Poradnik Przedsiębiorcy

Rejestracja do VAT-UE - obowiązek przy transakcjach unijnych

Po wejściu do Unii Europejskiej dostęp do rynków państw członkowskich UE stał się łatwiejszy, w związku z tym przedsiębiorcy coraz częściej prowadzą wymianę handlową z kontrahentami zagranicznymi. Takie wymiany są nazywane transakcjami wewnątrzwspólnotowymi. Przy zastosowaniu transakcji wewnątrzwspólnotowych ma miejsce specyficzny sposób rozliczenia VAT-UE. Specyfika ta polega na rozliczeniu podatku przez nabywcę w miejscu, w którym posiada on siedzibę / miejsce zamieszkania. Sprawdźmy, kiedy i w jaki sposób następuje rejestracja do VAT-UE.

W jaki sposób następuje rejestracja do VAT-UE?

Obowiązek rejestracji na potrzeby VAT-UE ma przedsiębiorca, który zamierza dokonywać transakcji z kontrahentami zagranicznymi w obrębie państw członkowskich UE. Obowiązkiem tym objęte są również firmy korzystające ze zwolnienia VAT, które dokonywać będą transakcji wewnątrzwspólnotowych. W celu rejestracji podatnik musi złożyć stosowne dokumenty do urzędu skarbowego. Do zawiadomienia służy formularz VAT-R.

W przypadku, gdy przedsiębiorca jest już zarejestrowany na potrzeby podatku VAT (jako podatnik czynny lub zwolniony), musi zgłosić jedynie aktualizację na wskazanym formularzu. Ważnym elementem formularza jest pozycja dotycząca daty rozpoczęcia dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Ważne!

Jeśli podatnik zwolniony z VAT dokona rejestracji jako podatnik VAT-UE, nie spowoduje to utraty zwolnienia.

W wyniku rejestracji właściwy urząd skarbowy nada podatnikowi NIP “europejski”, wówczas zobowiązany będzie do posługiwania się w transakcjach unijnych numerem identyfikacji podatkowej poprzedzonym prefiksem PL.

Podatnik VAT czynny a rejestracja do VAT-UE

Czynni podatnicy VAT zobowiązani są do rejestracji na potrzeby VAT-UE przed dokonaniem pierwszej transakcji dotyczącej:

  • wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów - czyli zakupu towarów od kontrahentów z krajów unijnych;
  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów - czyli sprzedaży towarów na rzecz kontrahenta unijnego, który również jest zobowiązany do rejestracji,
  • nabycia usług, dla których miejscem ich świadczenia jest kraj nabywcy - i to nabywca zobowiązany jest do rozliczenia podatku VAT,
  • świadczenia usług na rzecz kontrahentów z UE, w odniesieniu do których miejscem świadczenia jest kraj prowadzenia działalności lub zamieszkania nabywcy (inny niż Polska).

Przykład 1.

Firma z Wrocławia od 2 lat jest czynnym podatnikiem VAT, prowadzi działalność w zakresie sprzedaży bram garażowych. Do tej pory dokonywała transakcji tylko w obrębie naszego kraju.

Od nowego roku w związku z rozwojem działalności zamierza rozpocząć sprzedaż także w Czechach. Przed dokonaniem pierwszej WDT firma wrocławska powinna dokonać zgłoszenia rejestracyjnego do VAT-UE.

Zwolnienie z VAT a rejestracja do VAT-UE

Obowiązek rejestracji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych dotyczy również podatników, którzy korzystają ze zwolnienia z uwagi na nieprzekroczenie obrotu 200 000 zł. Jednak obowiązek ten nastąpi dopiero w określonych sytuacjach, tj.:

  • wartość transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przekroczyła w danym roku podatkowym równowartość 50 000 zł,
  • nabycie usług od kontrahentów z UE, w odniesieniu do których miejscem świadczenia jest kraj nabywcy. Wówczas nabywca zobowiązany jest nie tylko do rejestracji na potrzeby VAT-UE, lecz także do rozliczenia podatku VAT z danej transakcji,
  • wewnątrzwspólnotowe świadczenie usług, dla których miejscem rozliczenia podatku z transakcji jest kraj nabywcy.

Terminy składania deklaracji VAT-UE

Zarówno podatnicy VAT czynni, jak i zwolnieni, którzy zarejestrowali się na potrzeby VAT-UE są zobowiązani do składania informacji podsumowującej VAT-UE w trybie miesięcznym. Jej złożenie jest możliwe wyłącznie elektronicznie.

Deklarację VAT-UE w formie elektronicznej należy złożyć w urzędzie do 25. dnia następnego miesiąca po okresie rozliczeniowym (miesiącu), w którym nastąpiła transakcja wewnątrzwspólnotowa.