Poradnik Przedsiębiorcy

Eksport usług poza UE u nievatowca – jak rozliczyć?

Na skutek podpisanej umowy z kontrahentem z USA, od tego miesiąca będę świadczył na jego rzecz usługi programistyczne. W związku z tym zastanawiam się, czy eksport usług poza UE u nievatowca, którym jestem, zobowiązuje mnie do rejestracji do VAT UE? Czy sprzedaż zagraniczna wlicza się do limitu uprawniającego do korzystania ze zwolnienia z VAT? Czy należy wówczas wystawić fakturę sprzedaży, czy inny dokument potwierdzający transakcję?

Łukasz, Wrocław

Co do zasady w przypadku świadczenia usług programistycznych na rzecz kontrahenta zagranicznego odpowiednim dokumentem sprzedaży będzie faktura bez VAT. W przypadku gdy faktura wystawiona będzie w walucie obcej, należy dokonać jej przeliczenia na złote polskie w oparciu o kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku podatkowego lub dzień wystawienia faktury, lub dzień, w którym otrzymano całość bądź część zapłaty, w zależności od tego, co miało miejsce jako pierwsze.

Art. 31a ust. 1 ustawy o VAT
w przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego; w takim przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro.

Należy przy tym pamiętać, by na fakturze zawrzeć dodatkową adnotację „odwrotne obciążenie”. Dzieje się tak dlatego, że w przypadku eksportu usług na rzecz innego podatnika od wartości dodanej to na nabywcy ciąży obowiązek opodatkowania transakcji w kraju, w którym ma on siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej. Takie działanie znajduje swoje odzwierciedlenie w ustawie o VAT w art. 28b ust. 1: Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Jak więc wskazano powyżej, niezależnie od tego, czy byłby Pan czynnym, czy zwolnionym podatnikiem podatku VAT, usługi sprzedawane w ramach eksportu nie podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Obowiązek rejestracji do VAT UE występuje w odniesieniu do podatników, którzy zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.:

  • dokonali wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
  • dokonali wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
  • dokonali wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług
  • nabyli usługi, do których stosuje się art. 28b, dla których stają się podatnikami podatku VAT z tytułu dokonanego importu usług.

Zgodnie z powyższym eksport usług poza UE u nievatowca nie powoduje konsekwencji rejestracji do VAT UE. Rejestracja do VAT UE jest konieczna jedynie w przypadku dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych. Więc w przypadku sprzedaży usług poza UE nie musi się Pan rejestrować do VAT UE.

W odniesieniu do kwoty limitu, tj. 200 tys. zł, uprawniającego do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, należy zauważyć, że odnosi się on do (art. 2 pkt 22 ustawy o VAT) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Tak więc eksport usług poza UE u nievatowca nie podlega wliczeniu do kwoty limitu 200 tys. zł. Stanowisko takie potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej o sygn. IBPP4/443-454/14/PK, z 22 grudnia 2014 r., zgodnie z którym: pod pojęciem sprzedaży – zgodnie z treścią art. 2 pkt 22 ustawy – należy rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. A contrario nie stanowią sprzedaży w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług m.in.: odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenia usług poza terytorium kraju (a więc dostawy towarów i świadczenia usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza Polską).

Podsumowując, eksport usług poza UE u nievatowca, w Pana przypadku świadczony na rzecz kontrahenta z USA, powoduje jedynie konieczność wystawienia faktury bez VAT z adnotacją „odwrotna obciążenie”. Taka informacja będzie jednoznaczna z koniecznością opodatkowania transakcji po stronie nabywcy, w kraju siedziby prowadzonej przez niego działalności zgodnie z obowiązującymi tam przepisami. Wartość sprzedaży w ramach eksportu usług nie wlicza się do kwoty limitu zwolnienia podmiotowego.