Poradnik Przedsiębiorcy

Wartość początkowa samochodu firmowego – jak ją prawidłowo ustalić?

Samochód może zostać uznany za środek trwały, jeżeli stanowi własność lub współwłasność podatnika, jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania, podatnik wykorzystuje go na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, a przewidywany okres jego używania jest dłuższy niż rok. Aby zakupiony na firmę samochód wprowadzić do ewidencji środków trwałych oraz poddać amortyzacji, konieczne jest ustalenie, jaka jest wartość początkowa samochodu.

Ustalenie prawidłowej wartości początkowej samochodu z punktu widzenia podatku dochodowego ma zasadnicze znaczenie. Kosztem w postaci odpisów amortyzacyjnych mogą być jedynie odpisy dokonane zgodnie z przepisami, czyli m.in. od prawidłowej wartości początkowej.

Wartość początkowa samochodu - sposoby ustalania

W przypadku samochodów osobowych nabytych w drodze kupna wartością początkową może być cena nabycia lub wartość rynkowa w zależności od tego, czy podatnik posiada dowód jego zakupu (fakturę lub umowę kupna), czy też takiego dowodu nie posiada.

Zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 22g ust 1 pkt 1 ustawy o PIT, wartość początkową środka trwałego (w tym samochodu) nabytego w drodze kupna ustala się na podstawie ceny jego nabycia. W myśl art. 22g ust. 3 ustawy o PIT za cenę nabycia, uważa się kwotę należną zbywcy:

- powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania

- pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Tak wyliczoną wartość początkową samochodu należy ewentualnie powiększyć o cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku sprowadzanych z zagranicy. Ustaloną w powyższy sposób cenę nabycia koryguje się o różnice kursowe naliczone do dnia przekazania pojazdu do używania.

Ten sposób ustalenia wartości początkowej może także zastosować podatnik, wprowadzając do firmy samochód, który posiada w swoim prywatnym majątku od wielu lat. Jeżeli przedsiębiorca posiada dowód zakupu samochodu (takim dowodem może być dokument, na którym figurują dane przedsiębiorcy jako nabywcy, np. faktura, umowa kupna-sprzedaży, faktura VAT marża), to nie ma znaczenia fakt, że jego aktualna wartość rynkowa jest znacznie niższa od ceny nabycia. Jednocześnie należy zauważyć, że jeżeli zakup został udokumentowany fakturą VAT i w związku z tym podatnikowi nie przysługiwało odliczenie VAT, to przy wprowadzaniu pojazdu do ewidencji środków trwałych za wartość początkową samochodu należy uznać kwotę brutto wynikającą z faktury (czyli łącznie z VAT).

Zaprezentowane stanowisko znajduje akceptację w interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 12 kwietnia 2010 r. (nr IBPBI/1415-53/10/ESZ), czy dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 6 stycznia 2010 r. (nr ITPB1/415-857/09/PSZ):

Zgodnie z generalną zasadą określoną w cytowanym art. 22g ust 1 pkt 1 ww. ustawy, wartość początkową środka trwałego nabytego w drodze kupna ustala się na podstawie ceny jego nabycia. W sytuacji opisanej we wniosku wartość początkową należało zatem ustalić w wysokości kwoty z faktury potwierdzającej zakup samochodu. Przy czym, jeżeli (zgodnie z odrębnymi przepisami) podatek od towarów i usług wynikający z faktury VAT potwierdzającej nabycie przedmiotowego samochodu nie stanowił dla Wnioskodawcy podatku naliczonego, albo nie przysługiwało mu prawo do obniżenia kwoty należnego podatku o podatek naliczony, bądź też zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, wówczas ceny nabycia środka trwałego nie pomniejsza się o ten podatek. W takiej sytuacji ceną nabycia będzie (jak wskazano we wniosku) wartość brutto zakupionego środka trwałego, wykazana w fakturze dokumentującej ten zakup.

Natomiast jeżeli nie można ustalić ceny nabycia w związku z tym, że podatnik nie posiada dowodu zakupu środka trwałego (np. z uwagi na upływ czasu), stosuje się art. 22g ust. 8 ustawy o PIT. Obliguje on do przyjęcia za wartość początkową kwoty wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem ceny rynkowej środka trwałego tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia jego zużycia.

Ważne!

Możliwe jest ustalenie wartości początkowej samochodu nabytego w drodze kupna na podstawie wyceny rynkowej dokonanej przez podatnika, ale tylko w przypadku, gdy nie można ustalić jego ceny nabycia.