JPK_KR_PD a estoński CIT – jakie są obowiązki podatnika?

Podatnicy, którzy wybrali ryczałt od dochodów spółek, muszą pamiętać o nowych obowiązkach sprawozdawczych. Zrozumienie relacji JPK_KR_PD a estoński CIT jest kluczowe, ponieważ obowiązek przesyłania plików JPK dotyczy również tej formy opodatkowania. W artykule wyjaśniamy, jakie szczególne wymogi w zakresie przesyłania JPK_KR_PD spoczywają na spółkach na estońskim CIT.

Estoński CIT a obowiązek sporządzania i przesyłania plików JPK CIT

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT): podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a–16m.

Jak podaje art. 28d ust. 1 ustawy o CIT: podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie:

1. wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku oraz 
2. w kapitale własnym:
3. kwoty zysków niepodzielonych i kwoty zysków podzielonych odniesione na kapitały, wypracowanych w latach opodatkowania ryczałtem, oraz
4. kwoty niepokrytych strat poniesionych w latach opodatkowania ryczałtem.

Biorąc natomiast pod uwagę kwestie związane z obowiązkiem przesyłania plików JPK CIT, należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1c ustawy o CIT podatnicy prowadzący księgi rachunkowe muszą używać do tego programów komputerowych oraz przesyłać je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego, do dnia upływu terminu złożenia zeznania CIT-8, albo deklaracji CIT-8E (o której mowa w art. 28r. ust. 1), za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej.

Jak wynika z art. 28r ust. 1 ustawy o CIT: do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek jest obowiązany złożyć do urzędu skarbowego deklarację, według ustalonego wzoru (CIT-8E), o wysokości dochodu osiągniętego za poprzedni rok podatkowy.

Należy także wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy o CIT: z obowiązku, o którym mowa w ust. 1c, są zwolnieni podatnicy:

1. zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
2. o których mowa w art. 27a;
3. prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.

Ponadto w myśl art. 66 ust. 2 Ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw: księgi, o których mowa, są prowadzone przy użyciu programów komputerowych i przesyłane po raz pierwszy za rok podatkowy, a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – za rok obrotowy, rozpoczynający się po dniu:

1. 31 grudnia 2024 roku – w przypadku:
2. podatkowych grup kapitałowych,
3. podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, u których wartość przychodu uzyskanego w poprzednim odpowiednio roku podatkowym albo roku obrotowym przekroczyła równowartość 50 mln euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym poprzedniego odpowiednio roku podatkowego albo roku obrotowego;
4. 31 grudnia 2025 roku – w przypadku podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, obowiązanych do przesyłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 14, zgodnie z art. 109 ust. 3b tej ustawy;
5. 31 grudnia 2026 roku – w przypadku pozostałych podatników i spółek niebędących osobami prawnymi.

Od 1 stycznia 2025 roku przedsiębiorcy muszą prowadzić księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych wyłącznie w formie elektronicznej. Przepisy nakładają obowiązek korzystania z programów komputerowych oraz przesyłania tych danych jako pliki o strukturze logicznej (formie ustrukturyzowanej), zgodnie z zasadami określonymi w Ustawie z 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z § 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 13 grudnia 2024 roku w sprawie zwolnienia z obowiązku przesyłania części ksiąg rachunkowych na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych: zwalnia się z obowiązku przesyłania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej danych z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych:

1. podatników innych niż określeni w art. 9 ust. 1d ustawy o CIT – za rok podatkowy, który rozpoczyna się po 31 grudnia 2024 roku, a przed 1 stycznia 2026 roku;
2. spółki niebędące osobami prawnymi – za rok obrotowy, który rozpoczyna się po 31 grudnia 2024 roku, a przed dniem 1 stycznia 2026 roku.

W kontekście obowiązków, jakie spoczywają na podatnikach, którzy wybrali rozliczenie w formie estońskiego CIT, warto wskazać na treść interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) z 10 października 2024 roku (nr 0114-KDIP2-2.4010.364.2024.1.PK). W piśmie tym Dyrektor KIS zauważył, że w przypadku podatników objętych ryczałtem, zgodnie z art. 28e ust. 1 ustawy o CIT, rokiem podatkowym podatnika opodatkowanego ryczałtem jest rok obrotowy w rozumieniu przepisów Ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości. Tym samym za zasadne należy uznać, że wartość przychodu należy ustalić na podstawie prowadzonych ksiąg rachunkowych w poprzednim roku obrotowym.

Można zatem zauważyć, że choć spółka na estońskim CIT nie ustala przychodu dla celów podatkowych zgodnie z podstawowymi zasadami wskazanymi w ustawie o CIT, a ewentualna podstawa opodatkowania dla podatników objętych ryczałtem jest określana według odrębnych zasad (art. 28m, art. 28n ustawy o CIT) – to bilansowo suma przychodów jest ustalana i ewidencjonowana w księgach rachunkowych.

JPK_KR_PD a estoński CIT przesłany przez podatnika

Formatem pliku JPK_KR_PD jest XML. Składa się on z następujących węzłów:

• „Naglowek” – dane dotyczące Jednolitego Pliku Kontrolnego (m.in. cel złożenia, okres, którego dotyczy);
• „Podmiot1” – dane identyfikujące podmiot przekazujący JPK_KR_PD (NIP, REGON, nazwa podmiotu oraz dane adresowe);
• „Kontrahent” – dane identyfikacyjne kontrahenta (pole opcjonalne);
• „ZoiS” („Zestawienie Obrotów i Sald”) – zestawienie obrotów i sald wynikające z ksiąg rachunkowych prowadzonych za okres, którego dotyczy JPK_KR_PD;
• „Dziennik” – dziennik systemowy (dzienniki), tj. chronologiczne ujęcie zdarzeń za okres, którego dotyczy JPK_KR_PD;
• „Ctrl” – pięć pól kontrolnych za okres, którego dotyczy JPK_KR_PD: łączna liczba wierszy (zapisów) w węźle „Dziennik”, suma kwot (wartości) operacji gospodarczych wykazanych w polach D_11 w węźle Dziennik, łączna liczba wierszy (zapisów) wykazanych w węźle „KontoZapis”, suma kwot (wartości) operacji gospodarczych wykazanych po stronie „Winien” – w polach Z_4 w węźle „KontoZapis”, suma kwot (wartości) operacji gospodarczych wykazanych po stronie „Ma” – w polach Z_7 w węźle „KontoZapis”;
• „RPD” – rozliczenie podatku dochodowego na zasadach ogólnych.

Według wyjaśnień Ministerstwa Finansów podatnicy korzystający z ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estoński CIT) muszą specyficznie uzupełniać strukturę logiczną JPK_KR_PD. W ich przypadku konieczne jest przypisanie odpowiednich znaczników kont zgodnie ze słownikami zawartymi w załącznikach do rozporządzenia o dodatkowych danych w księgach. Istotnym wyjątkiem są jednak znaczniki „PD” (podatkowe), których tacy podatnicy nie stosują, natomiast w węźle „RPD” mają obowiązek wykazać wartości zerowe.

Zgodnie z broszurą informacyjną Ministerstwa Finansów podczas uzupełniania danych identyfikacyjnych w strukturze logicznej JPK_KR_PD podatnicy mają możliwość użycia znacznika „EST”. Jest to opcjonalne pole, które służy do wskazania, że dany podmiot rozlicza się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek, czyli estońskiego CIT.