Poradnik Przedsiębiorcy

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych - wydatkowanie środków

Zarządzanie środkami z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych należy do uprawnień pracodawcy, dlatego w jego gestii znajduje się podejmowanie decyzji dotyczących tego Funduszu oraz celów, na jakie mogą być przeznaczone środki. Pracodawcy, określając wydatki z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, które nie mieszczą się w pojęciu działalności socjalnej, narażają się na nałożenie grzywny w wysokości do 5000 zł.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych - obowiązek tworzenia

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych to środki finansowe gromadzone przez pracodawcę na osobnym rachunku bankowym w celu wykorzystania ich na wsparcie socjalne uprawnionych do tego pracowników. Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych jest obowiązkowy dla wszystkich pracodawców z jednostek budżetowych i samorządowych (bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników) oraz pozostałych, którzy na 1 stycznia danego roku zatrudniają min. 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Środki finansowe pochodzą z odpisów, których wysokość jest ściśle określona.

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych - zasady przeznaczania środków

Świadczenia z ZFŚS nie mogą być przez pracodawcę rozporządzane w dowolny sposób, ponieważ ściśle reguluje to ustawa.

Przede wszystkim zasady korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu oraz warunki przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej pracodawca określa w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Należy pamiętać, że przyznawanie świadczeń finansowanych z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz ich wysokość powinna być uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. W takim wypadku  pracodawca nie może wszystkim pracownikom przyznać świadczeń w takiej samej ilości i o takiej samej wartości. Zabronione jest również uzależnianie wypłacanych środków od rodzaju umowy, wymiar etatu, stażu pracy, oceny jakości pracy.

Sposób ustalania przyznania środków w oparciu o kryterium socjalne pracowników powinien być unormowany w regulaminie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Działalność socjalna pracodawcy finansowana ze środków z Funduszu może być przeznaczona  na rzecz:

  • różnych form wypoczynku (np. wczasy, kolonie, obozy, zimowiska, wycieczki),

  • działalności kulturalno-oświatowej (zakup biletów wstępu na koncerty, do kina, teatru, opery, organizowanie imprez kulturalnych w zakładzie pracy itp.),

  • działalności sportowo-rekreacyjnej (karnety na basen, siłownię, organizowanie zawodów sportowych i gier, w których biorą udział pracownicy i ich rodziny, zakup sprzętu oraz wyposażenie sali gimnastycznej, siłowni w firmie, pikniki, wynajem kortu tenisowego itp.),

  • opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego (tworzenie zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego lub np. dofinansowywanie kosztów przedszkola, do którego chodzą dzieci pracownika),

  • udzielania pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej (zapomogi, pomoc w razie zdarzeń losowych, bony towarowe, paczki dla dzieci itp.),

  • zakupu bonów towarowych, talonów, kuponów czy też innych znaków, które upoważniają do wymiany na towary i usługi.

Osobami, które mogą starać się o przyznanie prawa do korzystania z ZFŚS, są:

  • pracownicy zatrudnieni w każdym wymiarze etatu oraz członkowie ich rodzin,

  • pracownicy przebywający na urlopie wychowawczym,

  • emeryci i renciści - również byli pracownicy i ich rodziny,

  • członkowie rodzin po zmarłych pracownikach i byłych pracownikach, jeżeli pozostawali na ich utrzymaniu,

  • osoby, którym zakład przyznał prawo do korzystania ze świadczeń Funduszu, np. pracownicy, którzy w danej chwili przebywają na urlopach bezpłatnych,

  • pracownicy młodociani, z którymi zakład zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego,

  • pracownicy, z którymi pracodawca zawarł umowę o wykonywanie pracy nakładczej, tzw. chałupnicy.

Nie należy finansować ze środków ZFŚS wydatków takich jak:

  • świadczenia zdrowotne, opieka medyczna, szczepienia ochronne,

  • szkolenia, dokształcanie, podnoszenie kwalifikacji zawodowych,

  • finansowanie dojazdów do pracy,

  • wydatki związane z obchodami jubileuszy zakładowych, wigilie firmowe,

  • ubezpieczenia na życie czy emerytalne,

  • wynagrodzenie pracowników obsługujących Fundusz,

  • zakup środków trwałych,

  • prowadzenie przyzakładowego żywienia zbiorowego, np. stołówki,

  • nagrody lub kwiaty okolicznościowe,

  • edukacja pracowników (bez względu na formę),

  • premie i nagrody.

Pracodawca powinien finansować  powyższe świadczenia i usługi ze środków obrotowych firmy.

Podmioty, które wpływają na politykę socjalną

Katalog świadczeń socjalnych ustala się ze wszystkimi pracownikami przedsiębiorstwa bądź z ich wybranymi przedstawicielami w sytuacji, kiedy w firmie nie ma związków zawodowych

Ważną rolę w tworzeniu polityki socjalnej pełnią związki zawodowe. To z nimi pracodawca musi ustalić treść regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Zadania dotyczące tworzenia polityki socjalnej może on też scedować na komisję socjalną. Przepisy ustawy o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych nie przewidują organu pod nazwą komisja socjalna, zatem nie określają, w jakim zakresie ma działać komisja. Pracodawca może ją jednak powoływać w swoich przepisach wewnątrzzakładowych, a jej kompetencje ograniczają się do opiniowania i doradzania pracodawcy w sprawie polityki socjalnej. Mogą jednak zostać rozszerzone do realizacji zadań ustawy. Wówczas komisja staje się uprawniona do podejmowania decyzji w sprawie podziału środków Funduszu i udzielenia pomocy socjalnej.

Możesz ocenić ten artykuł