Urlop ojcowski jest uprawnieniem dla pracujących ojców, uregulowanym w przepisach prawa pracy. Jest on możliwy do wykorzystania w wymiarze do dwóch tygodni, jednak do ukończenia przez dziecko ubezpieczonego 12. miesiąca życia. Uprawnienie to może być wykorzystane w dwóch częściach, przy czym każda z nich nie może być krótsza niż jeden tydzień. Części te nie muszą ponadto występować po sobie. Jak wygląda urlop ojcowski przedsiębiorcy?
Urlop ojcowski przedsiębiorcy w 2026 roku - kto możne z niego skorzystać?
Zarówno pracownik, jak i przedsiębiorca mają prawo do urlopu ojcowskiego. Jednak w przypadku tego drugiego procedura jest bardziej skomplikowana i wymaga kilku dodatkowych działań.
Aby przedsiębiorca mógł wykorzystać urlop ojcowski, musi przede wszystkim podlegać pod dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz opłacać składki w terminie. Dopiero te dwa warunki spełnione łącznie pozwalają na skorzystanie ze świadczenia.
Formalności
O urlop ojcowski przedsiębiorcy również należy wnioskować. W związku z tym należy złożyć złożyć w ZUS następujące dokumenty:
- skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (oryginał),
- wypełniony formularz ZUS Z-3b,
- wniosek o urlop ojcowski - formularz ZAO.
Za czas pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca obowiązkowo musi podlegać wyłącznie pod ubezpieczenie zdrowotne. Musi zatem pamiętać o obowiązku wyrejestrowania się w tym okresie z ubezpieczeń społecznych, a więc konieczne jest złożenie przez niego zgłoszenia ZUS ZWUA. Na tym jednak nie koniec - z dniem wyrejestrowania należy również przekazać zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA.
Wypłata zasiłku przez ZUS - co potem?
Po zakończonym urlopie prowadzący działalność w pierwszej kolejności musi wyrejestrować się z ubezpieczenia zdrowotnego i na nowo zarejestrować do ubezpieczenia społecznego.
Kiedy natomiast otrzyma wypłatę zasiłku, może dokonać pomniejszenia składek społecznych oraz składki na Fundusz Pracy i zapłacić tylko za tę część miesiąca, w trakcie której nie przebywał na urlopie ojcowskim. Składkę zdrowotną natomiast zapłaci w pełnej kwocie, jest ona bowiem niepodzielna i zawsze należy opłacić ją w stałej wysokości.
Przykład 1.
Urlop ojcowski przedsiębiorcy trwa na 14 dni w sierpniu (31 dni kalendarzowych) 2026 roku, opłaca składki od minimalnej podstawy wymiaru (w 2026 roku jest to 5652 zł).
Składki na ubezpieczenie społeczne w 2026 r. przedsiębiorcy wynoszą:
- emerytalna - 1 103,27 zł
- rentowa - 452,16 zł
- chorobowa - 138,47 zł
- wypadkowa - 94,39 zł
- Fundusz Pracy - 138,47 zł
Suma składek: 1788,29 zł - tyle zapłaciłby przedsiębiorca za składki społeczne i FP za cały miesiąc.
Jednak po wykorzystaniu 14-dniowego urlopu opłaci składki tylko za 17 dni (31 dni - 14 dni przebywania na urlopie ojcowskim) według następującego działania:
5652 zł : 31 (liczba dni kalendarzowych w sierpniu) = 182,32 zł x 14 dni (okres przebywania na urlopie ojcowskim) = 2 552,48 zł
5652 zł - 2 552,48 zł = 3099,52 zł - podstawa składek społecznych za czas prowadzenia działalności gospodarczej w sierpniu
- emerytalna - 605,03 zł
- rentowa - 247,96 zł
- chorobowa - 75,94 zł
- wypadkowa - 51,76 zł
- Fundusz Pracy - 75,94 zł
Suma składek do zapłaty po pomniejszeniu podstawy za czas choroby: 1056,63 zł.
Tak więc przedsiębiorca zaoszczędzi na składkach społecznych w tym przypadku 731,66 zł (1788,29 zł -1056,63 zł) .
Mimo że procedura uzyskania świadczenia przez przedsiębiorcę jest bardziej skomplikowana niż w przypadku pracownika, to otrzymanie świadczenia niesie ze sobą znaczne korzyści finansowe. Prowadzący działalność zyskuje podwójnie, zarówno otrzymując zasiłek, jak i korzystając z możliwości obniżenia składek społecznych w miesiącu, w którym przebywał na urlopie ojcowskim. Powinien także pamiętać, że w czasie przebywania na urlopie może wykonywać obowiązki związanych z prowadzeniem działalności.
