Poradnik Przedsiębiorcy

Likwidacja niefunkcjonującej spółki - jak wygląda?

Konieczność składnia sprawozdań finansowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za pośrednictwem systemu teleinformatycznego umożliwiła weryfikację martwych podmiotów w obrocie gospodarczym. Sprawdźmy jakie są przesłanki do likwidacji oraz sam proces likwidacji zarejestrowanej spółki z o.o., która w rzeczywistości nie funkcjonuje w obrocie gospodarczym.

Od dnia 15 marca 2018 r. zgodnie z art. 9a oraz art. 19e ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym sprawozdania finansowe oraz inne dokumenty, o których mowa w art. 69 ustawy o rachunkowości, należy składać wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Powoduje to, że dokumenty są dostępne online prawie od ręki dla każdego obywatela. 

Brak sprawozdań finansowych

Nawet jeśli wydziały gospodarcze Krajowego Rejestru Sądowego są przeciążone, to informacja odnośnie do braku złożonych sprawozdań przez podmiot zobowiązany zostanie zauważona.

Brak złożenia rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, uruchamia procedury sądowe. 
W pierwszej kolejności sąd wzywa do złożenia sprawozdań finansowych. Jeśli nadal podmiot nie wykonał zobowiązania, sąd rejestrowy wszczyna z urzędu postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego. Warto wskazać, że w toku postępowania o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego sąd rejestrowy bada, czy podmiot ten posiada zbywalny majątek i czy faktycznie prowadzi działalność.

Wszczęcie postępowania bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego

Postępowanie o rozwiązanie podmiotu bez likwidacji zgodnie z założeniem ma zakończyć się wykreśleniem podmiotu z KRS, co może w istotny sposób wpływać na poczucie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Wobec tego całe postępowanie w sprawie rozwiązania podmiotu musi zostać przeprowadzone bezbłędnie i dokładnie.

Zawiadomienie spółki przez sąd, o wszczęciu postępowania jest konieczne, aby przeprowadzić właściwe postępowanie w sprawie rozwiązania spółki bez procedury likwidacji
Nieodzownie wraz z zawiadomieniem sąd rejestrowy zobowiązany jest do wezwania spółki do przedstawienia informacji, że ta faktycznie prowadzi działalność gospodarczą i że posiada majątek, z jednoczesnym wskazaniem składników majątkowych przedsiębiorstwa. 

Spółka powinna odpowiedzieć w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania sądu. Jednocześnie sąd wraz z wezwaniem i zawiadomieniem, zobligowany jest do pouczenia podmiotu o konsekwencjach braku reakcji na wezwanie sądu.

Istotne, że postępowanie jest wszczynane z urzędu, tzn., że inicjatorem postępowania nie jest strona – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, tylko sąd. Trudno zresztą oczekiwać, że w sytuacji, gdy spółka nie realizuje podstawowych obowiązków, „przyzna” się niejako do błędu i sama oświadczy, że nie złożyła sprawozdań finansowych, czym naraża się na karę grzywny. Trzeba bowiem mieć świadomość, że brak wykonania obowiązku w postaci składania sprawozdań finansowych może wiązać się z koniecznością nałożenia grzywny przewidzianej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. 

Wyjątek od konieczności zawiadomienia spółki o wszczęciu postępowania

Niecelowe jest informowanie spółki o wszczęciu postępowania, jeśli z informacji zawartych w rejestrze wynika, że spółka nie ma organu uprawnionego do reprezentacji lub aktualnego adresu na który wezwanie mogłoby zostać doręczone. 

W takiej sytuacji to ogłoszenie zastępuje zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Ogłoszenie, o którym mowa, zamieszcza się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Dodatkowo, ogłoszenie może zostać zamieszczone także w dzienniku lub w czasopiśmie oraz podane do publicznej wiadomości w inny sposób, taki jaki sąd uzna za konieczny. Niezależnie od tego, ogłoszenie o wszczęciu postępowania, zawsze powinno zawierać:

  1. nazwę sądu rejestrowego prowadzącego postępowanie, nazwę (firmę) podmiotu, numer podmiotu w KRS, ostatni ujawniony w KRS adres siedziby oraz informację o celu prowadzonego postępowania;

  2. wezwanie skierowane do wszystkich osób, których uzasadniony interes mógłby sprzeciwiać się rozwiązaniu podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i jego wykreśleniu z KRS, do zgłaszania okoliczności przemawiających przeciwko rozwiązaniu w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;

  3. pouczenie, że w przypadku stwierdzenia, że podmiot wpisany do KRS nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, sąd rejestrowy może orzec o rozwiązaniu tego podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i zarządzić jego wykreślenie z KRS1.

Likwidacja niefunkcjonującej spółki - wykreślenie z rejestru

W sytuacji, gdy sąd obligatoryjnie wzywa spółkę do wykazania czy spółka prowadzi działalność i czy posiada majątek to ustalenia w tym przedmiocie wpływają na dalsze losy spółki.

W przypadku ustalenia przez sąd rejestrowy w postępowaniu o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, że podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności, sąd rejestrowy orzeka o rozwiązaniu podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i zarządza jego wykreślenie z Rejestru. Informacja o wykreśleniu podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. 

Wszczęcie postępowania z urzędu na wniosek innego podmiotu

Zdarzają się przypadki, w zakresie których pomimo, iż to z urzędu sąd inicjuje postepowanie o wykreślenie spółki z rejestru bez przeprowadzenia postępowania, to podmioty trzecie informują sąd o tym, że spółka czy organy uprawnione nie składa sprawozdania finansowego. 

Niezależnie od tego, co taka informacja od podmiotów trzecich ma na celu, to jeśli ustawowe przesłanki zostaną spełnienia, tzn. podmiot przez dwa kolejne lata obrotowe nie złoży sprawozdania finansowego to i tak postępowanie zostaje wszczęte z urzędu.

Podmiot informujący nie jest stroną postępowania i nie przysługują mu żadne środki odwoławcze czy dowodowe.

Umorzenie wszczętego postępowania

Jeśli sąd dojdzie do przekonania i z przedłożonego materiału wynika, że spółka posiada zbywalny majątek lub faktycznie prowadzi działalność, albo w przypadku, gdy poweźmie wiadomość, iż zachodzą inne istotne okoliczności przemawiające przeciwko rozwiązaniu tego podmiotu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, w tym w szczególności uzasadnione interesem wierzyciela, wówczas wszczęte postępowanie umorzy. 

Podstawa prawna

  1. Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz.U.2019.1500.

  2. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz.U.2019.351.

1Art. 25 b, ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz.U.2019.1500.

 

Materiał opracowany przez zespół „Tak Prawnik”.

Właścicielem marki „Tak Prawnik” jest BZ Group Sp. z o.o