Poradnik Przedsiębiorcy

Wykup samochodu osobowego z leasingu po zakończeniu umowy

Wybór konkretnej oferty leasingowej ma wpływ na wykup samochodu osobowego z leasingu. Firmy leasingowe oferują dwa rodzaje umów leasingowych - leasing operacyjny i kapitałowy (finansowy). Przy czym zdecydowaną większość umów leasingowych w Polsce stanowią umowy dotyczące pierwszego z nich. Obie formy różnią się sposobem zawierania umów. Dodatkowo wywołują różne konsekwencje podatkowe u obu stron umowy oraz inaczej traktują sprawę przechodzenia własności przedmiotu leasingu. W przypadku umowy leasingu finansowego własność przedmiotu automatycznie przechodzi na korzystającego po zakończeniu okresu trwania umowy. W leasingu operacyjnym natomiast dotychczasowy korzystający może skorzystać z prawa do zakupu przedmiotu (np. samochodu) po zakończeniu podstawowego okresu umowy.

Wykup samochodu osobowego z leasingu  a umowa leasingu operacyjnego

Umowa leasingu operacyjnego to jedna z najpopularniejszych form zakupu samochodu osobowego przez firmy w Polsce. Jest to wygodne rozwiązanie, ponieważ pozwala na użytkowanie samochodu osobowego w ramach prowadzonej działalności, bez konieczności poniesienia wysokiego kosztu zakupu własnego samochodu. Firmy wychodzą na tym bardzo korzystnie, ponieważ wspomniana umowa daje możliwość wykupu przedmiotu leasingu po cenie niższej niż początkowa. Jakie konsekwencje powoduje decyzja o nabyciu samochodu po zakończeniu umowy leasingu operacyjnego? To zależy od tego, czy przedsiębiorca zdecyduje się na wykup samochodu osobowego z leasingu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czy też na cele prywatne.

Wykup samochodu osobowego z leasingu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

W związku z nabyciem samochodu z leasingu przedsiębiorca otrzymuje fakturę VAT dokumentującą sprzedaż. Należy przy tym zaznaczyć, iż jest to czynność odrębna od fakturowania rat leasingowych, ponieważ leasing operacyjny na gruncie podatku od towarów i usług jest usługą, wykup samochodu osobowego z leasingu jest natomiast dostawą towaru.

Wykup samochodu osobowego z leasingu można wprowadzić do firmy jako środek trwały lub jednorazowo odnieść w koszty. Jeżeli przedsiębiorca zdecyduje się wpisać auto do ewidencji środków trwałych, wówczas za wartość początkową powinien przyjąć cenę nabycia, przez którą rozumie się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania i pomniejszoną o podlegający odliczeniu VAT naliczony oraz skorygowaną o ewentualne różnice kursowe (art. 22g ust. 3 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Natomiast, gdy wartość początkowa wykupywanego samochodu nie przekracza 10.000 zł, wówczas wydatki na jego nabycie przedsiębiorca może zaliczyć bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu w miesiącu oddania go do używania albo wprowadzić go do ewidencji środków trwałych i amortyzować w czasie lub dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania go do używania bądź w miesiącu następnym. W tej sytuacji przedsiębiorca ma prawo odliczenia wartości podatku VAT w dwóch wariantach:

  • 50% wartości podatku VAT,

  • 100% wartości podatku VAT.

Sposób wykorzystania  wykupionego samochodu będzie miał wpływ na wartość odliczonego podatku. Pierwsza kwota, czyli 50% wartości podatku VAT, dotyczy pojazdów osobowych stosowanych do celów służbowych i prywatnych. Tego typu użytkowanie samochodu pozwala na odliczenie tylko połowy podatku VAT z faktury wykupu. Dodatkowo warto wiedzieć, że pozostała część podatku może zostać doliczona przez przedsiębiorcę do wartości początkowej samochodu podlegającej amortyzacji.

Podatnikowi przysługuje odliczenie 100% VAT m.in. w odniesieniu do:

  • pojazdów wykorzystywanych przez podatnika wyłącznie do działalności gospodarczej;

  • dodatkowo konieczne jest złożenie przez podatnika w urzędzie skarbowym formularza VAT-26;

  • ponadto podatnik ma obowiązek prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.

Zatem 100% wartości podatku VAT, czyli prawo do odliczenia pełniej wartości podatku mają przedsiębiorcy, którzy udowodnią organowi podatkowemu fakt użytkowania pojazdu tylko w firmie.

Obniżenia kwoty VAT-u należnego wartością VAT-u naliczonego przez wykup samochodu osobowego z leasingu można dokonać w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonujący wykupu przedsiębiorca otrzymał fakturę lub za jeden z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

Wykup samochodu osobowego z leasingu do celów prywatnych

Jeżeli firma leasingowa przedstawi ofertę wykupu prywatnego, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby samochód osobowy, wykorzystywany wcześniej w ramach umowy leasingu operacyjnego w prowadzonej działalności gospodarczej, wykupić w celu prywatnego użytkowania. W takiej sytuacji nie ma jednak możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktury. Nie zaliczymy również kosztów związanych z wykupem do kosztów uzyskania przychodu.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 sprzedaż prywatnego samochodu po upływie 6 m-cy od nabycia nie powoduje powstania przychodu. Jednak należy pamiętać, że wg interpretacji organów skarbowych (IBPBI/1/415-1252/11/ESZ; ITPB1/415-552/11/PSZ) jeżeli samochód wykupiony z leasingu był wcześniej użytkowany w działalności, a wydatki związane z jego użytkowaniem stanowiły koszt podatkowy działalności, to w przypadku sprzedaży takiego samochodu przed upływem 6 lat, osiągnięty przychód należy traktować jako przychód z prowadzonej działalności.

Jeżeli samochód wykupiony z leasingu do celów prywatnych przedsiębiorca zdecyduje się wykorzystywać również w prowadzonej działalności gospodarczej, powinien wówczas prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu. Dzięki temu wydatki związane z użytkowaniem tego pojazdu, określone na zasadach tzw. kilometrówki, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.