Poradnik Przedsiębiorcy

Miejsce świadczenia usług - czym jest i jak je określić?

Aby prawidłowo opodatkować zagraniczną sprzedaż usług, z pewnością trzeba znać pojęcie miejsca świadczenia zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług. Co to jest miejsce świadczenia usług i jak je prawidłowo określić dla poszczególnych rodzajów usług?

Czym jest miejsce świadczenia usług?

Miejsce świadczenia usług to pojęcie, które definiuje ustawa o podatku od towarów i usług i ma ono bardzo szeroki zakres (poświęcony jest mu cały dział V ustawy o VAT).

Miejsce świadczenia usług to, inaczej mówiąc, miejsce opodatkowania danej usługi. Nie w każdym przypadku faktyczne miejsce wykonania danej czynności jest miejscem jej świadczenia, a także nie zawsze do opodatkowania sprzedaży jest zobowiązany sprzedawca. Znaczenie ma także rodzaj transakcji, inaczej określa się bowiem miejsce świadczenia dla dostawy towarów i inaczej dla świadczenia usług.

Miejsce świadczenia usług - zasada ogólna

Ogólną zasadę miejsca świadczenia usług na rzecz podatników (czyli miejsca ich opodatkowania) reguluje art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z nim miejscem świadczenia usług w przypadku:

  • świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej,

  • gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej,

  • w przypadku gdy usługobiorca nie posiada siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Miejsce świadczenia usług - zasady szczególne

Ustawa wyróżnia także szereg przypadków, dla których miejsce świadczenia usług, czyli ich opodatkowania, ustala się w sposób szczególny (inny niż w art. 28b). Wymienione są one w art. 28d-n i są to:

  • usługi pośrednictwa - miejsce, w którym dokonywana jest podstawowa transakcja;

  • usługi związane z nieruchomościami - miejsce położenia nieruchomości

  • usługi transportu pasażerów i towarów - miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości;

  • usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne na rzecz podatnika - miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają;

  • usługi pomocnicze do usług transportowych oraz usługi na ruchomym majątku rzeczowym - miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane;

  • usługi restauracyjne i cateringowe - miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane;

Wyjątek!

Jeżeli usługi restauracyjne i cateringowe są faktycznie wykonywane na pokładach statków, statków powietrznych lub pociągów podczas części transportu pasażerów wykonanej na terytorium Unii Europejskiej, miejscem świadczenia usług jest miejsce rozpoczęcia transportu pasażerów.

  • usługi krótkoterminowego wynajmu środków transportu - miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy;

  • usługi telekomunikacyjne, usługi nadawcze i usługi elektroniczne na rzecz osób prywatnych - miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu;

  • usługi turystyki rozliczane w systemie marży - miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej

    • jeśli usługi turystyki są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy znajdującego się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej;

    • jeśli usługodawca nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.