Poradnik Przedsiębiorcy

Wspólna nieruchomość małżonków a egzekucja – czy wierzyciel może zabrać wspólny majątek?

Firma małżonka popadła w długi, a Ty boisz się o wasze wspólne mieszkanie? Przepisy w Polsce umożliwiają wszczęcie egzekucji takiej nieruchomości, jednak tylko na wybranych warunkach. Przeczytaj, w jakich sytuacjach zagrożona jest wspólna nieruchomość małżonków – egzekucja nieruchomości stanowiącej wspólność małżeńską.

Wspólna nieruchomość małżonków – egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego

Jeśli wierzyciel ma tytuł wykonawczy, to może skierować egzekucję do nieruchomości, która jest własnością dłużnika. Gdy jednak ta nieruchomość stanowi majątek wspólny małżonków, to komornik, który prowadzi egzekucję długów jednego z małżonków, może wszcząć egzekucję tej nieruchomości, czyli dokonać wpis ostrzegawczy w dziale III księgi wieczystej o wszczętej egzekucji z nieruchomości.

Jednak nic więcej nie może zrobić, poza wszczęciem postępowania do czasu uzyskania przez wierzyciela tytułu wykonawczego, wystawionego przeciwko obojgu małżonkom. Oznacza to, że bez tego dokumentu jest bezpieczna wspólna nieruchomość małżonków – egzekucja nie zostanie wykonana.

Tytuł wykonawczy przeciwko małżonkowi może zostać wystawiony w sytuacji, gdy małżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie zobowiązania, a wierzyciel ma dowód potwierdzający wyrażenie tej zgody, który przedstawi w sądzie np. akt notarialny (dokument urzędowy) albo dokument prywatny – poręczenie za dług, zgoda na zawarcie umowy.

Wpis w księgach wieczystych o wszczętej egzekucji może być wykreślony, gdy małżonek dłużnika zgodnie z art. 9231 par. 2 kodeksu postępowania cywilnego, sprzeciwi się zajęciu nieruchomości stanowiącej wspólny majątek. Warto zadbać o wykreślenie tego wpisu, ponieważ może on utrudnić właścicielom dysponowanie i zarządzanie nieruchomością.

Żądanie podziału majątku – jakie prawa ma wierzyciel?

Wierzyciel jednego z małżonków ma prawo żądania spłacenia długu z udziału w majątku, który przypadłby dłużnikowi, gdyby ustała wspólność majątkowa. Wierzyciel może złożyć wniosek o ustanowienie przymusowej rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 § 1a kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. By żądać takiej rozdzielności, wierzyciel musi mieć konkretne powody:

  • posiadanie tytułu wykonawczego,
  • istnienie wierzytelności,
  • egzekucja majątku osobistego jest bezskuteczna.

W trakcie postępowania o ustanowienie sądowej, przymusowej rozdzielności majątkowej, wierzyciel musi udowodnić, że aby spłacić wierzytelność stwierdzoną tytułem wykonawczym, trzeba dokonać podziału wspólnego majątku małżonków. Jest możliwość, że sąd zgodzi się na taki podział, pod warunkiem, że postępowanie egzekucyjne, skierowane do majątku osobistego osoby zadłużonej, nie przyniesie oczekiwanego rezultatu, czyli nie pokryje powstałego długu. Ustanowienie rozdzielności majątkowej oznacza, że to, co było wcześniej wspólne małżonków, zostanie podzielone i stanie się majątkiem osobistym dłużnika. To daje dalsze możliwości postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika.