Poradnik Przedsiębiorcy

Jak ustalić wysokość zasiłku macierzyńskiego?

Ustalenie podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, choć szeroko objaśniane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wciąż sprawia pracodawcom trudności. Do najczęstszych dylematów należą kwestie związane z wykorzystanym urlopem (zarówno wychowawczym, jak i wypoczynkowym) i dodatkami do wynagrodzenia. Co w takim razie wchodzi do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego, a w konsekwencji wpływa na wysokość zasiłku macierzyńskiego?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od podstawy jego wymiaru

Ustala się ją według zasad obowiązujących przy wyznaczaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Oznacza to, że w tym przypadku podstawą będzie wynagrodzenie pracownicy za okres pełnych 12 miesięcy kalendarzowych, przepracowanych przed miesiącem urodzenia dziecka.

Wynagrodzenie stanowiące omawianą podstawę to nic innego, jak przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne.

Jeśli przed urlopem macierzyńskim pracownica była niezdolna do pracy z powodu choroby, to do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego przyjmuje się kwotę wynagrodzenia, którą przyjęto do obliczenia zasiłku chorobowego, w związku z tym wysokość zasiłku macierzyńskiego nie będzie różnić się znacząco od okresu przebywania na zasiłku chorobowym.

A co w sytuacji, gdy w okresie 12 miesięcy (pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia) pracownica nie osiągnęła wynagrodzenia wskutek usprawiedliwionych nieobecności lub z powodu urodzenia dziecka jeszcze przed upływem pierwszego miesiąca zatrudnienia? Nie bierze się wówczas pod uwagę wynagrodzenia za miesiące, w których przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy, a przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru zasiłku wynagrodzenie uzupełnione - za okres, w którym przepracowała przynajmniej połowę obowiązującego ją czasu pracy.

Przez “uzupełnione wynagrodzenie” rozumiemy wysokość przychodu za dany miesiąc, w którym pracownik przepracowałby pełny wymiar czasu pracy. Zasady uzupełnienia opisane zostały w odrębnym artykule.

Czego nie uwzględnia się w podstawie?

Aby obliczyć wysokość zasiłku macierzyńskiego ustalmy podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Przy jej wyznaczaniu należy pamiętać o uwzględnieniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Później zostaje już tylko lista elementów, których uwzględnić nie można:

  • ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

  • wynagrodzenia za czas choroby wypłacanego na podstawie art. 92 k.p. i zasiłków z ubezpieczenia społecznego,

  • składników wynagrodzenia określonych w art. 41 ust. 1 ustawy zasiłkowej (np. premii, nagród, dodatków), do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego zgodnie z postanowieniami układów zbiorowych pracy lub przepisami o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego zasiłku.

Poród w okresie urlopu wychowawczego a wysokość zasiłku macierzyńskiego

Warto pamiętać, że dla celów zasiłkowych urlop wychowawczy jest traktowany na równi z pracą. Dlatego też, gdy poród następuje podczas urlopu wychowawczego pracownicy, ustalenie podstawy jest zależne od okresu przebywania na tym urlopie jeszcze przed porodem. Kluczowe jest, czy okres ten był dłuższy, czy krótszy od 12 miesięcy.

Jeżeli urlop trwa przez cały okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym nastąpił poród, to podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi wynagrodzenie, jakie pracownica uzyskałaby, gdyby przepracowała cały miesiąc, w którym nabyła prawo do zasiłku. 

Przykład 1.

Pracownica przebywa na urlopie wychowawczym udzielonym na okres od 2 lipca 2015 r. do 1 lipca 2017 r. W dniu 10 listopada 2016 r. urodziła dziecko i nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego. 

Podstawę wymiaru tego zasiłku przy założeniu, że w umowie o pracę określono wynagrodzenie stałe (miesięczne) w wysokości 2 600 zł, stanowi kwota 2 243,54 zł, tj. 2 600 zł - 356,46 zł (składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracownicę).

Jeżeli urlop jest krótszy niż okres 12 miesięcy, to podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi wynagrodzenie za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownica urodziła dziecko (wyłączając ewentualne miesiące, w których przepracowała mniej niż połowę czasu i stosując wtedy wspomniane już uzupełnienie wynagrodzenia).

Możesz ocenić ten artykuł