Poradnik Przedsiębiorcy

Zakup nowego środka transportu z zagranicy przez osobę fizyczną

W sytuacji, gdy osoba fizyczna dokonuje zakupu samochodu osobowego od innej osoby fizycznej z zagranicy, tego rodzaju zdarzenie nie rodzi skutków na gruncie podatku VAT. Zupełnie inaczej sytuacja przedstawia się w przypadku, gdy jest to zakup nowego środka transportu. W poniższym artykule przeanalizujemy, jakie skutki podatkowe wywołuje to na gruncie podatku VAT.

Definicja nowego środka transportu

Na początek należy wskazać na definicję nowego środka transportu, tylko te spełniające kryteria ustawowe będą bowiem podlegały szczególnym regulacjom ustawy VAT. 

Jak możemy przeczytać w art. 2 pkt 10 ustawy VAT, przez nowe środki transportu rozumie się przeznaczone do transportu osób lub towarów:

  1. pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowata, jeżeli przejechały nie więcej niż 6000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy; za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on pierwszy raz zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza; jeżeli nie można ustalić dnia pierwszej rejestracji pojazdu lądowego lub dnia, w którym podlegał on pierwszej rejestracji, za moment dopuszczenia do użytku tego pojazdu uznaje się dzień, w którym został on wydany przez producenta pierwszemu nabywcy lub dzień, w którym został po raz pierwszy użyty dla celów demonstracyjnych przez producenta;

  2. jednostki pływające o długości większej niż 7,5 metra, jeżeli były używane nie dłużej niż 100 godzin roboczych na wodzie lub od momentu ich dopuszczenia do użytku upłynęło nie więcej niż 3 miesiące, z wyjątkiem statków morskich, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1; za moment dopuszczenia do użytku jednostki pływającej uznaje się dzień, w którym została ona wydana przez producenta pierwszemu nabywcy, lub dzień, w którym została po raz pierwszy użyta dla celów demonstracyjnych przez producenta;

  3. statki powietrzne o maksymalnej masie startowej większej niż 1550 kilogramów, jeżeli były używane nie dłużej niż 40 godzin roboczych lub od momentu ich dopuszczenia do użytku upłynęło nie więcej niż 3 miesiące, z wyjątkiem środków transportu lotniczego, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 6; za moment dopuszczenia do użytku statku powietrznego uznaje się dzień, w którym został on wydany przez producenta pierwszemu nabywcy lub dzień, w którym został po raz pierwszy użyty dla celów demonstracyjnych przez producenta.

Mówiąc o nowych środkach transportu, należy kierować się definicją zawartą w ustawie VAT. Nie należy natomiast posiłkować się potocznym znaczeniem tego sformułowania.

Zakup nowego środka transportu - obowiązek podatkowy w VAT

Podatek VAT dotyczy podatników prowadzących działalność gospodarczą. Wyjątkiem od tej ogólnej reguły jest zakup nowego środka transportu.

W sytuacji, gdy dochodzi do zakupu nowego środka od sprzedawcy z innego kraju UE i następnie sprowadzenia pojazdu do Polski, mamy do czynienia z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT).

Zasadniczo WNT występuje w sytuacji, gdy obydwie strony transakcji są podatnikami podatku VAT zarejestrowanymi na potrzeb podatku.

Jednak jak stanowi art. 9 ust. 3 ustawy VAT, przepisy stanowiące o WNT stosuje się odpowiednio do innych osób, które dokonują transakcji związanych z nowym środkiem transportu.

Ponadto warto przypomnieć, że przy WNT obowiązek rozliczenia podatku spoczywa na nabywcy. To z kolei powoduje, że osoba fizyczna z Polski nabywająca nowy środek transportu z innego kraju UE (np. z Niemiec) będzie zobowiązana do rozliczenia podatku VAT w Polsce z tego tytułu.

Końcowo wskażmy też, że obowiązek podatkowy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu powstaje z chwilą otrzymania tych towarów, nie później jednak niż z chwilą wystawienia faktury, przez podatnika podatku od wartości dodanej.

W sytuacji, gdy dochodzi do zakupu nowego środka transportu z innego kraju UE, obowiązek rozliczenia podatku spoczywa na osobie fizycznej dokonującej WNT. W konsekwencji polski nabywca powinien odprowadzić z tego tytułu podatek należny VAT.

Zakup nowego środka transportu - kwestia zapłaty podatku VAT

Jak wynika z art. 103 ust. 3 ustawy VAT, podatek VAT należy zapłacić w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zwróćmy zatem uwagę, że inaczej niż w przypadku zasad ogólnych termin płatności podatku to nie 25. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy

Również w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego podatnik musi złożyć deklarację VAT-10. Jest to specjalnego rodzaju deklaracja o podatku od towarów i usług od wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu.

W deklaracji VAT-10 podatnik jest zobowiązany wykazać podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego.

Przykład 1.

Osoba fizyczna z Polski zakupiła samochód spełniający kryteria nowego środku transportu od sprzedawcy z Niemiec. W rezultacie w ciągu 14 dni od dnia otrzymania samochodu podatnik powinien w polskim US złożyć deklarację VAT-10 oraz zapłacić podatek VAT wg stawki 23%.

Trzeba również podkreślić, że w takiej sytuacji podatnik ma obowiązek zapłaty podatku VAT, jednakże nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu. Tego rodzaju uprawnienie przysługuje wyłącznie czynnym podatnikom podatku VAT, którzy zakupiony towar wykorzystują do wykonywania czynności opodatkowanych. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w opisanym przypadku, w związku z czym osoba fizyczna nabywająca nowy środek transportu nie może odliczyć podatku naliczonego.

Osoby nabywające nowe środki transportu mają obowiązek składania deklaracji VAT-10 oraz zapłaty podatku w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Zakup nowego środka transportu a obowiązek złożenia VAT-23

W związku z zakupem nowego środka transportu z zagranicy w stosunku do podatnika powstaje jeszcze jeden obowiązek. Chodzi o konieczność złożenia informacji VAT-23.

Jak bowiem stanowi art. 103 ust. 5 ustawy VAT, podatnicy są obowiązani przedłożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgodnie z ustalonym wzorem informację VAT-23 o nabywanych środkach transportu. Do informacji dołącza się kopię faktury potwierdzającej nabycie środka transportu przez podatnika. 

W informacji VAT-23 podatnik zaznacza, czy przedmiotem nabycia jest nowy środek transportu oraz jakiego jest rodzaju (pojazd lądowy, pływający lub powietrzny).

Podatnicy powinni pamiętać, że w związku z nabyciem nowego środka transportu oprócz konieczności składania deklaracji VAT-10 należy również przedłożyć informację VAT-23 o nabywanym nowym środku transportu.

Konkludując, możemy wskazać, że w sytuacji zakupu środka transportu z zagranicy przez osobę fizyczną nie pojawiają się żadne obowiązki podatkowe. Tematyka ta diametralnie się zmienia, jeżeli mamy do czynienia z nowym środkiem transportu. W takim przypadku po stronie podatnika pojawia się konieczność składania deklaracji VAT oraz zapłaty podatku z tego tytułu.