Poradnik Przedsiębiorcy

Alimenty z wynagrodzenia pracownika

Potrącenia z wynagrodzenia pracownika czynione bezpośrednio przez pracodawcę na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych to sytuacje, które niejednokrotnie można zaobserwować wśród polskich przedsiębiorców. Na czym polega taka forma egzekwowania alimentów i jak wszcząć procedurę potrącania należnego świadczenia bezpośrednio przez pracodawcę na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, dowiemy się czytając niniejszy artykuł.

Ustawodawca przewidział w przepisach uproszczoną procedurę potrącenia roszczeń alimentacyjnych z wynagrodzenia pracownika zobligowanego do płacenia alimentów bez konieczności egzekwowania ich przy udziale komornika sądowego. Ten tryb zapewnia osobie uprawnionej do alimentów równie silną ochronę jak w przypadku postępowania komorniczego. 

Potrącenie bezegzekucyjne dokonywane przez pracodawcę

Potrącenie bezegzekucyjne dokonywane przez pracodawcę dokonuje się na wniosek uprawnionego, po przedstawieniu tytułu wykonawczego pracodawcy. W zasadzie można uznać, że pracodawca występuje w charakterze komornika, zobligowany jest bowiem do podjęcia takich czynności jak: 

  • zawiadomienie pracownika na piśmie o dokonanym zajęciu wynagrodzenia, 

  • podanie pracownikowi do wiadomości osoby która złożyła wniosek o dokonywanie potrąceń

  • wskazanie tytułu wykonawczego, 

  • wysokości dochodzonej wierzytelności, 

  • przekazywanie potrąconego wynagrodzenia wierzycielowi.

Pracodawca nie pobiera opłat za dokonywanie potrąceń w przeciwności do komornika, ale podobnie jak komornik ponosi odpowiedzialność za prawidłowe dokonanie potrąceń zarówno wobec pracownika, jak i względem wierzyciela.

Wniosek osoby uprawnionej wraz z dołączonym tytułem wykonawczym, jest wiążący dla pracodawcy. Jeśli bezpodstawnie odmówi on potrącenia i nie przekaże środków wierzycielowi, naraża się na roszczenia odszkodowawcze. Warto w tym miejscu wskazać, że przepisy nie obligują wierzyciela do zachowania żadnej szczególnej formy w zakresie wniosku i trybu jego kierowania do pracodawcy. Wydaje się jednak rozsądne, choćby z uwagi na wagę posiadania tytułu wykonawczego uprawniającego do prowadzenia także ewentualnie później egzekucji przez komornika sądowego. Pamiętajmy, że omawiany tryb potraceń dotyczy jedynie wynagrodzenia za pracę, jeśli istnieje konieczność i potrzeba, wierzyciel ma prawo złożyć wniosek wraz z tytułem do właściwego komornika w celu wszczęcia egzekucji także z innych praw i wierzytelności. 

Przeciwskazania do dokonywania potrąceń bezpośrednio przez pracodawcę

Pozaegzekucyjne potrącenia na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych zostało przez ustawodawcę ograniczone nie tylko do ustawowej wysokości limitu potrąceń świadczeń alimentacyjnych, ale także do dwóch innych przypadków.  

Dokonywanie potrąceń przez pracodawcę nie jest dopuszczalne, gdy świadczenia te mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która ma być potrącana, nie wystarcza na pełne pokrycie wszystkich należności.

Również dokonywanie potrąceń nie jest dopuszczalne, gdy wynagrodzenie za pracę zostało zajęte przez organ egzekucyjny. W razie zaistnienia sytuacji w której to komornik sądowy informuje pracodawcę o zajęciu wynagrodzenia o pracę, pracodawca jest zobowiązany do zaprzestania realizacji w trybie pozaegzekucyjnym potrąceń na poczet należności alimentacyjnych i ma niezwłoczny obowiązek wykonania zajęcia wynagrodzenia za pracę w trybie egzekucyjnym. 

Reguły potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych w trybie pozaegzekucyjnym

Zasady potrąceń w trybie pozaakegzekucjnym w stosunku do świadczeń alimentacyjnych są takie same jak w postępowaniu egzekucyjnym. Przez świadczenia alimentacyjne rozumie się nie tylko świadczenia wynikające z obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny, ale także z rent cywilnych spełniających funkcję alimentacyjną (art. 444 § 2 oraz art. 903 k.c.).

Potrącenia na ten cel dokonywane są w pierwszej kolejności, w granicach do 3/5 wysokości wynagrodzenia, bez ograniczenia kwotowego części pozostałej do wypłaty. Na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych podlegają egzekucji do pełnej wysokości nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługujące pracownikom sfery oraz należności przysługujące pracownikowi z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Dz.U.2020.1320 t.j.

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U.2020.1740 t.j.

Materiał opracowany przez zespół „Tak Prawnik”.

Właścicielem marki „Tak Prawnik” jest BZ Group Sp. z o.o.