Poradnik Przedsiębiorcy

Jak wycenić własne przedsiębiorstwo?

Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą często stają przed dylematem - ile właściwie warte jest ich przedsiębiorstwo? Wiedza na ten temat jest ważna nie tylko ze względu na zaspokojenie własnej ciekawości, ale również z uwagi na to, że informacja o wartości przedsiębiorstwa jest potrzebna podczas wielu zdarzeń gospodarczych. A wśród tych ostatnich najistotniejsze są sprzedaż udziałów, pozyskiwanie inwestora, ubieganie się o kredyt czy nawet sprzedaż firmy. Jak zatem w rzetelny sposób oszacować wartość prowadzonej działalności gospodarczej?

Wycena przedsiębiorstw

Wycena firmy to nic innego, jak ustalenie faktycznej wartości całego przedsiębiorstwa przy zastosowaniu wybranych metod, które wykorzystują posiadane informacje oraz dane finansowe.

Co istotne, im bardziej sporządzona wycena będzie rzetelna i poparta faktami, tym lepszą pozycję uzyska przedsiębiorstwo przy ewentualnych negocjacjach warunków, np. w przypadku transakcji sprzedaży. Przy szacowaniu wartości należy brać pod uwagę przede wszystkim takie czynniki, jak rodzaj, forma prawna, zakres oraz przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej.

Niezbędnym etapem do oszacowania wartości przedsiębiorstwa jest wskazanie jej celu, gdyż na jego podstawie powinno się dokonać wyboru właściwej wśród dostępnych metody wyceny. W praktyce poznanie wartości firmy wiąże się najczęściej z otrzymaniem przez właściciela oferty kupna jego przedsiębiorstwa. W odniesieniu do spółek istnieją również sytuacje, w których sporządzenie wyceny wymagane jest z mocy prawa, np. przejęcia, fuzje, przekształcenia formy prawnej, wykup udziałów, a także wiele innych. Przedsiębiorca będzie zmuszony do określenia wartości firmy także w niektórych przypadkach weryfikacji zdolności kredytowej oraz zabezpieczenia zadłużenia.

Wycena wartości przedsiębiorstw na potrzeby transakcyjne

Teoretycznie metod wyceny wartości przedsiębiorstw jest bardzo wiele, jednak nie wszystkie nadają się do szacowania wartości firm przeznaczonych na sprzedaż. Wśród najczęściej wykorzystywanych sposobów na oszacowanie wartości można wyróżnić podejścia:

  • dochodowe,

  • majątkowe,

  • porównawcze.

Każda z metod opiera się na różnych informacjach oraz potrzebuje odmiennych danych do dokonania właściwej analizy. Wykorzystanie tylko jednej metody szacowania może okazać się niemiarodajne, zatem najlepszym rozwiązaniem jest zastosowanie kilku metod jednocześnie.

Podejście dochodowe

Podstawą określenia wartości przedsiębiorstwa w podejściu dochodowym jest prognoza strumieni przyszłych dochodów z działalności, zdyskontowanych oczekiwaną stopą zwrotu. Innymi słowy rzeczywistą wartość firmy można określić na podstawie zdyskontowanej wartości wszystkich przepływów pieniężnych, które przedsiębiorstwo uzyska w przyszłości.

Wartość przedsiębiorstwa według podejścia dochodowego to wartość jego przyszłych dochodów na dzień dokonania wyceny.

Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych jest uważana za praktyczną oraz dającą wyniki najbardziej zbliżone do realnej wartości przedsiębiorstwa. Jednak głównym problemem, przed którym stają osoby dokonujące wyceny przy wykorzystaniu danej metody, to prawidłowe oszacowanie przyszłych dochodów przedsiębiorstwa. Istotne w tym przypadku jest, aby nie opierać się na danych uzyskanych z analiz, które często są aż nadto są optymistyczne. Główną bazą do przeprowadzenia wyceny powinny być rzetelne dane uzyskane z dokładnej analizy źródeł dochodu przedsiębiorstwa, rynku, na którym działa firma oraz panujących na nim trendów. Przedstawione prognozy powinny być oparte na rzeczywistych danych oraz możliwych do realizacji założeniach.

