Poradnik Przedsiębiorcy

Umowa o pracę na zastępstwo

Od 22 lutego 2016 roku umowa o pracę na zastępstwo nie jest wyodrębniona przepisami i uznaje się ją za podtyp umowy na czas określony. W ramach wprowadzonych zmian umowa ta (wraz z umową na czas wykonywania określonej pracy) może być zawierana wyłącznie w szczególnych przypadkach.

Kiedy można zawrzeć umowę na zastępstwo?

Przedsiębiorca, zatrudniający osoby w stosunku pracy, w przypadku nieobecności pracownika spowodowanej m.in. przedłużającą się chorobą, urlopem macierzyńskim, wychowawczym lub  bezpłatnym - ma prawo do zawarcia umowy o pracę na zastępstwo z inną osobą. Jeżeli zachodzi konieczność zastąpienia pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy, pracodawca może w tym celu zatrudnić innego pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony, obejmujący czas tej nieobecności.

Umowa o pracę na zastępstwo - limity i termin rozpoczęcia pracy

Jak już wcześniej wspomniano, umowę o pracę na zastępstwo zalicza się do umów na czas określony. Umowę tą można zawierać wielokrotnie z tym samym pracownikiem. Nie podlega ona limitowaniu tak jak pozostałe umowy o na czas określony. Trzecia z kolei zawarta umowa nie przekształci się z mocy prawa w umowę na czas nieokreślony, jak dzieje się w przypadku stosunku pracy na czas określony. Termin rozpoczęcia pracy na zastępstwo nie powinien być wcześniejszy niż data rozpoczęcia usprawiedliwionej nieobecności pracownika zastępowanego.

 

Ważne!

Aby odpowiednio zapoznać nowego pracownika z obejmowanym stanowiskiem oraz sprawdzić, czy poradzi sobie z wykonywaniem obowiązków, pracodawca ma prawo do zatrudnienia go najpierw na okres próbny (nie może on jednak przekroczyć 3 miesięcy).

Jaki elementy powinna zawierać umowa o pracę na zastępstwo?

Forma zawierania umowy o pracę na zastępstwo nie jest określona przepisami, jednak warto posiadać ją w wersji pisemnej, ze względu na posiadanie dowodu potwierdzającego jej treść. Powinna zawierać wszystkie elementy standardowej umowy o pracę, tzn. określać:

  • rodzaj umowy,

  • strony umowy,

  • miejsce wykonywania pracy,

  • rodzaj wykonywanej pracy,

  • termin rozpoczęcia i rozwiązania stosunku pracy,

  • wymiar czasu pracy,

  • wynagrodzenie.

Należy zwrócić uwagę na to, by stanowisko pokrywało się ze stanowiskiem pracownika zastępowanego. Warunki zatrudnienia mogą ulec zmianie (chodzi tu zwłaszcza o wynagrodzenie, czy wymiar czasu pracy). Pracodawca nie musi zapewniać dodatkowych świadczeń, które zapewniał pracownikowi nieobecnemu (np. służbowy samochód).

 

Ważne!

Cechą charakterystyczną tej umowy jest zatrudnienie pracownika na zastępstwo, więc należałoby w niej również zawrzeć także tożsamość osoby zastępowanej oraz przyczyny nieobecności.

 

W przypadku zawierania umowy, która nie podlega limitom umowy na czas określony, pracodawca ma obowiązek określenia w umowie celu lub podania przyczyny jej zawarcia.

Jaki jest czas trwania umowy?

Z uwagi na to, iż jest to umowa na czas określony, wygasa wraz z chwilą nadejścia upływu terminu, na jaki została zawarta. Maksymalny okres, na jaki niniejsza umowa może być zawarta, odpowiada przedziałowi czasu usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Jednak pracodawca może określić termin trwania umowy krótszy niż przewidywana nieobecność pracownika. Tylko kiedy zajdzie potrzeba dalszego zatrudniania zastępcy, można podpisać kolejną umowę o pracę na zastępstwo.

Istnieje również możliwość określenia terminu wygaśnięcia umowy z chwilą powrotu zastępowanego pracownika do pracy. Stosunek pracy zostaje wtedy automatycznie rozwiązany z datą stawiennictwa nieobecnego. Jest to szczególnie przydatne w sytuacjach, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie przewidzieć okresu nieobecności pracownika, spowodowanej na przykład przewlekłą chorobą.

Rozwiązanie umowy przed upływem terminu

Pracownik, a także pracodawca, mają prawo do przedterminowego rozwiązania umowy o pracę na zastępstwo. Mogą tego dokonać:

  • za porozumieniem stron, w trakcie całego okresu trwania umowy,

  • bez wypowiedzenia z winy pracownika lub pracodawcy,

  • za wypowiedzeniem, przed końcem umowy poprzez złożenie wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo od 22 lutego 2016 r. będzie trwać tyle samo, co w przypadku umów na czas nieokreślony i wynosi odpowiednio:

  • 2 tygodnie - przy zatrudnieniu krócej niż 6 miesięcy,

  • 1 miesiąc - dla osoby zatrudnionej co najmniej  przez 6 miesięcy,

  • 3 miesiące - gdy zatrudnienie wynosi co najmniej 3 lata.

Do tej pory okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo wynosił 3 dni.