Wykup samochodu osobowego z leasingu po zakończeniu umowy w 2026 roku

Wybór konkretnej oferty leasingowej ma wpływ na wykup samochodu osobowego z leasingu. Firmy leasingowe oferują dwa rodzaje umów – leasing operacyjny i finansowy (kapitałowy). Przy czym zdecydowaną większość umów leasingowych w Polsce stanowią umowy dotyczące pierwszego z nich. Wielu przedsiębiorców zadaje sobie jednak pytanie: czym różni się rozliczenie podatkowe wykupu samochodu z leasingu na cele prywatne i związane z działalnością? Sprawdźmy!

Leasing operacyjny i finansowy – podstawowe różnice

Obie formy leasingu różnią się sposobem zawierania umów. Dodatkowo wywołują różne konsekwencje podatkowe u obu stron umowy oraz inaczej traktują sprawę przechodzenia własności przedmiotu leasingu. W przypadku umowy leasingu finansowego własność przedmiotu automatycznie przechodzi na korzystającego po zakończeniu okresu trwania umowy (i opłaceniu ostatniej raty), ponieważ stanowił on środek trwały korzystającego już w momencie podpisania umowy. W leasingu operacyjnym natomiast dotychczasowy korzystający może posłużyć się prawem do zakupu przedmiotu (np. samochodu) po zakończeniu podstawowego okresu umowy, bowiem przedmiot ten był ujęty w środkach trwałych leasingodawcy. Podatnicy mogą dokonać wykupu samochodu osobowego z leasingu na cele prywatne lub w ramach prowadzonej działalności.

Wykup samochodu osobowego z leasingu a umowa leasingu operacyjnego w 2026 roku

Umowa leasingu operacyjnego to jedna z najpopularniejszych form finansowania samochodu osobowego przez firmy w Polsce. Jest to wygodne rozwiązanie, ponieważ pozwala na użytkowanie samochodu osobowego w ramach prowadzonej działalności, bez konieczności poniesienia wysokiego wydatku na jego nabycie gotówkowe. Firmy wychodzą na tym bardzo korzystnie, ponieważ wspomniana umowa daje możliwość wykupu przedmiotu leasingu po cenie niższej niż początkowa. Jakie konsekwencje podatkowe powoduje decyzja o nabyciu samochodu po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego? To zależy od tego, czy przedsiębiorca zdecyduje się na wykup samochodu osobowego z leasingu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy też na cele prywatne.

Wykup samochodu osobowego z leasingu w ramach działalności gospodarczej w 2026 roku

W związku z nabyciem samochodu z leasingu przedsiębiorca otrzymuje fakturę VAT dokumentującą sprzedaż. Należy przy tym zaznaczyć, że jest to czynność odrębna od fakturowania rat leasingowych, ponieważ leasing operacyjny na gruncie podatku od towarów i usług jest usługą, natomiast wykup samochodu osobowego z leasingu jest dostawą towaru. Wykupiony samochód osobowy z leasingu można wprowadzić do firmy jako środek trwały lub jednorazowo ująć w kosztach firmowych (jeśli wartość wykupu nie przekracza 10 000 zł netto w przypadku vatowców, brutto w przypadku nievatowców).

Rozliczenie wykupu samochodu o wartości powyżej 10 000 zł

W sytuacji gdy wartość początkowa z faktury dokumentującej wykup samochodu osobowego z leasingu przekracza kwotę 10 000 zł (netto w przypadku czynnych podatników VAT oraz brutto w przypadku podatników zwolnionych z VAT), podatnik ma obowiązek wprowadzenia pojazdu do ewidencji środków trwałych i dokonania amortyzacji na podstawie stworzonego planu amortyzacji, co wynika z art. 22f ust. 3 ustawy o PIT.

Wówczas za wartość początkową należy przyjąć cenę nabycia, przez którą rozumie się kwotę należną zbywcy powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania i pomniejszoną o podlegający odliczeniu VAT naliczony oraz skorygowaną o ewentualne różnice kursowe (art. 22g ust. 3 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Przykład 1.

Pani Anna prowadzi sklep spożywczy i jest czynnym podatnikiem VAT. Po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego dokonała wykupu pojazdu na firmę, w związku z czym otrzymała fakturę VAT. Wartość zakupu na fakturze znacząco odbiega od wartości rynkowej samochodu. Pani Anna zdecydowała się wprowadzić pojazd do ewidencji środków trwałych. Czy w związku z tym powinna wycenić go według aktualnych cen rynkowych, czy za wartość początkową przyjąć kwotę z otrzymanej faktury?

Zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT w przypadku odpłatnego nabycia środków trwałych wycenia się je w cenie nabycia. W związku z tym w przypadku wykupu samochodu osobowego z leasingu, który został udokumentowany fakturą VAT, nie ma znaczenia aktualna wartość pojazdu na rynku. Pani Anna powinna wycenić pojazd w wartości z otrzymanej faktury powiększonej o ewentualne koszty poniesione przed wprowadzeniem samochodu do ewidencji (np. rejestracja pojazdu).

Rozliczenie wykupu samochodu o wartości poniżej 10 000 zł

Natomiast gdy wartość początkowa wykupionego samochodu nie przekracza 10 000 zł (netto w przypadku czynnych podatników VAT lub brutto w przypadku podatników korzystających ze zwolnienia z VAT), wówczas wydatki na jego nabycie przedsiębiorca może zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu w miesiącu oddania go do używania (bez wprowadzania pojazdu do ewidencji). W przypadku pojazdu o wartości poniżej 10 000 zł nie ma przeciwwskazań, aby został on wprowadzony do ewidencji środków trwałych i amortyzowany w czasie lub jednorazowo.

Wykup samochodu osobowego z leasingu a rozliczenie podatku VAT

Czynni podatnicy VAT mają prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego na podstawie faktury dokumentującej wykup samochodu osobowego z leasingu, pod warunkiem że będzie on wykorzystywany do działalności opodatkowanej. Sposób wykorzystania wykupionego samochodu będzie miał wpływ na wartość odliczonego podatku VAT. W przypadku samochodów osobowych przedsiębiorca ma prawo odliczenia wartości podatku VAT w dwóch wariantach:

• 50% wartości podatku VAT – w sytuacji wykorzystywania pojazdu w sposób mieszany (w celach prywatnych i służbowych);

Tego typu użytkowanie samochodu pozwala na odliczenie tylko połowy podatku VAT z faktury wykupu. Dodatkowo warto wiedzieć, że pozostała część podatku może zostać doliczona przez przedsiębiorcę do wartości początkowej samochodu podlegającej amortyzacji.

• 100% wartości podatku VAT – w sytuacji wykorzystania pojazdu wyłącznie w celach związanych z działalnością.

Przedsiębiorcy, którzy chcą skorzystać z prawa do odliczania 100% VAT od wydatków związanych z samochodem osobowym, muszą spełnić dodatkowe warunki, które stanowią dowód wykorzystywania pojazdu wyłącznie w celach firmowych.

Wykup z leasingu na cele prywatne

Jeżeli firma leasingowa przedstawi ofertę wykupu prywatnego, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby samochód osobowy wykorzystywany wcześniej w ramach umowy leasingu operacyjnego w prowadzonej działalności gospodarczej wykupić w celu użytkowania prywatnego. W takiej sytuacji nie ma jednak możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury. Nie zaliczymy również kosztów związanych z wykupem do kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT samochód wykupiony z leasingu, w tym również na cele prywatne, można sprzedać bez podatku dopiero po upływie 6 lat. Tak więc wykup z leasingu na osobę prywatną jest możliwy, ale wiąże się z ograniczeniami.

Jeżeli samochód wykupiony z leasingu do celów prywatnych przedsiębiorca zdecyduje się wykorzystywać również w prowadzonej działalności gospodarczej, wówczas do kosztów firmy może zaliczyć jedynie 20% wartości poniesionych wydatków.

Przykład 2.

Pan Aleksander wykupił samochód osobowy z leasingu w październiku 2025 roku na cele prywatne. Planuje go sprzedać na podstawie umowy kupna-sprzedaży w maju 2026 roku, czyli po upływie 6 miesięcy po wykupie. Czy pan Aleksander powinien opodatkować przychód ze sprzedaży pojazdu?

Tak, z racji tego, że sprzedaż nastąpiła przed upływem 6 lat, to przychód ze sprzedaży podlega opodatkowaniu. Pan Aleksander powinien wykazać go w momencie sprzedaży w kolumnie Pozostałe przychody na podstawie umowy kupna-sprzedaży.

