Ministerstwo Finansów wdrożyło znaczące zmiany w sposobie uwierzytelniania użytkowników w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Od lutego 2026 roku obok tokenów można korzystać z certyfikatów KSeF. Tokeny miały pierwotnie zniknąć z końcem 2026 roku, ale według projektu nowelizacji rozporządzenia w sprawie korzystania z KSeF zostaną z nami także w 2027 roku i w kolejnych latach. Projekt wprowadza też nowe rodzaje certyfikatów oraz uprawnienia związane z oznaczaniem płatności numerem KSeF.
Tokeny i certyfikaty – dwa sposoby logowania do KSeF
Obecnie dostęp do KSeF możliwy jest m.in. poprzez tokeny autoryzacyjne generowane w systemie, zawierające przypisane uprawnienia, takie jak wystawianie czy przeglądanie faktur. Wraz z wdrożeniem wersji KSeF 2.0 w lutym 2026 roku pojawiła się nowa forma uwierzytelniania, czyli certyfikat KSeF. Zgodnie z pierwotnymi założeniami oba rozwiązania miały działać równolegle tylko do 31 grudnia 2026 roku.
Ministerstwo Finansów zmieniło jednak plany. Przedsiębiorcy przekonywali, że tokeny są prostym i szybkim sposobem logowania – w przeciwieństwie do certyfikatów od razu zawierają uprawnienia, które podatnik określa już przy generowaniu tokenu. Opublikowany projekt nowelizacji rozporządzenia (obecnie w konsultacjach publicznych) przewiduje, że tokeny będą stałym narzędziem dostępu do KSeF również w 2027 roku i później. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku.
Według projektu:
- nowo wygenerowany token będzie ważny najwyżej 365 dni kalendarzowych, przy czym okres ten będzie można przedłużyć;
- termin ważności będzie liczony co do dnia – bez stosowania reguł Ordynacji podatkowej dotyczących obliczania terminów;
- tokeny wygenerowane przed wejściem w życie nowelizacji będą działać na dotychczasowych zasadach i wygasną automatycznie 30 listopada 2027 roku.
Charakterystyka certyfikatów KSeF
Certyfikaty KSeF służą wyłącznie do uwierzytelniania. Potwierdzają jedynie tożsamość użytkownika lub systemu, który łączy się z KSeF. Nie zawierają informacji o uprawnieniach – te przypisuje się niezależnie, bezpośrednio w systemie.
Rozwiązanie to zwiększa bezpieczeństwo, ponieważ certyfikaty opierają się na kryptografii asymetrycznej, co znacząco utrudnia ich nieuprawnione użycie. Dodatkowo certyfikat umożliwia korzystanie z trybu offline („offline24”).
Projekt nowelizacji przewiduje też nowe rodzaje certyfikatów KSeF:
- certyfikat powiązany z konkretnym NIP lub identyfikatorem wewnętrznym – da dostęp do KSeF tylko w określonym kontekście. Przykładowo biuro rachunkowe, które ma upoważnienie od klienta, będzie mogło wygenerować certyfikat działający wyłącznie w kontekście tego klienta;
- certyfikat dla podmiotów uwierzytelnionych certyfikatem Peppol ID – związany z fakturami za zamówienia publiczne wystawianymi na Platformie Elektronicznego Fakturowania (PEF). Taki certyfikat wygeneruje się wyłącznie przez API KSeF, a nie w Aplikacji Podatnika KSeF 2.0.
Jak uzyskać certyfikat KSeF
Aby uzyskać certyfikat KSeF, trzeba najpierw potwierdzić tożsamość w systemie – dotyczy to zarówno samego podatnika, jak i osób przez niego upoważnionych. Można to zrobić profilem zaufanym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.
Wniosek o certyfikat można złożyć na dwa sposoby: w Aplikacji Podatnika KSeF albo w programie komercyjnym zintegrowanym z API KSeF, który obsługuje generowanie certyfikatów.
Certyfikat wystawiany jest na dwa lata. Może zostać przypisany do osoby fizycznej identyfikowanej numerem NIP lub PESEL, o ile ma ona odpowiednie uprawnienia w KSeF.
Harmonogram wdrożenia
Zmiany w uwierzytelnianiu wprowadzane przez Ministerstwo Finansów przebiegają etapami:
- Listopad 2025 – udostępniono testowanie certyfikatów w środowisku testowym i produkcyjnym KSeF 2.0;
- 1 lutego 2026 – start KSeF 2.0 (obowiązkowe wystawianie e-faktur najpierw dla największych firm, od 1 kwietnia 2026 dla pozostałych); tokeny i certyfikaty dostępne równolegle;
- 1 stycznia 2027 – planowane wejście w życie nowelizacji rozporządzenia: tokeny nadal dostępne obok certyfikatów (nowe tokeny ważne maksymalnie 365 dni), nowe typy certyfikatów, uprawnienia do identyfikatorów zbiorczych;
- 30 listopada 2027 – automatyczne wygaśnięcie tokenów wygenerowanych przed wejściem w życie nowelizacji.
Oznaczanie płatności numerem KSeF
Od 1 stycznia 2027 roku przy płatnościach realizowanych poleceniem przelewu trzeba będzie wskazywać numer KSeF faktury albo identyfikator zbiorczy. Dlatego projekt rozporządzenia opisuje nowy zakres uprawnień w KSeF: generowanie, dekodowanie i przeglądanie identyfikatorów zbiorczych, a także ich wyszukiwanie na podstawie numeru KSeF faktury. Otrzyma je każda osoba, której podmiot zarządzający uprawnieniami nadał prawo do wystawiania faktur w KSeF.
Wnioski
Zmiana mechanizmu uwierzytelniania to kolejny etap cyfryzacji i automatyzacji procesów podatkowych. Przedsiębiorcy, którzy korzystają już z Krajowego Systemu e-Faktur, powinni przygotować się na zmiany od 2027 roku – nowe zasady ważności tokenów i obowiązek podawania numeru KSeF w przelewach.
Polecamy: