Ustanowienie pełnomocnictwa do załatwiania spraw w ZUS to rozwiązanie dla emerytów, rencistów i innych osób, które z różnych przyczyn nie mogą samodzielnie kontaktować się z urzędem. Pozwala ono upoważnić inną osobę do działania w naszym imieniu. Dowiedz się czy pełnomocnictwo do załatwiania spraw w ZUS jest płatne i jak tego dokonać.
Instytucja pełnomocnictwa
Zgodnie z art. 96 Ustawy z 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny: umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Pełnomocnictwo jest oświadczeniem woli upoważniającym określoną osobę do działania w imieniu i ze skutkiem dla reprezentowanego. Z zasady granice umocowania pełnomocnika określa mocodawca w treści udzielonego pełnomocnictwa, co następuje w drodze jednostronnej czynności prawnej (oświadczenia woli) mocodawcy. Jest to czynność upoważniająca. Wskutek umocowania dochodzi do powstania stosunku pełnomocnictwa łączącego mocodawcę z pełnomocnikiem. Pomimo udzielenia pełnomocnictwa mocodawca zachowuje prawo do osobistego dokonywania czynności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 13 marca 2018 roku (sygn. akt: I ACa 183/17): udzielenie pełnomocnictwa nie wymaga oświadczenia o przyjęciu pełnomocnictwa przez pełnomocnika. Akceptacja ze strony pełnomocnika przyjęcia pełnomocnictwa wyrażona jest w sposób dorozumiany, jeżeli pełnomocnik nie złoży oświadczenia o zrzeczeniu się pełnomocnictwa. Nie jest natomiast wykluczone złożenie formalnego oświadczenia przez pełnomocnika o przyjęciu pełnomocnictwa w ramach odrębnego stosunku prawnego zawartego pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem.
Pełnomocnictwo do załatwiania spraw w ZUS
Do udzielenia pełnomocnictwa warto wykorzystać gotowy formularz ZUS PEL, który dostępny jest na stronie internetowej ZUS oraz na Platformie Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS). Istnieje również możliwość pobrania druku w najbliższej placówce Zakładu. Wypełniony formularz można przesłać pocztą, złożyć go osobiście w oddziale lub wysłać elektronicznie przez PUE ZUS. Może być on także dostarczony przez inną osobę, ale musi być podpisany przez osobę udzielającą pełnomocnictwa.
Poprzez formularz ZUS PEL można udzielić pełnomocnictwa jednorazowo do wykonania określonej czynności, np. do odebrania korespondencji czy załatwienia konkretnej sprawy, również za pośrednictwem PUE ZUS. Można również udzielić pełnomocnictwa do załatwiania wszystkich spraw w ZUS, poza reprezentowaniem płatnika składek podczas kontroli – tu wymagany jest druk PEL-K. Aby pełnomocnik mógł reprezentować wszystkie sprawy seniora i otrzymać dostęp do jego konta na portalu PUE ZUS, we wskazanym zakresie należy zaznaczyć na formularzu obie opcje: do załatwiania spraw w ZUS i do załatwiania spraw za pośrednictwem PUE ZUS.
Pełnomocnictwo do załatwiania spraw w ZUS może być udzielone na czas określony ze wskazaniem okresu lub na czas nieokreślony. Jeśli nie zostaną wpisane daty, przyjmuje się, że upoważnienie osoby do załatwienia spraw udzielane jest od dnia jego dostarczenia do ZUS do odwołania. Odwołać pełnomocnictwo można w każdym czasie – wystarczy złożyć formularz ZUS PEL-O.
Złożenie ogólnego pełnomocnictwa wiąże się z tym, że korespondencja od chwili wskazanej w formularzu ZUS PEL nie będzie kierowana do mocodawcy, ale do jego pełnomocnika. Jeśli więc mocodawca nadal chce otrzymywać sam korespondencję, powinien wybrać wariant upoważnienia do wykonania konkretnej czynności przez pełnomocnika.
