Poradnik Przedsiębiorcy

Przychody na przełomie roku - jak księgować?

Przełom roku wiąże się z podsumowaniem ewidencji i zamknięciem roku podatkowego. Powstałe w tym czasie przychody niejednokrotnie sprawiają kłopot z właściwym ustaleniem powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym. Poniższy artykuł wyjaśnia jak właściwie rozliczyć przychody na przełomie roku.

Moment powstania przychodu - zasada ogólna

Na podstawie art. 14 ust. 1c ustawy o PIT, za datę powstania przychodu należy uznać dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi - nie później niż dzień:

  • wystawienia faktury albo

  • uregulowania należności. 

Dwie ostatnie opcje powodują powstanie przychodu alternatywnie – która z czynności wystąpi wcześniej, ta spowoduje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym. W związku z tym, przedsiębiorca zaliczy do przychodów wszystkie kwoty należne wynikające z faktur VAT bądź też rachunków i co ważne, nawet te, które nie zostały zapłacone. Oznacza to, że jeżeli po wydaniu towaru lub zrealizowaniu usługi nabywca będzie zwlekał z zapłatą, to przedsiębiorca będący sprzedawcą i tak będzie miał obowiązek zaksięgowania nieotrzymanej należności jako przychodu z działalności. Co w przypadku jeśli powstają przychody na przełomie roku?

Przykład 1.

Firma wykonała usługę naprawy komputerów 31 grudnia 2017 r. Fakturę za tę usługę wystawiła 3 stycznia 2018 r.

W tym wypadku przychód u podatnika powstał 31 grudnia 2017 r. i z taką datą powinien zostać wykazany przychód w księdze przychodów i rozchodów.

Przykład 2.

Firma X dokonała sprzedaży towaru handlowego i wystawiła fakturę z datą 31 grudnia 2017 r. Wydanie sprzedanego towaru nastąpiło dopiero 3 stycznia 2018 r.

W tej sytuacji przychód powstał 31 grudnia 2017 r., z dniem wystawienia faktury i z tą datą powinien być wprowadzony do księgi przychodów i rozchodów.

Przykład 3.

Firma X podpisała umowę na wykonanie określonej usługi. Całkowita wpłata na jej poczet wpłynęła 31 grudnia 2017 r., natomiast jej wykonanie nastąpiło 3 stycznia 2018 r. (zgodnie z ustaleniami w umowie).

Przychód u podatnika powstał zatem 31 grudnia 2017 r., czyli w dacie uregulowania należności. Tak też powinien być wprowadzony do księgi przychodów i rozchodów.

Należy mieć również na uwadze, że nie każde otrzymane pieniądze są przychodami. W przypadku, kiedy stanowią przedpłatę lub zaliczkę na poczet przyszłych świadczeń, to nie są zapłatą za wykonane świadczenie i nie stanowią przychodu w momencie ich otrzymania. W tym przypadku otrzymana zaliczka będzie stanowić przychód z działalności gospodarczej dopiero w momencie ostatecznej realizacji dostawy lub usług, nie później niż w dniu wystawienia faktury końcowej lub w dniu uregulowania należności (jeżeli zapłata nastąpi wcześniej).

Przychody na przełomie roku w usługach ciągłych

W sytuacji kiedy strony ustalą, że usługa rozliczana będzie w okresach rozliczeniowych, wówczas za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze. Oznacza to, że przychód powinien być wykazany nie rzadziej niż raz w roku (art. 14 ust. 1e ustawy o PIT).

Przykładem stosowania tej reguły są przychody z usług ciągłych. Do usług o charakterze ciągłym można zaliczyć usługi świadczone stale, nieprzerwanie i w dłuższym okresie albo bezterminowo. Mogą to być np.: usługi najmu, dzierżawy, usługi biur rachunkowych itp. Regulacja ta znajduje zastosowanie także w odniesieniu do dostawy energii elektrycznej oraz cieplnej, jak również gazu przewodowego.

Przykład 4.

Firma X w 2017 r. zawarła umowę na świadczenie określonych usług od 1 października 2017 r. Rozliczenie usług będzie dokonywane co dwa miesiące.

Przychód za usługę wykonywaną od października 2017 r. powstanie 30 listopada 2017 r. Następnie 31 stycznia 2018 r., 31 marca 2018 r. W takich datach powinny być zaewidencjonowane w księdze przychodów i rozchodów.

Chociaż usługa będzie wykonywana na przełomie roku grudzień - styczeń, podatnik nie powinien jej dzielić na grudzień i styczeń. Przychód ten powinien być wykazany na koniec stycznia 2018 r.

Powstanie przychodu w momencie zapłaty

Za datę powstania pozostałych przychodów, które nie wynikają ze świadczonych usług lub sprzedaży towarów, dla których również nie stosuje się żadnej z powyższych zasad, uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Poza wymienionymi powyżej momentami powstania przychodu należy również wymienić przychody, które powstają z datą otrzymania zapłaty. Wynika to z art 14 ust. 1i. W tej sytuacji przychód powinien być wykazany w dacie otrzymania przez podatnika zapłaty (w formie gotówki, wpływ na rachunek bankowy, przekaz pocztowy).

Do tej kategorii przychodów należą przychody, które nie wynikają ze świadczonych usług lub sprzedaży towarów, są to m.in. otrzymane przez podatnika: odszkodowanie, odsetki od środków na rachunku firmowym.

Przykład 5.

Podatnik w wyciągu bankowym za styczeń 2018 r. ma wykazaną operacje naliczenia odsetek przez bank od środków zgromadzonych na koncie, zaksięgowaną z datą 31 grudnia 2017 r.

Podatnik powinien ten przychód wykazać w księdze przychodów i rozchodów w dacie 31 grudnia 2017 r.