Poradnik Przedsiębiorcy

Korekta VAT od towarów przy zmianie statusu podatnika VAT

Przedsiębiorcy często dokonują zgłoszenia do VAT w trakcie roku ze względu na przekroczenie limitu sprzedaży uprawniającej do zwolnienia z VAT. Taka rejestracja może wiązać się z korektą VAT od towarów. W jaki sposób należy wykonać korektę podatku naliczonego? Czy wykazujemy ją jako remanent śródroczny? Sprawdź, jak powinna zostać wykazana korekta VAT od towarów.

Kiedy należy zarejestrować się do VAT?

Rejestracja firmy nie wiąże się zazwyczaj z natychmiastowym obowiązkiem rejestracji jako czynny podatnik VAT – możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia z VAT ze względu na wysokość sprzedaży, limit wynosi aktualnie 200 000 zł w skali roku. W przypadku gdy rozpoczynamy prowadzenie działalności w trakcie roku, limit jest wyliczany w odpowiedniej proporcji. W art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wyszczególnione zostały towary i usługi, których sprzedaż implikuje obowiązek rejestracji do VAT bez względu na osiągane obroty.

Nie ma przeciwwskazań, aby przedsiębiorca zarejestrował się do VAT dobrowolnie, trzeba jednak mieć na uwadze, że art. 43 ustawy o VAT zawiera wykaz towarów i usług zwolnionych z VAT przedmiotowo. Dla tego typu sprzedaży należy obligatoryjnie stosować zwolnienie z VAT.

Przekształcenie nievatowca w płatnika VAT

W przypadku przekroczenia limitu sprzedaży w kwocie 200 000 zł w skali roku, przedsiębiorca ma obowiązek zgłosić się do VAT. Rejestracja jako czynny podatnik VAT wymaga dostarczenia do urzędu skarbowego formularza VAT-R.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia na podstawie art. 113 ustawy o VAT, uprawniony jest do dokonania korekty podatku naliczonego w odniesieniu do towarów nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności zwolnionych z VAT, czyli zakupionych jeszcze w trakcie korzystania z tego zwolnienia, a faktycznie wykorzystanych już przy wykonywaniu czynności opodatkowanych, a zatem po utracie prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT.

Art. 91 ust. 7 ustawy o VAT:
„Przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi”.

Korekta VAT od towarów przy zmianie trybu rozliczenia z podatnika zwolnionego na czynnego podatnika VAT

Korekta VAT odnosi się do towarów handlowych lub surowców i materiałów będących na stanie firmy, które po dokonaniu rejestracji jako czynny podatnik VAT będą wykorzystane przy sprzedaży opodatkowanej.

Korekta VAT od towarów wykazywana jest jednorazowo w deklaracji VAT-7 w polu „korekta podatku naliczonego od pozostałych nabyć” w wysokości podatku VAT podlegającego odliczeniu. Korekty tej dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia towarów handlowych i materiałów, czyli wówczas, gdy podatnik utracił prawo do zwolnienia z VAT.

Korekta VAT od towarów – czy wykazywana jest jako remanent śródroczny?

Aktualnie przedsiębiorca dokonujący rejestracji jako czynny podatnik VAT w trakcie roku podatkowego nie ma obowiązku sporządzania remanentu. W celu odliczenia podatku naliczonego od towarów handlowych i materiałów wystarczające jest dokonanie korekty VAT.

Nie ma natomiast przeciwwskazań, aby podatnik dobrowolnie sporządził remanent śródroczny, na podstawie którego wykona korektę VAT od towarów.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 podatnik jest obowiązany wycenić materiały i towary handlowe objęte spisem z natury według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia; spis z natury półwyrobów (półfabrykatów), wyrobów gotowych i braków własnej produkcji wycenia się według kosztów wytworzenia, a odpadów użytkowych, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania.

Korekta podatku naliczonego a PIT

Podatek naliczony stanowi koszt uzyskania przychodów w przypadku, gdy przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia VAT lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług. Sporządzenie korekty podatku naliczonego sprawia, że podatek VAT, uwzględniony wcześniej w kosztach, powinien zostać odpowiednio zaewidencjonowany w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów.

Korekta podatku VAT od towarów, w stosunku do których we wcześniejszych okresach rozliczeniowych nie przysługiwało przedsiębiorcy prawo do odliczenia tego podatku, a został on uwzględniony w kosztach podatkowych, implikuje konieczność powiększenia dotychczasowych przychodów o kwotę odliczonego podatku VAT w tej części, w której podatek uprzednio został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Korekta podatku naliczonego i ewidencja w PKPiR na przykładzie

Przykład 1.

Pani Aneta posiadająca sklep obuwniczy w październiku 2019 roku ze względu na przekroczenie limitu sprzedaży uprawniającego do zwolnienia podmiotowego z VAT dokonała rejestracji jako czynny podatnik VAT. Przedsiębiorca posiada na stanie firmy towary handlowe nabyte w trakcie korzystania ze zwolnienia z VAT, które będą sprzedane po dokonaniu rejestracji jako czynny podatnik VAT.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami pani Aneta ma prawo do korekty podatku w stosunku do towarów, które zostały nabyte z zamiarem ich wykorzystania do czynności zwolnionych z VAT, a służących przy wykonywaniu czynności opodatkowanych. Korektę należy wykazać w deklaracji VAT-7 składanej za okres, w którym pani Aneta utraciła prawo do zwolnienia z VAT, czyli za październik 2019 roku.

Z drugiej strony pani Aneta, prowadząc działalność zwolnioną z VAT, wykazywała zakup towarów w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów w kwocie brutto, a zatem kwota podatku VAT uwzględnionego w korekcie podatku naliczonego od towarów, a wcześniej zaliczonego do kosztów podatkowych, stanowi przychód z działalności. Przychód powinien być rozpoznany i uwzględniony w PKPiR w dacie złożenia deklaracji VAT-7 za październik 2019 roku.

Podsumowanie

Podsumowując, możemy stwierdzić, że utrata zwolnienia z VAT w trakcie roku podatkowego uprawnia przedsiębiorcę do dokonania korekty VAT od towarów, a jednocześnie nie zobowiązuje go do sporządzania remanentu śródrocznego. Trzeba jednak mieć na uwadze, że odliczony na skutek korekty VAT podatek, zaliczony wcześniej do kosztów podatkowych, powinien zostać wykazany w PKPiR jako przychód z działalności.