Poradnik Przedsiębiorcy

Zmiana przeznaczenia samochodu a korekta VAT

Nowelizacja ustawy o VAT w 2014 roku istotne zmiany w zakresie zasad odliczania podatku naliczonego od samochodów osobowych. Zmieniona ustawa zawiera dodatkowy art. 90b. Przepis ten w zależności od okoliczności nakłada obowiązek lub daje prawo do sporządzania korekty podatku naliczonego w sytuacji, gdy podatnik zakupił samochód osobowy lub inny pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (z wyłączeniem pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób) i dokonał zmian w zakresie wykorzystywania tego pojazdu. Przy czym ustawodawca uzależnił sposób dokonywania korekty podatku naliczonego od prawa do odliczenia VAT. Zobaczysz, jak wygląda zmiana przeznaczenia samochodu a korekta VAT.

Z pełnym prawem do odliczenia VAT

Jeśli podatnik posiadający pełne prawo do odliczenia VAT z związku z wykorzystywaniem nabytego pojazdu tylko w działalności gospodarczej w okresie 60 miesięcy lub 12 miesięcy (dla samochodów o wartości poniżej 15.000 zł) liczonych od daty jego nabycia zmieni jego przeznaczenie, wówczas będzie zobligowany do zmniejszenia odliczonego podatku.

Z ograniczonym do 50% prawem do odliczenia VAT

W sytuacji gdy podatnik posiada ograniczone prawo do 50% odliczenia podatku naliczonego, a w okresie 60 miesięcy od nabycia pojazdu dokona jego sprzedaży (opodatkowanej) lub zmieni jego przeznaczenie wyłącznie na cele działalności gospodarczej - wówczas będzie mógł dokonać zwiększenia podatku do odliczenia w odpowiedniej proporcji do pozostałego okresu korekty. Pojazdy samochodowe o wartości początkowej (wartość tę ustala się zgodnie z przepisami o podatku dochodowym) do 15 tys. zł podlegają 12-miesięcznej korekcie (ust. 6).

Wartość sporządzanej korekty zależna jest od momentu, w którym podatnik postanowi dokonać zmiany przeznaczenia pojazdu. Korektę można naliczyć również przy sprzedaży samochodu, do którego przysługiwało ograniczone prawo do odliczenia podatku naliczonego (“użytkowanie mieszane”).

Uwaga!

Należy pamiętać, że system korekt nie może być wykorzystany w przypadku nabycia samochodów przed dniem wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Wyjątkiem jest jedynie sprzedaż tych pojazdów.

Zmiana przeznaczenia samochodu a korekta VAT - jak liczyć okres korekty VAT?

Okres korekty 60 miesięcy lub 12 miesięcy (przy pojazdach o wartości do 15 000 zł) powinien być liczony od dnia nabycia lub importu. Jeżeli podatnik dokona zmian w zakresie przeznaczenia pojazdu po upływie okresu korekty, nie będą one skutkowały możliwością skorygowania odliczonego podatku VAT.

Przykład 1. - samochód powyżej wartości 15 000 zł - zmiana przeznaczenia samochodu a korekta vat

Podatnik w kwietniu 2014 roku zakupił samochód o wartości 24 600 zł. Samochód jest wykorzystywany wyłącznie na cele prowadzonej działalności gospodarczej, w związku z tym przysługuje mu prawo do pełnego odliczenia VAT, czego dokona w deklaracji za kwiecień 2014 roku, składanej do 25 maja 2014 roku. Zakładamy, że w październiku 2014 roku podatnik zmieni decyzję i ten pojazd będzie wykorzystywał również w prywatnych celach.

Odliczenie podatku VAT za kwiecień 2014 roku będzie wyglądać następująco:

Faktura za samochód: netto 20 000 zł, VAT naliczony 4 600 zł, wartość brutto 24 600 zł

Odliczenie VAT w kwietniu 2014 roku: 4 600 zł

Korekta odliczonego VAT w październiku 2014 roku: 4 600 zł x 50% = 2 300 zł

Podatnik powinien dokonać korekty deklaracji VAT za październik 2014 roku, a kwotę korekty wpisać w rubrykę 43 deklaracji VAT-7 ze znakiem minus.

W taki sam sposób podatnik dokona korekty odliczenia VAT od samochodu poniżej wartości 15000 zł (w przypadku zmiany pełnego odliczenia VAT na częściowe).