Formularz ZUS PEL – pełnomocnictwo
ZUS PEL to formularz pełnomocnictwa do wykonywania czynności prawnych w relacjach z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Składa się on z następujących części:
dane osoby, która udziela pełnomocnictwa, takie jak:
PESEL,
data urodzenia,
rodzaj, seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
imię i nazwisko,
ulica, numer domu, numer lokalu, kod pocztowy, miejscowość,
nazwa państwa,
numer telefonu;
oświadczenie osoby, która udziela pełnomocnictwa – wskazanie, czy działa ona w imieniu własnym, swojej firmy, czy innego reprezentowanego przez siebie podmiotu;
dane pełnomocnika – obejmujące analogiczne informacje jak w przypadku osoby udzielającej pełnomocnictwa (patrz wyżej pkt 1);
zakres pełnomocnictwa (można wybrać więcej niż jedną z możliwości):
„do załatwiania moich spraw w ZUS lub spraw mojej firmy/podmiotu, który reprezentuję” – pełnomocnik może załatwiać za mocodawcę wszystkie sprawy w ZUS i otrzymywać korespondencję, oprócz deklaracji PIT,
„do otrzymywania deklaracji PIT” (deklaracje PIT z ZUS otrzymują osoby, które pobierają świadczenia emerytalno-rentowe lub zasiłki z ZUS),
„do wykonania konkretnej czynności/ załatwienia sprawy” – należy wpisać w formularzu, czego dotyczy pełnomocnictwo,
„do załatwiania moich spraw lub spraw mojej firmy/podmiotu, który reprezentuję, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE)/eZUS”;
data obowiązywania pełnomocnictwa – wskazanie dnia, od którego pełnomocnictwo do załatwiania spraw w ZUS obowiązuje i dnia, do którego obowiązuje;
data i podpis osoby, która udziela pełnomocnictwa.
W przypadku ustanowienia pełnomocnika w celu reprezentowania mocodawcy przy ubieganiu się o świadczenia z ZUS jako zakres pełnomocnictwa można wskazać opcje „do załatwiania moich spraw w ZUS lub spraw mojej firmy/podmiotu, który reprezentuję” albo „do wykonania konkretnej czynności/ załatwienia sprawy”, np. przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.
Formularz ZUS PEL-O – odwołanie pełnomocnictwa
Formularz ZUS PEL-O służy do odwołania udzielonego wcześniej pełnomocnictwa. W formularzu znajduje się treść oświadczenia woli: „Odwołuję pełnomocnictwo”, a także pola do wpisania danych odwoływanego pełnomocnika i danych osoby, do której załatwiania spraw pełnomocnik był upoważniony.
Czynności pełnomocnika osoby ubiegającej się o świadczenie z ZUS
Pełnomocnik reprezentujący osobę starającą się o przyznanie jej świadczenia przez ZUS składa w imieniu tej osoby oświadczenia woli, którymi są w szczególności wniosek o przyznanie świadczenia czy też odwołanie od decyzji wydanej przez ZUS. Poza tym pełnomocnik wykonuje zwykle konieczne czynności faktyczne związane z kontaktem z ZUS, takie jak wysyłanie korespondencji, czy – w razie potrzeby – wizyty w oddziale ZUS.
Przykład 1.
Za osobę ubiegającą się o świadczenie rehabilitacyjne jej pełnomocnik powinien złożyć wniosek o to świadczenie (ZNp-7) wraz z niezbędnymi dokumentami – zaświadczeniem o stanie zdrowia (OL-9), wywiadem zawodowym (OL-10) w przypadku ubezpieczonego pozostającego w zatrudnieniu.
Przykład 2.
Pełnomocnik osoby starającej się o wypłatę zasiłku opiekuńczego z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem w wieku poniżej 8 lat powinien w jej imieniu przekazać do ZUS:
oświadczenie – w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola, klubu dziecięcego lub szkoły, do których uczęszcza dziecko;
decyzję właściwego inspektora sanitarnego o konieczności izolacji dziecka – w przypadku izolacji dziecka z powodu podejrzenia o zakażenie lub chorobę zakaźną;
zaświadczenie lekarskie wystawione ubezpieczonemu na zwykłym druku – w przypadku porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki, oraz w przypadku pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym.
Korzystanie z pośrednictwa pełnomocnika w załatwianiu spraw w ZUS może być dla ubezpieczonego korzystne, gdyż oszczędza czas i ogranicza inne uciążliwości, co ma znaczenie szczególnie dla seniorów. Ponadto, jeżeli pełnomocnik ma wiedzę fachową z zakresu ubezpieczeń społecznych, stanowi on profesjonalne wsparcie i gwarantuje, że potrzebne dokumenty będą przygotowane prawidłowo i kompletne. Pełnomocnik może też monitorować stan sprawy, przypominać o terminach i szybko reagować na ewentualne żądania dodatkowych dokumentów.
