeba ją obniżyć od następnego miesiąca.

Przykład 2.

Firma w czerwcu 2017 roku przyjęła do użytkowania samochód osobowy o wartości 25 000 zł. Samochód ten używany będzie ze względu na rodzaj działalności w trudnych warunkach terenowych.

Miesięczna wartość odpisu amortyzacyjnego wynosić będzie 583,33 zł.

(25 000 x 20% x 1,4) / 12 m-cy

Amortyzacja samochodu osobowego - metoda indywidualna 

Kolejną metodę jaką możemy zastosować do amortyzacji samochodu osobowego jest metoda indywidualna, według której możemy indywidualnie ustalać stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, które zostały wprowadzone do naszej ewidencji środków trwałych po raz pierwszy.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 22j ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PIT środki trwałe uznaje się za:

  • używane - jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane co najmniej przez okres 6 miesięcy,

  • ulepszone - jeżeli przed wprowadzeniem do ewidencji wydatki poniesione przez podatnika na ich ulepszenie stanowiły co najmniej 20% wartości początkowej.

W przypadku samochodów osobowych należy pamiętać, że okres amortyzacji nie może być krótszy niż 30 miesięcy, wówczas jeśli samochód osobowy spełnia definicję samochodu używanego lub ulepszonego, okres amortyzacji możemy skrócić do 2,5 roku. Oznacza to, że indywidualna roczna stawka amortyzacyjna dla samochodu osobowego nie może przekroczyć 40%. Jest to maksymalna wysokość tej stawki. Podatnicy jeśli tylko chcą, mogą ją również ustalić na poziomie niższym.

Przykład 3.

Firma w czerwcu 2017 roku zakupiła używany samochód osobowy o wartości 25 000 zł.

Miesięczna wartość odpisu amortyzacyjnego wynosić będzie: 833,33 zł.

(25 000 x 40%) / 12 m-cy

Jednorazowa amortyzacja samochodu osobowego

Zgodnie z przepisami amortyzacja jednorazowa może być stosowana dla środków trwałych zaliczanych do grupy 3-8, z wyłączeniem samochodów osobowych. Nie oznacza to jednak, że w ogóle nie ma możliwości zastosowania jednorazowego odpisu. Bowiem jeżeli wartość początkowa samochodu osobowego nie przekracza 10 000 zł,  podatnik ma prawo do zastosowania jednorazowej amortyzacji wynikającej z art. 22f ust. 3 ustawy o PIT.

Ważne!

Od 1 stycznia 2018 r. wartość składników majątku uznawanych za środki trwałe, które powinny być wprowadzone obowiązkowo do ewidencji środków trwałych wzrasta z 3.500 zł do 10.000 zł (netto dla czynnych podatników VAT, brutto dla podatników zwolnionych z VAT). Wobec tego składniki majątku o wartości początkowej nie przekraczającej 10.000 zł można wprowadzić bezpośrednio w koszty lub zamortyzować jednorazowo. Wzrost wartości początkowej środków trwałych dotyczy składników majątku przyjętych do używania w firmie po 31 grudnia 2017 r.

Odpisu jednorazowego takiego środka trwałego można w tym przypadku dokonać w miesiącu oddania samochodu do używania albo w miesiącu następnym.

Limity przy amortyzacji samochodu osobowego

W przypadku samochodów osobowych ustawodawca wprowadził ograniczenie co do ujmowania odpisów amortyzacyjnych w kosztach podatkowych. Kosztem podatkowym nie są bowiem odpisy amortyzacyjne dotyczące samochodu osobowego w części ustalonej od jego wartości, przewyższającej równowartość 20 000 euro, przeliczonej na złote według kursu średniego NBP z dnia przekazania samochodu do używania (art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT).

Wobec powyższego skorzystanie z prawa do zaliczenia wydatków poniesionych na nabycie samochodu osobowego do kosztów podatkowych uzależnione jest od ustalenia, jaka część każdego z odpisów amortyzacyjnych dotyczy wartości początkowej samochodu, nieprzekraczającej równowartości 20 000 euro. Pozostałej części odpisu nie można traktować jako kosztu uzyskania przychodu.