Ulga na start a staż pracy – czy okres prowadzenia firmy się wlicza?

W 2026 roku nastąpiło wiele zmian. Jedna z nich dotyczyła zaliczanego do stażu pracy okresu, od którego zależą uprawnienia pracownicze, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do nagrody jubileuszowej czy wysokość odprawy. Wiedza o tym, jakie okresy zatrudnienia i innej aktywności zawodowej są wliczane do stażu pracy, ma fundamentalne znaczenie dla każdego pracownika. W tym artykule szczegółowo omówimy, zależność: ulga na start a staż pracy.

Ulga na start – na czym polega i kogo dotyczy?

Ulga na start dotyczy przedsiębiorców, którzy spełniają następujące kryteria:

• są osobami fizycznymi prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą albo wspólnikami spółki cywilnej;
• podejmują działalność gospodarczą po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia;
• nie wykonują działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym pracowali na etacie i wykonywali czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności.

Na co wpływa okres stażu pracy?

Staż pracy ma znaczenie m.in. w przypadku różnych uprawnień pracowniczych, takich jak:

• wymiar urlopu wypoczynkowego,
• dodatek stażowy,
• nagroda jubileuszowa,

jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Prowadzenie działalności gospodarczej i jej wpływ na staż pracy

Od stycznia 2026 roku okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności gospodarczej oraz czas współpracy z taką osobą przy jej prowadzeniu zalicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Warunkiem jest opłacenie składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe za te okresy.

Poza tym do stażu pracy wlicza się okres:

• ulgi na start przedsiębiorcy,
• współpracy osoby z przedsiębiorcą korzystającym z ulgi na start,
• zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który to okres zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który to okres zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz z osobami fizycznymi korzystającymi z ulgi na start należy uznać:

• małżonka,
• dzieci własne,
• dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione,
• rodziców,
• macochę i ojczyma
• osoby przysposabiające

– jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy zlecenia z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Przykład 1.

Pan Rafał zakończył działalność gospodarczą 31 grudnia 2025 roku, a od stycznia 2026 roku objął stanowisko menedżera na umowie o pracę. Jako nowy pracownik zastanawia się, czy okresy korzystania z preferencji dla przedsiębiorców, w tym ulgi na start, zostaną wliczone do jego stażu pracy i przełożą się na wyższy wymiar urlopu. Odpowiedź brzmi: tak, od stycznia 2026 roku może on doliczyć te okresy (obok czasu nauki) do stażu pracowniczego, co uprawnia go do dłuższego wypoczynku.

Przykład 2.

Pani Rita, magister psychologii, dotychczas współpracowała przy działalności gospodarczej męża, podlegając z tego tytułu ubezpieczeniom. Od marca 2026 roku rozpocznie pracę w poradni na podstawie umowy o pracę. Zastanawia się, czy czas tej współpracy zostanie zaliczony do jej stażu pracy. Zgodnie z nowymi przepisami do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się zarówno czas współpracy z przedsiębiorcą korzystającym z ulgi na start, jak i prowadzącym standardową działalność.

Inne okresy wpływające na staż pracy

Istnieją również inne okresy – poza wymienionymi wcześniej – które zaliczane są do staży pracy i wpływają na uprawnienia pracownicze. Do stażu pracy od 2026 roku wlicza się okres:

• wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: kc) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
• wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
• pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą wykonującą umowę zlecenia, umowę o świadczenie usług, umowę agencyjną,
• pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
• pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych

– kiedy ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Służba w organach państwa również będzie wliczana do stażu pracy. Mowa tutaj o:

• Policji,
• Urzędzie Ochrony Państwa,
• Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
• Agencji Wywiadu,
• Służbie Kontrwywiadu Wojskowego,
• Służbie Wywiadu Wojskowego,
• Centralnym Biurze Antykorupcyjnym,
• Biurze Ochrony Rządu,
• Służbie Ochrony Państwa,
• Służbie Więziennej,
• Straży Granicznej,
• Państwowej Straży Pożarnej,
• Straży Marszałkowskiej
• Służbie Celno-Skarbowej.

Wpływ na obliczanie stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, będzie mieć także udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą. Oczywiście nadal do stażu pracy wliczany jest okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. W przypadku nakładania się wymienionych okresów do okresu zatrudnienia wlicza się okres najkorzystniejszy dla danej osoby.

Jak udokumentować nowe okresy na potrzeby wyższego stażu pracy?

Potwierdzeniem okresów wykonywania umowy zlecenia, agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kc stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jest zaświadczenie z ZUS o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Dokument ten poświadcza również czas współpracy przy wymienionych umowach oraz okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych

Zaświadczenie wydane przez ZUS o zapłaceniu za dany okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego tytułu potwierdza okres:

• służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Marszałkowskiej i Służbie Celno-Skarbowej
• współpracy z przedsiębiorcą korzystającym z ulgi na start.
• zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który to okres zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
• sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który to okres zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nowe okresy uwzględniane do stażu pracy

Wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy zaliczane do stażu pracy składa się do ZUS w postaci elektronicznej. Zainteresowany przesyła dokument za pośrednictwem profilu informacyjnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Podsumowanie - ulga na start a staż pracy

Podsumowując, okres ulgi na start będzie wliczany do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Konieczne jest jednak pobranie odpowiedniego zaświadczenia z ZUS, aby udokumentować ten okres.