Poradnik Przedsiębiorcy

Prywatny majątek wykorzystywany do celów działalności gospodarczej

Zakładanie własnej działalności gospodarczej wiąże się z wieloma kosztami. Wchodzący na rynek przedsiębiorca niejednokrotnie nie jest w stanie pokryć ich wszystkich od razu, dlatego zdarza się, że dla celów firmowych wykorzystywany jest prywatny majątek właściciela.

Prywatny majątek do środków trwałych

Należy pamiętać, że podczas wprowadzania do firmy składnika majątku prywatnego nie ma możliwości zaliczenia go do innych wydatków związanych z działalnością gospodarczą. Takie aktywa należy zawsze wprowadzać jako środki trwałe.

Środkiem trwałym określamy taki składnik majątku prywatnego, który stanowi własność lub współwłasność podatnika, jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania, przewidywany okres użytkowania jest dłuższy niż rok oraz wykorzystywany jest on do celów działalności gospodarczej.

Wycena

Podstawa wyceny wartości początkowej środka trwałego jest uzależniona od sposobu pozyskania składnika. Może być określona na podstawie dokumentu zakupu, jeżeli element majątku został nabyty drogą kupna. W przypadku, gdy właściciel sam wytworzył środek trwały, to jego wartością początkową będzie koszt wytworzenia - wartość (w cenie nabycia) zużytych do wytworzenia rzeczowych składników majątku, wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za pracę oraz inne koszty. Nie można natomiast zaliczyć do kosztów wytworzenia wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka lub małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży i pozostałych kosztów operacyjnych lub operacji finansowych. Natomiast w przypadku otrzymania składnika majątku jako darowizny lub też spadku, za wartość początkową uznaje się wartość rynkową przedmiotu z dnia nabycia lub też kwotę wynikającą z umowy o nieodpłatnym przekazaniu, jeśli jest niższa niż rynkowa.

W sytuacji, kiedy nabywca nie posiada dokumentu zakupu środka trwałego, należy przeprowadzić wycenę na własną rękę. Wycena taka powinna być dokonana na podstawie cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia zużycia danego składnika majątku. Natomiast w przypadku, gdy podatnik nie jest w stanie określić kosztu wytworzenia, wartość początkową ustala się w wysokości określonej przez biegłego, powołanego przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych w grudniu roku poprzedzającego.

Przekazanie składnika majątku prywatnego do środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej wymaga sporządzenia odpowiedniego dokumentu. Dokument taki powinien zawierać dane potwierdzające fakt dokonania takiej operacji oraz określać:

  • datę jej dokonania,
  • rodzaj przekazywanego środka trwałego,
  • dane niezbędne do wprowadzenia środka trwałego do ewidencji oraz prawidłowego ustalenia odpisów amortyzacyjnych.

Amortyzacja

Amortyzacja środków trwałych wprowadzonych do działalności gospodarczej z majątku prywatnego nie różni się od amortyzowania środków trwałych nabytych bezpośrednio na potrzeby firmy. Oznacza to, że istnieje tradycyjny wybór metody amortyzacji - liniowej lub degresywnej. W przypadku, gdy amortyzowany środek trwały był używany bądź ulepszany, można skorzystać z amortyzacji liniowej indywidualnej, której limity określone są w art. 22j - k ustawy o PIT. Jeśli wartość początkowa nie przekraczała 10 000 zł, to można dokonać amortyzacji jednorazowej i od razu zaliczyć cały wydatek na środek trwały do kosztów uzyskania przychodu.

Mały Podatnik oraz przedsiębiorca dopiero rozpoczynający działalność gospodarczą może także skorzystać z pomocy de minimis - dokonać jednorazowej amortyzacji środków trwałych do łącznej kwoty 50 000 EUR. Należy jednak pamiętać, że tylko niektóre środki trwałe podlegają amortyzacji jednorazowej w ramach pomocy de minimis - są to środki trwałe zaliczane w Klasyfikacji Środków Trwałych do grup 3 - 8, z wyłączeniem samochodów osobowych:

  • grupa 3 - kotły i maszyny energetyczne,
  • grupa 4 - maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania,
  • grupa 5 - specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty,
  • grupa 6 - urządzenia techniczne,
  • grupa 7 - środki transportu (z wyłączeniem samochodów osobowych),
  • grupa 8 - narzędzia, przyrządy, ruchomości, wyposażenie.

Samochód prywatny używany do celów firmowych

Posiadany przez przedsiębiorcę prywatny samochód osobowy może zostać wykorzystany dla celów działalności gospodarczej. Nie ma przy tym obowiązku wprowadzania go do środków trwałych firmy.

Do kosztów uzyskania przychodu zaliczyć można wydatki poniesione na paliwo oraz wydatki eksploatacyjne pojazdu. Jednakże, aby istniała taka możliwość, przedsiębiorca musi prowadzić ewidencję przebiegu pojazdów. Składa się ona z dwóch części. W pierwszej, dotyczącej limitów, znajdować się powinny:

  • nazwisko, imię i adres osoby korzystającej z samochodu,
  • numer rejestracyjny pojazdu oraz pojemność jego silnika,
  • numer wpisu, data i cel wyjazdu,
  • opis trasy (skąd dokąd),
  • liczba faktycznie przejechanych kilometrów oraz stawkę za 1 km,
  • kwotę wynikającą z przemnożenia liczby kilometrów przez stawkę,
  • podpis oraz dane podatnika.

Limit wydatków, które mogą zostać uznane za koszty, obliczany jest poprzez pomnożenie liczby kilometrów przejechanych pojazdem prywatnym przez odpowiednią stawkę: dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika do 900 cm3 - 0,5214 zł, dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 - 0,8558 zł. W ten sposób uzyskuje się górną granicę wydatków, które przedsiębiorca może ponieść w danym miesiącu z tytułu użytkowania pojazdu prywatnego na potrzeby firmy. Limity ustalane są na podstawie §2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.