Co istotne, według Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych prognozy dochodów przy założeniu kontynuacji działalności gospodarczej w nieograniczonym czasie powinny obejmować okres poprzedzający fazę pełnej dojrzałości działalności operacyjnej, która charakteryzuje się osiąganiem stabilnych dochodów.

Podejście majątkowe

Jak sama nazwa wskazuje, podejście majątkowe wyceny przedsiębiorstw opiera się głównie na posiadanych przez nie zasobach majątkowych. Przy wykorzystaniu danej metody wartość firmy ustalana jest jako sumaryczna wartość posiadanych aktywów pomniejszona o kwotę wszystkich zobowiązań. Szczególną wadą zastosowania danej metody jest wykorzystanie informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych, zakładając z góry ich wiarygodność. Dodatkowo nie są uwzględniane istotne składniki majątku przedsiębiorstwa mające znaczny wpływ na jego wartość, jakimi są m.in. znaki towarowe, know-how, baza stałych kontrahentów, doświadczenia oraz umiejętności zatrudnianych w firmie specjalistów, itp.

W podejściu majątkowym wartość przedsiębiorstwa szacowana jest jako suma aktywów netto pomniejszona o skumulowane pasywa obce (kredyty, zobowiązania itp.)

Omawiana metoda jest wskazana do sporządzenia wyceny przedsiębiorstw, które posiadają znaczny udział aktywów trwałych w całości posiadanego majątku, np. działające w branży produkcyjnej.

Podejście porównawcze

Głównym działaniem podejmowanym przy zastosowaniu danego podejścia jest wykonanie szacunkowej wyceny przedsiębiorstw na podstawie porównywania ich z innymi podmiotami o podobnym profilu działalności. Podstawą do rozpoczęcia wyceny jest wybór przedsiębiorstw porównywalnych oraz mierników porównawczych (ekonomiczno-finansowych). Organizacje powinny należeć do tego samego sektora rynku lub jego części.

Polecamy

Kredyt kupiecki – remedium na trudności finansowe czy generator problemów?

Ważną zaletą podejścia porównawczego jest jego prostota oraz oparcie na rzeczywistych danych rynkowych - na rachunku wyników, bilansie oraz rachunku przepływów pieniężnych. Do porównania wybierane są jedynie jednostki, które upubliczniają swoje dane finansowe (np. spółki giełdowe) oraz podmioty, które były przedmiotem przejęć, fuzji lub sprzedaży. Następnie, po doborze odpowiedniej grupy porównawczej, dokonywana jest ich analiza na podstawie mierników ekonomiczno-finansowych. Ich zastosowanie ma na celu opisanie potencjału przedsiębiorstwa na tle pozostałych, w odniesieniu do uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego majątku.

Wartość przedsiębiorstwa w podejściu porównawczym jest ustalana na podstawie danych o mnożnikach, których wartość rynkowa jest już znana.

Według Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych można wyróżnić następujące zasady szacowania wartości metodą porównawczą:

  • dane dotyczące przedsiębiorstw oraz cen stanowiące bazę porównawczą powinny być wiarygodne oraz aktualne na dzień wyceny,

  • zastosowanie mnożników powinno być spójne przy dokonywaniu obliczeń dla wszystkich przedsiębiorstw,

  • z powodu różnic udziałów w przedsiębiorstwach konieczne jest dokonanie korekt z tytułu kontroli, płynności oraz wielkości,

  • należy dokonać korekty również w przypadku zaistnienia zdarzeń o charakterze nadzwyczajnym, nieoperacyjnym, czy też jednorazowym, które zaburzają porównywalność.

Jaką metodę wybrać?

Na pytanie, która metoda jest najlepsza do zastosowania, nie ma jednoznacznej odpowiedzi, ponieważ każde podejście wykorzystuje odmienne informacje oraz daje różne wyniki końcowe. Przy dokonywaniu wyceny firmy ważne jest, aby każdy przypadek rozpatrywać indywidualnie. Specjaliści w dziedzinie szacowania wartości przedsiębiorstw najczęściej wykorzystują wszystkie trzy metody jednocześnie, aby w efekcie uzyskać średnią ważoną uzyskanych wyników.

Możesz ocenić ten artykuł