Poradnik Przedsiębiorcy

Handel kryptowalutami a działalność gospodarcza

2019 rok przyniósł rewolucyjne zmiany w zakresie rozliczenia handlu kryptowalutami. Ustawodawcy podjęli decyzję, że od tej pory przychody z handlu wirtualnymi walutami zakwalifikowane będą do przychodów z kapitałów pieniężnych. Wiele osób prowadzących działalność, których handel kryptowalutami był głównym źródłem przychodów musi podjąć ważne decyzje związane z przyszłością firmy. Jakie mają możliwości? Odpowiedź w artykule!

Waluta wirtualna – co to jest?

Zgodnie z art. 5a pkt 33a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odwołującego się do art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przez pojęcie waluty wirtualnej rozumie się cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest:

  1. prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub inne organy administracji publicznej;

  2. międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub z nią współpracujące;

  3. pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;

  4. instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

  5. wekslem lub czekiem

- oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione albo może być przedmiotem handlu elektronicznego.

Jak rozliczać handel kryptowalutami od 2019 roku?

Na mocy art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia waluty wirtualnej, co zgodnie z art. 17 ust. 1g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się także do przychodów uzyskanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Przychody z kapitałów pieniężnych opodatkowane są 19-procentową stawką podatku dochodowego. Oznacza to, że wszelkie przychody uzyskane z handlu wirtualnymi walutami trzeba rozliczać na deklaracji PIT-38 i nie należy zaliczać ich do przychodów uzyskanych z działalności gospodarczej, nawet jeżeli do tej pory w ramach prowadzonej firmy jedynym źródłem przychodów był handel kryptowalutami.

Przepisy stosujemy do przychodów osiągniętych po 1 stycznia 2019 roku. Przychody uzyskane w 2018 roku trzeba rozliczyć zgodnie z zasadami obowiązującymi dotychczas, czyli źródłem przychodów jest wówczas pozarolnicza działalność gospodarcza.

W związku ze zmianami w przepisach, przedsiębiorcy trudniący się handlem kryptowalutami muszą podjąć ważną decyzję, co zrobić z prowadzoną w tym zakresie działalnością gospodarczą. W razie, gdy obrót wirtualnymi walutami jest tylko jedną z kilku lub więcej czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej, decyzja wydaje się oczywista – kontynuowanie prowadzenia firmy i zmiana sposobu kwalifikacji przychodów z handlu kryptowalutami. Co jednak zrobić w przypadku, gdy tego typu przychody stanowią jedyny lub główny sposób zarobku przedsiębiorcy?

Poszerzenie zakresu prowadzonej działalności

Zmiana źródła przychodów w odniesieniu do handlu wirtualnymi walutami nie sprawia, że przedsiębiorcy prowadzący działalność w tym zakresie zmuszeni są do zawieszania firmy czy jej likwidacji. Większość osób, które rozpoczęły w poprzednich latach handel kryptowalutami i założyły działalność gospodarczą w celu ich rozliczania, w dalszym ciągu podlega pod ZUS preferencyjny, warto wykorzystać ten okres opłacania obniżonych składek na ubezpieczenia społeczne. Przed podjęciem decyzji o likwidacji firmy czy jej zawieszeniu rozważmy zatem inne opcje.

Jedną z nich jest poszerzenie zakresu prowadzonej działalności i dodanie nowych kodów PKD poprzez aktualizację wniosku CEIDG-1 w urzędzie miasta lub gminy. W ten sposób możemy zmierzyć się z nowymi wyzwaniami, wykorzystać zdobyte wykształcenie lub spróbować swoich sił w innej dziedzinie, np. otwierając sklep, punkt usługowy czy też świadcząc określonego rodzaju usługi online. Zmiana przepisów w zakresie handlu kryptowalutami nie musi być wyrokiem dla osoby prowadzącej działalność w tym zakresie, a motywacją do działania i podjęcia nowych wyzwań. Może się okazać, że taki niespodziewany krok okaże się opłacalny i firma zacznie generować większe przychody niż te, które w ostatnim roku przedsiębiorca osiągnął z tytułu handlu kryptowalutami. Jeżeli natomiast nasza firma nie będzie przynosić oczekiwanych zysków, w każdym momencie możemy ją zawiesić lub zlikwidować.

Zawieszenie działalności gospodarczej

Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej może dokonać tylko przedsiębiorca niezatrudniający pracowników lub zatrudniający wyłącznie pracowników przebywających na:

  • urlopie macierzyńskim,

  • urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego,

  • urlopie wychowawczym,

  • urlopie rodzicielskim niełączących korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu.

W przypadku zakończenia korzystania z urlopów lub złożenia przez pracownika wniosku dotyczącego łączenia korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu, pracownik ma prawo do wynagrodzenia jak za przestój, określonego przepisami prawa pracy, do zakończenia okresu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

Zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej można dokonać:

  • bezterminowo,

  • na czas określony, wynoszący co najmniej 30 dni.

Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się na zawieszenie działalności gospodarczej, powinien dokonać aktualizacji wniosku CEIDG-1.

Zawieszenie działalności gospodarczej a składki ZUS

W trakcie zawieszenia firmy nie opłaca się składek na ubezpieczenia społeczne oraz składki na Fundusz Pracy. Jeżeli działalność gospodarcza jest zawieszona przez część miesiąca kalendarzowego, to składki te należy przeliczyć proporcjonalnie do liczby dni, w których wykonywana jest działalność w danym miesiącu. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest niepodzielna, zatem opłacamy ją za każdy miesiąc, w którym działalność jest wykonywana przynajmniej przez jeden dzień, natomiast nie należy jej uiszczać za wszystkie pełne miesiące zawieszenia działalności.W trakcie zawieszenia działalności gospodarczej płynie okres ZUS-u preferencyjnego.

Przykład 1.

Pani Anna opłacająca duży ZUS bez dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zawiesiła działalność gospodarczą na czas określony od 6 maja 2019 roku do 31 sierpnia 2019 roku. Czy musi ona regulować składki na ubezpieczenia w trakcie zawieszenia firmy?

Pani Anna jest zwolniona z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia za pełne miesiące zawieszenia firmy, jednak musi opłacić pełną składkę zdrowotną za maj oraz przeliczyć proporcjonalnie składki społeczne za ten miesiąc.

Składka zdrowotna: 342,32 zł

Składki społeczne: sumę składek społecznych dzielimy przez liczbę dni w danym miesiącu, a następnie wynik mnożymy przez liczbę dni, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

834,55 zł / 31 = 26,92 zł

26,92 zł x 5 = 134,6 zł

Likwidacja działalności gospodarczej

Likwidacja działalności gospodarczej to ostateczne rozwiązanie, które powinno być zastosowane w momencie, gdy nie widzimy innych opcji na uratowanie naszego biznesu. Przed decyzją o likwidacji firmy warto skorzystać z opcji jej zawieszenia, być może w tym czasie uda nam się znaleźć rozwiązanie na kontynuowanie prowadzenia działalności, a w przeciwnym wypadku można zlikwidować firmę w trakcie jej zawieszenia. Likwidację firmy należy zgłosić poprzez aktualizację wniosku CEIDG-1.