Przykład 2. - samochód powyżej wartości 15 000 zł - zmiana przeznaczenia samochodu a korekta vat

Podatnik w kwietniu 2014 roku zakupił samochód o wartości 30 750 zł. Założył, że będzie on wykorzystywany zarówno dla celów prywatnych, jak i działalności gospodarczej, w związku z czym będzie mu przysługiwało ograniczone do 50% prawo odliczenia VAT naliczonego. Zakładamy, iż w listopadzie podatnik postanawia wykorzystywać zakupiony pojazd tylko i wyłącznie dla celów firmowych. Takie postępowanie pozwoli mu na skorygowanie nieodliczonego w całości podatku VAT od zakupionego samochodu.

Korekty odliczonego VAT będzie musiał dokonać proporcją do pozostałych okresów możliwych do skorygowania.

W jego przypadku wyglądałoby to następująco:

okres korekty: 60 miesięcy

miesiąc zakupu: kwiecień 2014 roku

miesiąc zmiany decyzji: listopad 2014 roku

pozostałe okresy do skorygowania = od listopada 2014 roku do października 2019 roku, czyli 53 miesiące

W deklaracji za kwiecień 2014 dokonał odliczenia VAT od samochodu w kwocie:

2 875 = 5 750 x 50%

Korekty od listopada 2014 do października 2019:

2 875 zł : 60 m-cy = 47,92 zł - miesięczna kwota korekty

47,92 zł x 53 m-ce = 2 539,76 zł - łączna suma korekt

Przykład 3. - samochód poniżej wartości 15 000 zł (zmiana odliczenia VAT z częściowego na pełne) - zmiana przeznaczenia samochodu a korekta vat

Podatnik zakupił w kwietniu 2014 roku samochód o wartości 14 760 zł. Samochód ten będzie wykorzystywał zarówno dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i prywatnych. We wrześniu podatnik zdecyduje, iż samochód będzie wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej, w związku z czym będzie mógł dokonać korekty odliczonego w kwietniu podatku VAT od faktury zakupu samochodu: wartość netto 12 000 zł, VAT 2 760, brutto 14 760 zł.

W przypadku samochodu o wartości poniżej 15 000 zł podatnik ma prawo dokonać korekty VAT przez 12 miesięcy liczonych od daty zakupu. W tym przypadku podatnik będzie mógł sporządzić korekty do marca 2015 roku.

VAT odliczony w kwietniu 2014 roku - 1 380 zł = 2 760 zł x 50%

Korekty od września 2014 do marca 2015 roku:

1 380 zł : 12 = 115 zł - wartość miesięcznej korekty

115 zł x 7 = 805 zł - łączna wartość korekt

Samochód w leasingu a system korekt

Należy pamiętać, że system korekt nie ma zastosowania w przypadku samochodów nabywanych w drodze leasingu operacyjnego, najmu, dzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze. Wydatki z tytułu umów długoterminowych podatnik rozlicza miesięcznie, w związku z czym ma możliwość weryfikacji odliczenia VAT na bieżąco (czyli w miesiącu zmiany przeznaczenia pojazdu następuje zmiana zasad odliczania).

Samochód w działalności mieszanej

Podatnik wykorzystujący pojazd również do czynności zwolnionych może dokonać korekty podatku odliczonego, pamiętając o uwzględnieniu proporcji ustalonej dla odliczenia VAT naliczonego.

Skutki korekty VAT przy zmianie przeznaczenia samochodu w podatku PIT i CIT

Jeżeli przedsiębiorca korzysta z korekt czyli zmniejsza lub zwiększa wartość podatku VAT naliczonego jaki odliczył przy zakupie samochodu to zdarzenie to wpłynie odpowiednio na przychody lub koszty o czym należałoby pamiętać. Datą księgowania zdarzenia dla celów podatku dochodowego byłaby data złożenia deklaracji VAT.

Kiedy wykażemy przychód? Na przykład w sytuacji gdy dokonujemy sprzedaży samochodu osobowego przy zakupie którego odliczono 50% podatku VAT naliczonego. Przy zakupie bowiem pozostałe 50% nieodliczonego VAT trafiło do kosztów uzyskania przychodu. Zatem jeżeli sprzedaż samochodu nastąpiła przed upływem terminu korekty (czyli przed upływem roku dla pojazdów poniżej 15000 zł a przed upływem 60 miesięcy przy pojazdach powyżej 15000 zł) to korzystając z korekty VAT w deklaracji za okres w którym następuje sprzedaż - czyli odliczając proporcjonalną część VAT jaka przedsiębiorcy przysługuje musimy ująć jako pozostałe przychody w KPiR czy księgach rachunkowych.

Zatem zmiana przeznaczenia samochodu a korekta VAT jest pojęciem niezwykle złożonym. Wpływa bowiem nie tylko na korektę VAT ale również i na zapisy dokonywane dla celów podatku dochodowego.