Możliwość wyboru ryczałtu od dochodów spółek, czyli tzw. estońskiego CIT, uzależniona jest od struktury przychodów firmy. Kluczowe znaczenie mają tu przychody z transakcji z podmiotami powiązanymi, które w określonych sytuacjach mogą ograniczyć prawo do tej formy opodatkowania. W artykule wyjaśniamy, kiedy jest to możliwe.
Przychody z transakcji z podmiotami powiązanymi a estoński CIT
Odnosząc powyższe zagadnienie do odpowiedniego przepisu, należy wskazać, że zgodnie z art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT opodatkowanie estońskim CIT może być stosowane, jeżeli mniej niż 50% przychodów podatnika z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym, liczonych z uwzględnieniem kwoty należnego podatku od towarów i usług, pochodzi:
- z wierzytelności;
- z odsetek i pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek;
- z części odsetkowej raty leasingowej;
- z poręczeń i gwarancji;
- z praw autorskich lub praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw;
- ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych;
- z transakcji z podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4
– w przypadku gdy w związku z tymi transakcjami nie jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma.
Wskazać należy, że wskazane w art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT warunki dotyczące struktury przychodów mają w zamierzeniu ograniczać możliwość korzystania z nowej formy opodatkowania tym podmiotom, które nie prowadzą aktywnej działalności gospodarczej, a swoje dochody opierają na pasywnych źródłach przychodów.
W przypadku transakcji, w związku z którymi nie jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma (lit. g) – transakcje te ograniczone są do podmiotów powiązanych w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT.
Charakterystyka wartości dodanej
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji wartości dodanej pod względem ekonomicznym. Zatem w pierwszej kolejności należy odnieść się do słownikowej definicji tego pojęcia. Zgodnie z Encyklopedią Zarządzania – ekonomiczna wartość dodana (EVA – Economical Value Added) obrazuje efekt gospodarowania przedsiębiorstwa. Stanowi jedną z najbardziej popularnych metod pomiaru wartości firmy. Bazuje na zasadzie osiągnięcia przez firmę stopy zwrotu z całego zainwestowanego kapitału o wartości przewyższającej jej koszt.
Natomiast odnosząc się do pojęcia znikomy, wskazać należy, że zgodnie z wykładnią językową, znikomy to „bardzo mały pod względem nasilenia, liczby, rozmiarów lub znaczenia”.
Przez usługi o niskiej wartości dodanej trzeba rozumieć usługi o charakterze rutynowym, wspomagające działalność główną usługobiorcy, ogólnie lub łatwo dostępne, które nie przyczyniają się do powstania wartości dodanej dla usługodawcy lub usługobiorcy. Będą to zatem usługi, które charakteryzują się niskim poziomem ryzyka gospodarczego i nie mają istotnego wpływu na pozycję rynkową stron transakcji.
Warto przy tym wskazać, że usługi o niskiej wartości dodanej świadczone w ramach grupy charakteryzują się następującymi cechami:
- mają charakter pomocniczy,
- nie są głównym przedmiotem działalności grupy,
- nie angażują unikalnych oraz cennych wartości niematerialnych i prawnych ani nie prowadzą do wytworzenia unikalnych oraz cennych wartości niematerialnych i prawnych,
- nie tworzą wysokiego ryzyka dla świadczącego usługi.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 25 sierpnia 2025 roku (nr 0114-KDIP2-2.4010.342.2025.2.IN): „Biorąc pod uwagę powyższe, opisanych we wniosku okoliczności nie można ocenić w ten sposób, że sprzedaż kontenerów przez Spółkę na rzecz podmiotu powiązanego stanowi transakcje, w związku z którymi nie jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma. Należy stwierdzić, że sprzedaż kontenerów niewątpliwie przyczyni się do powstania wartości dodanej zarówno dla Spółki, jak i jej podmiotu powiązanego, a wartość ta nie będzie znikoma.
Tym samym, stwierdzić należy, że prawidłowo uznaje Pan transakcje, które będą zawierane przez Spółkę z podmiotem powiązanym, za transakcje, w związku z którymi jest wytwarzana wartość dodana pod względem ekonomicznym, a wartość ta nie jest znikoma w rozumieniu art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o CIT”.
Nie każda transakcja z podmiotem powiązanym wyłącza możliwość stosowania estońskiego CIT
Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy prawa, należy wskazać, że istotne znaczenie ma podział transakcji z podmiotami powiązanymi na generujące:
- wartość dodaną pod względem ekonomicznym, która nie jest znikoma, oraz
- wartość dodaną pod względem ekonomicznym, która jest znikoma.
Tylko w tym drugim przypadku nie może zostać przekroczony próg 50% przychodów podatnika z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym (warunkujący możliwość wyboru opodatkowania w formie estońskiego CIT).
Przykład 1.
Spółka A zajmująca się produkcją samochodów sprzedaje wyprodukowane pojazdy na rzecz spółki B powiązanej kapitałowo. Wartość sprzedaży w każdym roku podatkowym przekracza 75% kwoty przychodu. Czy w opisanym przypadku spółka A może wybrać opodatkowanie w formie estońskiego CIT?
W związku z zawieranymi transakcjami z podmiotem powiązanym jest wytwarzana wartość dodana, która nie ma charakteru znikomego. To oznacza, że pomimo że został przekroczony próg 50% przychodów, spółka A może wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu od dochodu spółek, ponieważ będzie spełniony warunek określony w art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. g ustawy o CIT.
Reasumując, należy wskazać, że wpływ na możliwość zastosowania ryczałtu od dochodów spółek mogą mieć tylko te transakcje z podmiotami powiązanymi, które nie generują żadnej wartości dodanej lub wartość ta jest znikoma. W przeciwnych okolicznościach fakt osiągania przychodów od podmiotu powiązanego nie wpływa na możliwość stosowania estońskiego CIT.
Polecamy:
