Jak ustalić miejsce opodatkowania remontu turbin wiatrowych?

Miejsce opodatkowania remontu turbin wiatrowych jest opodatkowane podatkiem VAT jest kluczowe dla przedsiębiorców świadczących takie usługi. Problematyczna okazuje się klasyfikacja, czy są to czynności na majątku ruchomym, czy usługi związane z nieruchomościami, co bezpośrednio wpływa na wybór właściwych przepisów.

Miejsce opodatkowania remontu turbin wiatrowych

Ogólna zasada dotycząca określania miejsca świadczenia usług na rzecz podatników zawarta została w art. 28b ust. 1 Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), zgodnie z którym: miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Należy jednak mieć na względzie, że w odniesieniu do pewnych kategorii usług, np. tych związanych z nieruchomościami, przepisy dotyczące podatku od towarów i usług (VAT) wprowadzają szczególne regulacje dotyczące miejsca ich świadczenia.

Według bowiem art. 28e ustawy o VAT: miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

W cytowanym powyżej artykule znajduje się otwarty katalog usług związanych z nieruchomościami. Do ich zakresu zaliczono nie tylko te ściśle dotyczące prac wykonywanych na nieruchomościach, ale także takie, które polegają na wykorzystaniu, używaniu i użytkowaniu obiektów. Tym samym wyliczenie usług związanych z nieruchomościami wskazane w art. 28e ustawy o VAT ma charakter wyłącznie przykładowy.

W tym zakresie warto również posiłkować się przepisami unijnymi, a konkretnie Rozporządzeniem Wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 roku ustanawiających środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: rozporządzenie nr 282/2011).

Z art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011 wynika, że usługami związanymi z nieruchomościami są: usługi, które mają wystarczająco bezpośredni związek z daną nieruchomością. Usługi uważa się za mające wystarczająco bezpośredni związek z nieruchomością w przypadkach, gdy:

1. wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usługi i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług,
2. są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Zgodnie z art. 31a ust. 2 lit. m rozporządzenia nr 282/2011 usługi związane z nieruchomościami obejmują w szczególności instalację lub montaż maszyn lub sprzętu, które po zainstalowaniu lub zamontowaniu są uznane za nieruchomość.

Natomiast w świetle art. 31a ust. 3 lit. f rozporządzenia nr 282/2011 opisywane usługi nie dotyczą: instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu, utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu, jak również nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.

Zgodnie z art. 13b rozporządzenia nr 282/2011: za „nieruchomość” uznaje się:

1. każdą określoną część ziemi, na jej powierzchni lub pod jej powierzchnią, która może stać się przedmiotem własności i posiadania;
2. każdy budynek lub każdą konstrukcję przytwierdzone do gruntu lub w nim osadzone powyżej lub poniżej poziomu morza, których nie można w łatwy sposób zdemontować lub przenieść;
3. każdy zainstalowany element stanowiący integralną część budynku lub konstrukcji, bez którego budynek lub konstrukcja są niepełne, taki jak drzwi, okna, dachy, schody i windy;
4. każdy element, sprzęt lub maszynę zainstalowane na stałe w budynku lub konstrukcji, które nie mogą być przeniesione bez zniszczenia lub zmiany budynku lub konstrukcji.

Z przepisów wynika, że miejsce opodatkowania usług związanych z nieruchomościami zależy wyłącznie od miejsca położenia danego obiektu – niezależnie od tego, kto wykonuje usługę i na czyją rzecz.

Zasada ta ma zastosowanie wtedy, gdy usługę można jednoznacznie przypisać do konkretnej, możliwej do zlokalizowania nieruchomości. Jest to wyjątek od ogólnej reguły, ponieważ w tym przypadku decyduje nie status podmiotów, lecz sam przedmiot usługi, czyli nieruchomość, której usługa bezpośrednio dotyczy.

Rozbieżne stanowisko organów podatkowych w zakresie ustalenia miejsca świadczenia usługi remontu turbiny wiatrowej

Analiza interpretacji indywidualnych wydawanych w podobnych sprawach wskazuje, że nie ma jednolitego stanowiska wśród organów podatkowych co do właściwego ustalenia miejsca świadczenia.

Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacji z 19 marca 2018 roku (nr 0114-KDIP1-2.4012.700.2017.2.RD) wskazał, że generatory turbin wiatrowych stanowią nieruchomość stosownie do art. 13b rozporządzenia nr 282/2011. Zatem świadczone usługi serwisowania generatorów turbin wiatrowych można uznać za usługi, o których mowa w art. 28e ustawy o VAT.

Ponadto, jak zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 23 lutego 2017 roku (nr 0461-ITPP2.4512.97.2017.1.AW), cała turbina wiatrowa, łącznie z elementami technicznymi, których dotyczą prace serwisowe, stanowi budowlę. W związku z powyższym zarówno prace serwisowe, jak i prace montażowe, dotyczące elektrowni wiatrowych można uznać za usługi związane z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT.

Natomiast w interpretacji Dyrektora KIS z 16 maja 2025 roku (nr 0114-KDIP1-2.4012.176.2025.1.MW) możemy przeczytać, że usługi polegające na specjalistycznej wymianie części zamiennych lub komponentów w gondoli turbiny wiatrowej w różnych systemach (albo obwodach lub urządzeniach) lub sprawdzeniu ich poprawności nie będą miały bezpośredniego związku z nieruchomością w rozumieniu art. 28e ustawy o VAT. Usługi nie są związane ze zmianą konstrukcyjną nieruchomości, a zakres czynności wykonywanych nie zmierza do zainstalowania na stałe urządzenia w budowli. Tym samym usługi świadczone na elementach wymiennych turbin wiatrowych nie będą stanowić usług, do których znajduje zastosowanie art. 28e ustawy o VAT (nie będą to usługi związane z nieruchomościami, które podlegają opodatkowaniu w miejscu położenia danej nieruchomości).

Przykład 1.

Polska spółka A świadczy usługę polegającą na remoncie turbin wiatrowych zlokalizowanych w Niemczech. Usługobiorcą jest firma mająca siedzibę we Francji.

Jak ustalić miejsce świadczenia usługi na gruncie podatku VAT?

Przyjmując stanowisko wyrażone w starszych interpretacjach, miejsce opodatkowania usługi będzie określone zgodnie z art. 28e ustawy o VAT, co oznacza, że usługa będzie opodatkowana podatkiem VAT w Niemczech.

Opierając się jednak na nowszych interpretacjach, należy przyjąć, że miejscem opodatkowania usługi będzie kraj siedziby usługobiorcy, czyli Francja (zgodnie z art. 28b ustawy o VAT).

Można zatem wskazać, że brakuje jednolitego stanowiska organów podatkowych co do tego, który przepis znajdzie zastosowanie do określenia miejsca świadczenia usługi remontu turbin wiatrowych. W zakresie wydawanych interpretacji można spotkać stanowisko, że będzie to zarówno art. 28b ustawy o VAT (przepis ogólny), jak i art. 28e tego aktu prawnego (przepis szczególny).