Poradnik Przedsiębiorcy

Umowy na czas określony - 21 listopada koniec przepisów przejściowych!

22 lutego 2016 r. weszły w życie zmiany do Kodeksu pracy, które zmodyfikowały zasady terminowego zatrudniania pracowników na podstawie umowy na czas określony.  Zmiany wprowadziły nie tylko nowy limit liczby takich umów i czas trwania, lecz także zostały ustalone nowe zasady ich wypowiadania.

Umowy na czas określony - nowe zasady zawierania 

Do umów zawartych  na czas określony stosowany jest limit 33 miesięcy zatrudnienia oraz limit trzech umów na czas określony, po przekroczeniu których, co do zasady, umowy na czas określony ulegną przekształceniu w umowy na czas nieokreślony.

Limitu czasowego i ilościowego nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas określony:

  • w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,

  • w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,

  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,

  • w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Po zmianie przepisów długość okresu wypowiedzenia umowy na czas określony została uzależniona od zakładowego stażu pracy. Okres wypowiedzenia umów na czas określony jest taki sam jak dla umów na czas nieokreślony. Długość okresu wypowiedzenia  wynosi:

  • 2 tygodnie - w przypadku pracowników zatrudnionych krócej niż 6 miesięcy,

  • 1 miesiąc - w przypadku pracowników zatrudnionych co najmniej 6 miesięcy,

  • 3 miesiące - dla osób posiadających co najmniej 3-letni zakładowy staż pracy.

Do okresu zatrudnienia warunkującego długość okresu wypowiedzenia umów zawieranych począwszy od 22 lutego 2016 r., wlicza się łączny okres zatrudnienia u pracodawcy niezależnie od przerw i bez względu na rodzaj umowy, również przypadający przed zmianą przepisów.

Jednak dalej nie ma konieczności podawania przyczyny wypowiedzenia umowy na czas określony oraz konsultacji związkowej. Wypowiedzenie umowy jest możliwe nawet bez wskazania rozwiązania w tym trybie w treści umowy, tak jak było dotychczas. Obecnie aby  wypowiedzieć umowy na czas określony, muszą one trwać powyżej 6 miesięcy i w ich treści powinna być klauzula o możliwości ich wypowiedzenia.

Umowy na czas określony - koniec przepisów przejściowych

Liczenie 33 miesięcy terminowego zatrudnienia należy stosować dopiero od dnia wejścia w życie nowelizacji przepisów. Nowy limit terminowego zatrudnienia powinien być liczony (wobec umów trwających i zawieranych) od 22 lutego 2016 r. W efekcie wszyscy pracownicy zatrudnieni w tym dniu na czas określony mogą pracować na podstawie takich umów jeszcze przez 33 miesiące, czyli (w przypadku ciągłości) do 21 listopada 2018 r., niezależnie od tego, czy i jak długo pracowali na czas określony przed zmianą przepisów.

Umowy, które trwały lub zostały zawarte w dniu 22 lutego 2016 roku, zostaną przekształcone w umowy na czas nieokreślony w dniu 22 listopada 2018 r!

W przypadku gdy obecnie zawarta umowa o pracę ma okres trwania dłuższy niż do 21 listopada  2018 r., po tym okresie umowa ta przekształci się w umowę bezterminową. Pracodawca nie ma obowiązku skrócenia umowy na czas określony do 33 miesięcy. Należy pamiętać, że umowę można skrócić jedynie na podstawie porozumienia stron. Jeżeli nie jest możliwe porozumienie się z pracownikiem w tej kwestii, to pracodawca nie ma możliwości jednostronnie skrócić umowy w formie wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

Nie można uznać, że czas zatrudnienia na podstawie umowy terminowej należy do wynikających z umowy warunków pracy, a tym bardziej płacy.

Jeżeli umowa ta trwałaby dłużej to 22 listopada 2018 r. przekształci się w umowę bezterminową.

Przykład 1.

Pracownica została zatrudniona w grudniu 2015 roku na podstawie umowy na czas określony. W grudniu 2016 roku umowa ta została przedłużona na kolejne dwa lata do grudnia 2018 r. W związku z tym, że umowa trwała w dniu 22 lutego 2016 (wejście w życie nowych przepisów), umowa z dniem 22 listopada 2018 roku przekształci się i będzie umową na czas nieokreślony.

W przypadku limitu ilościowego umowa na czas określony trwająca 22 lutego 2016 r. może być pierwszą tego typu umową zawartą między stronami lub drugą umową na czas określony wiążącą te strony, w przypadku gdy:

  • pracownik ma drugą umowę na czas określony, bezpośrednio po pierwszej  lub z przerwą między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy nieprzekraczającej jednego miesiąca - umowa trwająca 22 lutego 2016 r. będzie drugą umową na czas określony w rozumieniu nowych przepisów,

  • pracownik ma jedną umowę - jako pierwsza umowa na czas określony daje pracodawcy możliwość zawarcia jeszcze 2 umów terminowych, z uwzględnieniem limitu czasowego obejmującego 33 miesiące zatrudnienia na czas określony, liczonego od 22 lutego br.

Przykład 2.

Pracodawca zatrudnia pracownika obecnie na podstawie drugiej umowy na czas określony. Pracodawca będzie mógł zawrzeć z pracownikiem jeszcze jedną umowę na czas określony (będzie to trzecia umowa) na maksymalny okres do 21 listopada 2018 r.

Jeżeli chodzi o okres wypowiedzenia umowy na czas określony w okresie przejściowym, to ustalając długość okresu wypowiedzenia umów terminowych trwających 22 lutego 2016 r., wypowiadanych od dnia zmiany przepisów, nie uwzględnia się okresów zatrudnienia u danego pracodawcy, przypadających przed zmianą.

Przykład 3.

Pracodawca od 1 marca 2014 r. zatrudnia pracownika na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31 grudnia 2017 r. Wcześniej zatrudniał tę osobę w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2014 r.

Do okresu wypowiedzenia nie należy uwzględnić okresu zatrudnienia w latach 2013/2014 oraz okresu obecnego zatrudnienia liczonego od 1 marca  2014 r. do 21 lutego 2016 r.

Zakładowy staż dla celów ustalenia okresu wypowiedzenia powinien liczyć się od 22 lutego 2016 r.

Możliwości rozwiązania za wypowiedzeniem przewidziano jedynie wobec umów podpisanych przed 22 lutego br. na czas określony przekraczający 6 miesięcy oraz zaopatrzonych w klauzulę dopuszczającą możliwość ich rozwiązania za wypowiedzeniem.

Takie umowy będą się mogły zakończyć jedynie z upływem okresu, na jaki zostały zawarte, a wcześniej za porozumieniem stron lub bez wypowiedzenia.