Poradnik Przedsiębiorcy

Zbieg tytułów ubezpieczeń - umowa o pracę a umowa zlecenie u innego pracodawcy

W warunkach obecnego rynku pracy dość często zdarza się, że pracownik posiada więcej niż jedno źródło utrzymania. Może to być nawet kilka umów zlecenie lub umowa o pracę i dodatkowa umowa zlecenie. W przypadku, gdy pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenie następuje zbieg tytułów ubezpieczeń.

Zbieg tytułów ubezpieczeń na przykładach

Przykład 1.

Jan Nowak jest zatrudniony na umowę zlecenie w firmie X. Za wykonywane prace otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2050 zł brutto miesięcznie. Podlega on zarówno ubezpieczeniu społecznemu, jak i zdrowotnemu. Wraz z nowym miesiącem zostaje zatrudniony również w firmie Y, w ramach stosunku pracy, a wartość wynagrodzenia jest równa minimalnej krajowej stawce (2000 zł brutto w 2017 r.).

W takim przypadku następuje zbieg tytułów ubezpieczeń. Należy zatem ustalić, wobec której umowy dana osoba podlega dobrowolnie, a z której obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Wtedy też trzeba zastosować odpowiednie zasady objęcia ubezpieczeniem chorobowym. Pracownik, który podpisał dwie umowy, co do zasady podlega ubezpieczeniom tylko z tej pierwszej. Jednak w przypadku umowy o pracę, ma ona zawsze pierwszeństwo i opłacanie składek z tego tytułu jest zawsze obowiązkowe.

Ważne!

Od wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę zawsze należy obowiązkowo odprowadzić pełne, obowiązujące składki ZUS.

Przepisy w takim wypadku zakładają preferencję w stosunku do umowy zlecenie. Pracownik otrzymuje bowiem z tytułu umowy o pracę pensję równą wartości wynagrodzenia minimalnego. To zwalnia z obowiązku zapłaty składek ubezpieczenia społecznego z innych tytułów, czyli np. umowy zlecenie czy prowadzonej działalności gospodarczej.

W opisanym przypadku Jan Nowak będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu z tytułu umowy o pracę. Po zgłoszeniu zleceniodawcy na stosownym oświadczeniu faktu zatrudnienia w innej firmie (za wynagrodzeniem co najmniej minimalnym), z tytułu umowy zlecenia nie będą opłacane składki społeczne, a jedynie składka na ubezpieczenie zdrowotne. Jak już zostało wspomniane, składki ubezpieczenia społecznego z umowy zlecenie w trakcie trwania umowy o pracę mogą być opłacane na zasadzie dobrowolności.

Należy jednak pamiętać, że w sytuacji, gdy z danego tytułu ubezpieczenie emerytalne i rentowe są dobrowolne, to pracownik nie ma możliwości opłacania składki na ubezpieczenie chorobowe. W razie choroby nie można zatem otrzymać zasiłku chorobowego z dwóch tytułów ubezpieczeń.

Przykład 2.

Piotr Kowalski jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na ½ etatu z wynagrodzeniem wynoszącym 1600 zł brutto. Postanowił podjąć dodatkową pracę dorywczą na podstawie umowy zlecenie, gdzie kwota wynagrodzenia wyniesie 500 zł brutto. W tej sytuacji Piotr Kowalski zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i umowy zlecenie będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Jeżeli Piotr Kowalski z tytułu zawartej umowy zlecenie zdecyduje się na objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, w razie choroby, po upływie okresu wyczekiwania, otrzyma zasiłek chorobowy zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i umowy zlecenia.

Przykład 3.

Joanna Kowalska jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu z wynagrodzeniem wynoszącym 1000 zł brutto. Dodatkowo u innego pracodawcy jest zatrudniona na umowę zlecenie na kwotę 1500 zł brutto. Pani Joanna postanowiła podjąć dodatkowo pracę na umowę zlecenie na kwotę 500 zł brutto. Zarówno z umowy o pracę, jak i pierwszej umowy zlecenia pani Joanna podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, składka chorobowa w przypadku umowy zlecenia jest dobrowolna. Z tytułu nowo podejmowanej umowy zlecenia na kwotę 500 zł brutto pani Joanna będzie podlegała jedynie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W tym przypadku łączna kwota z umowy o pracę i z pierwszej umowy zlecenie wynosi więcej niż kwota minimalnego wynagrodzenia, dlatego z tytułu drugiej umowy zlecenia obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna, a składka emerytalna i rentowa są dobrowolne.