Zmiany w leasingu czyli wykup i sprzedaż bez podatku

Po wykupie samochodu osobowego z leasingu na cele prywatne, można dokonać jego darowizny. Bowiem warto pamiętać o korzyściach, z jakimi wiąże się sprzedaż przekazanego pojazdu w darowiźnie. Jeżeli będzie miał miejsce wykup samochodu z leasingu na cele prywatne, a następnie zostanie przekazany w darowiźnie osobie z tzw. zerowej grupy podatkowej, która dokona jego sprzedaży, to nie wystąpi podatek od spadków i darowizn oraz PIT (jeśli od sprzedaży upłynie 6 miesięcy). Wynika to z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT – przychód ze sprzedaży samochodu (rzeczy) uzyskany po upływie 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym nastąpiło otrzymanie pojazdu w darowiźnie, jest dodatkowo zwolniony z podatku dochodowego.

Przykład 3.

Pan Łukasz wykupił samochód osobowy z leasingu w styczniu 2026 roku na cele prywatne. Tego samego miesiąca darował auto swojej córce, która sprzeda je w sierpniu 2026 roku. Czy powstanie przychód do opodatkowania?

Nie, z racji tego, że wykup z leasingu miał charakter prywatny, a sprzedaż miała miejsce po upływie 6 miesięcy od momentu otrzymania darowizny, to ani po stronie pana Łukasza, ani po stronie jego córki nie powstanie przychód do opodatkowania.

Wykup samochodu osobowego z leasingu na cele związane z działalnością – księgowanie w systemie wFirma.pl

Fakturę za wykup samochodu osobowego z leasingu należy zaksięgować w systemie wFirma.pl poprzez zakładkę WYDATKI » KSIĘGOWANIE » DODAJ » FAKTURA VAT/ WYDATEK » ZAKUP SAMOCHODU OSOBOWEGO – KŚT 741. W oknie dodawania nowego wydatku należy uzupełnić wymagane pola.

Jeżeli przed wprowadzeniem pojazdu do ewidencji podatnik poniósł dodatkowe koszty, np. rejestracji pojazdu, trzeba wprowadzić je w polu DODATKOWE KOSZTY ZAKUPU. W polu NUMER REJESTRACYJNY wprowadza się numer pojazdu, który będzie pojawiał się na liście pojazdów dostępnej podczas księgowania wydatków eksploatacyjnych związanych z bieżącym użytkowaniem samochodu i zakupem paliwa.

Tak zaksięgowany wydatek zostanie ujęty w kolumnie Pozostałe wydatki KPiR w postaci comiesięcznych odpisów amortyzacyjnych oraz w rejestrze zakupów VAT (w przypadku czynnych podatników VAT). Dodatkowo pojazd zostanie ujęty w ewidencji środków trwałych, w związku z czym system automatycznie wygeneruje dokument OT, który należy wydrukować, korzystając z zakładki EWIDENCJE » ŚRODKI TRWAŁE, gdzie po kliknięciu w nazwę środka trwałego trzeba przejść do zakładki DOKUMENTY MAJĄTKOWE. Wydrukowany OT należy przechowywać w dokumentacji firmowej wraz z kopią dokumentów potwierdzających wartość początkową środka trwałego.

Wykup samochodu osobowego z leasingu na cele prywatne i wykorzystywanie go w działalności – księgowanie w systemie wFirma.pl

Samochód wykupiony z leasingu na cele prywatne może być wykorzystywany w działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności należy w systemie wFirma.pl wprowadzić pojazd do systemu (nie do ewidencji środków trwałych) poprzez zakładkę WYDATKI » POJAZDY » POJAZDY » DODAJ POJAZD. W polu TYP trzeba wybrać opcję SAMOCHÓD OSOBOWY, jako SPOSÓB UŻYTKOWANIA wskazuje się PRYWATNIE I W DZIAŁALNOŚCI, a w polu FORMA WŁASNOŚCI wybiera PRYWATNY.

Wydatki związane z samochodem należy księgować poprzez zakładkę WYDATKI » KSIĘGOWANIE » DODAJ » FAKTURA VAT/ FAKTURA (bez VAT)/ WYDATEK » ZAKUP PALIWA DO POJAZDU / INNE WYDATKI ZWIĄZANE Z BIEŻĄCYM UŻYTKOWANIEM POJAZDU. Zostaną one ujęte w rejestrze zakupów VAT zgodnie z przysługującym prawem do odliczenia VAT (dla czynnych podatników VAT) oraz w kolumnie Pozostałe wydatki KPiR w 20% wartości wydatku.