Poradnik Przedsiębiorcy

Nieodpłatne świadczenie usług a zwolnienie z VAT

Może się zdarzyć, że zdecydujemy się na bezpłatne wykonanie określonego rodzaju usług dla określonej fundacji. Czy nieodpłatne świadczenie usług jest zwolnione z podatku od towarów i usług?

Nieodpłatne świadczenie usług a podatek VAT

Zazwyczaj nieodpłatne świadczenie usług jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, chyba że istnieje związek świadczonych usług z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wówczas nieodpłatne świadczenie usług nie jest objęte VAT.

Art. 8 ust. 2 ustawy o VAT
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika”.

Przykład 1.

Pani Dominika prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie księgowości zobowiązała się nieodpłatnie sporządzić sprawozdanie finansowe dla zaprzyjaźnionej fundacji. Czy z uwagi na to, że nie pobierze ona wynagrodzenia od wykonanej usługi, będzie mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług?

Mimo że pani Dominika zrezygnowała z wynagrodzenia za wykonaną na rzecz fundacji usługę sporządzenia sprawozdania finansowego, zobowiązana jest do odprowadzenia od niej podatku VAT. Zgodnie z przytoczonym wcześniej art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Usługi organizowania obozowisk dla dzieci na rzecz fundacji – kiedy podlegają zwolnieniu z VAT?

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku VAT usługi świadczone przez obozowiska dla dzieci (PKWiU ex 55.23.11) w zakresie, w jakim są one wykonywane w ramach odpłatnej i nieodpłatnej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Przytoczony przepis wskazuje, że usługi organizacji obozowisk dla dzieci na rzecz fundacji będą zwolnione z VAT, ale tylko wówczas, gdy świadczone są przez organizacje pożytku publicznego w ramach działalności pożytku publicznego. Nie ma wtedy znaczenia, czy usługi te wykonywane są odpłatnie, czy nieodpłatnie.

Przez organizację pożytku publicznego należy rozumieć organizację pozarządową (lub inny podmiot wskazany w ustawie – np. spółdzielnia socjalna), która prowadzi działalność pożytku publicznego w zakresie wymienionym w ustawie oraz otrzymała nadawany przez wydział gospodarczy sądu rejonowego właściwego ze względu na siedzibę tzw. status organizacji pożytku publicznego.
Przez działalność pożytku publicznego należy natomiast rozumieć działalność społecznie użyteczną, prowadzoną przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

Przykład 2.

Organizacja pożytku publicznego, której jednym z celów jest prowadzenie działalności pożytku publicznego polegającej na organizacji obozowisk dla dzieci z domów dziecka, świadczy nieodpłatną usługę na rzecz innej fundacji. Czy usługa organizacji obozowisk dla dzieci będzie zwolniona z VAT?

Z uwagi na to, że usługa organizacji obozowiska dla dzieci wykonywana jest w ramach działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, to fundacja ma prawo zastosować zwolnienie z podatku od towarów i usług.

Przykład 3.

Załóżmy, że ta sama usługa organizacji obozowiska dla dzieci wykonana jest bezpłatnie przez osobę prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie organizacji kolonii dla dzieci. Czy usługa organizacji obozowisk dla dzieci wykonana na rzecz fundacji będzie zwolniona z VAT?

W tym przypadku przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą nie będzie mógł skorzystać z prawa do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie warunki, a mianowicie podmiot świadczący usługi nie jest organizacją pożytku publicznego organizującą obozowisko dla dzieci w ramach działalności pożytku publicznego. Świadczona przez przedsiębiorcę usługa (nawet jeżeli jest to nieodpłatna usługa) na rzecz fundacji podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podsumowując, możemy przyjąć, że świadczone nieodpłatnie na rzecz fundacji usługi podlegają zwolnieniu z podatku od towarów i usług tylko wówczas, gdy istnieje związek świadczonych usług z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością.