Poradnik Przedsiębiorcy

Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą w skuteczny sposób?

Przedsiębiorcy często decydują się na to by zawiesić swoją działalność gospodarczą. Przyczyn jest wiele - zaczynając od nie najlepszej kondycji finansowej firmy, kończąc na sezonowości prowadzonej działalności. Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą by było to skuteczne? Sprawdź poniżej jakie prawa i obowiązki ciążą wówczas na osobie prowadzącej działalność.

Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą?

Podatnik zastanawiający się jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą może ją zawiesić na czas określony lub nieokreślony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Natomiast w przypadku przedsiębiorców wpisanych do KRS można zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. W celu skutecznego zawieszenia działalności przedsiębiorca musi złożyć w urzędzie gminy wniosek CEIDG-1. Wraz z wprowadzeniem ustawy - Prawo przedsiębiorców od 30 kwietnia 2018 r. nie obowiązuje ograniczenie dotyczące możliwości zawieszenia działalności przed dniem złożenia wniosku (za wyjątkiem przedsiębiorców wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego).

W polu 01 należy w takiej sytuacji zaznaczyć okienko 3 - “Wniosek o wpis informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej”. Następnie podatnik powinien wypełnić dane w rubryce 03 - jednakże nie wszystkie. Konieczne jest podanie numerów PESEL, NIP oraz REGON, nazwiska, imienia oraz daty urodzenia. W dalszej części należy podać informacje o miejscu zamieszkania i zameldowania wnioskodawcy (w rubrykach 04 i 05), nazwy pełnej (06) i skróconej (07) firmy, adresu siedziby działalności - pole 10 oraz ewentualnych, dodatkowych placówek (rubryka 11, części dotyczące numeru REGON, nazwy oraz adresu) oraz informacji o naczelnikach urzędów skarbowych w części 17. Ponadto, jeśli przedsiębiorca korzysta z ubezpieczenia w ramach KRUS, jest zobowiązany do zadeklarowania w pozycji 13.1.2 chęci do dalszego korzystania z tej możliwości.

Informację o zawieszeniu działalności podatnik podaje w części 14 CEIDG-1. W tym celu należy oznaczyć rubrykę 14 poprzez znajdujący się obok tytułu kwadrat. Następnie przedsiębiorca uzupełnia daty - rozpoczęcia zawieszenia oraz przewidywanej daty wznowienia działalności.

Przedsiębiorca zastanawiający się jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą powinien pamiętać także o tym, że wniosek CEIDG-1 jest automatycznie przesyłany do ZUS, US oraz GUS. Po otrzymaniu takiej informacji ZUS zawiadomi płatnika o sporządzonych w związku z tym dokumentach.

Wiedząc jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą zastanówmy się jakie są tego konsekwencje?

 

Prawa i obowiązki przedsiębiorcy podczas zawieszenia działalności

Podczas zawieszenia działalności gospodarczej podatnikowi przysługuje szereg praw, ale ciążą na nim również pewne obowiązki. Zostały one określone w art. 25. ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, który wskazuje:

  • możliwość wykonywania wszelkich czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
  • możliwość przyjmowania należności lub obowiązek regulowania zobowiązań, powstałych przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej,
  • możliwość do zbywania własnych środków trwałych i wyposażenia,
  • prawo albo obowiązek uczestniczenia w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,
  • wykonywanie wszelkich obowiązków nakazanych przepisami prawa,
  • możliwość osiągania przychodów finansowych, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej,
  • możliwość poddania kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.

Zawieszenie działalności gospodarczej a podatek dochodowy

Jak zwiesić jednoosobową działalność gospodarczą by informacja została odnotowana w Urzędzie skarbowym już wiemy - wystarczy złożyć wniosek CEIDG-1 w urzędzie Gminy. Jak wynika z art. 44 ust. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) przywilejem skutecznie zawieszonej działalności jest to że podatnik nie musi wyliczać i uiszczać zaliczek na podatek dochodowy. Przedsiębiorca prowadzący swoją księgowość w oparciu o Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów nie ma również obowiązku sporządzania spisu z natury na dzień zawieszenia i wznowienia działalności.

Jednak, gdy zawieszenie obejmuje koniec roku podatkowego jest on zobligowany do złożenia zeznania rocznego, sporządzenia remanentu, zamknięcia księgi oraz ustalenia dochodu bądź straty.

Co istotne, podatnik nie może zaniechać prowadzenia księgi. W sytuacji, gdy w okresie zawieszenia będzie miała miejsce sprzedaż posiadanych składników majątku, należy ją wykazać w kol. 8 - pozostałe przychody - pod datą jego uzyskania.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej podatnik nie może osiągać przychodów z bieżącej działalności, ale mimo to posiada prawo do sprzedaży środków trwałych i wyposażenia firmy.

Zgodnie z art 22c pkt. 5 ustawy o PIT amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców albo zaprzestania działalności, w której te składniki były używane. W tym przypadku składniki te nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawieszono albo zaprzestano tę działalność.

Jak wiadomo na przedsiębiorcy, który dokonał zawieszenia działalności ciąży obowiązek regulowania zobowiązań, powstałych przed datą zawieszenia. A więc wydatki poniesione na:

  • abonament telefoniczny,
  • czynsz za wynajem lokalu,
  • opłata za Internet,
  • podatek od nieruchomości,
  • wydatki na ochronę majątku firmy,
  • raty leasingowe itp.

pod warunkiem, że są następstwem wcześniej zawartych umów lub służą zabezpieczeniu lub zachowaniu źródła przychodów, będą mogły stanowić koszt uzyskania przychodów. Podatnik, w tym przypadku, zobligowany jest również do ich wykazania w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów.

Zawieszenie działalności gospodarczej a VAT

Co do zasady, podatnik VAT jest zobowiązany do składania deklaracji VAT do 25. dnia miesiąca następującego po danym okresie rozliczeniowym (miesiącu lub kwartale).

Jak wynika z art. 99 ust. 7a ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia, podatnicy nie mają obowiązku składania deklaracji za okresy rozliczeniowe, których to zawieszenie dotyczy.

Ważne!

Zwolnienie z obowiązku składania deklaracji podatkowych w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie obejmuje:

  • podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
  • podatników dokonujących importu usług lub nabywających towary - w zakresie których są podatnikiem,
  • okresów rozliczeniowych, w których zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie dotyczyło pełnego okresu rozliczeniowego,
  • okresów rozliczeniowych, za które podatnik jest obowiązany do rozliczenia podatku z tytułu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu oraz za które jest obowiązany dokonać korekty podatku naliczonego.

Podatnicy VAT mogą odliczyć podatek z faktur otrzymanych w okresie zawieszenia działalności gospodarczej, przy czym nie można zapomnieć, że faktura musi dotyczyć umowy zawartej przed zawieszeniem i służyć czynnościom opodatkowanym.

Przedsiębiorca, co do zasady, może odliczyć podatek w okresie, w którym otrzymał fakturę lub w jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych. Co oznacza, że pomimo zawieszenia działalności jest on zobligowany do składania deklaracji VAT w odpowiednich terminach. Wówczas kwota podatku naliczonego będzie wykazywana narastająco do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy. Podatnik może w tym czasie ubiegać się o zwrot bezpośredni nadpłaconego podatku VAT. Jednak ze względu na brak występowania sprzedaży na zwrot będzie musiał oczekiwać maksymalny dopuszczany okres czasu tj. 180 dni licząc od dnia złożenia deklaracji.

Istnieje jeszcze jedno możliwe rozwiązanie polegające na odliczeniu podatku po odwieszeniu działalności gospodarczej poprzez złożenie korekt deklaracji VAT za cały okres zawieszenia.

Ważne!

Po nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług zawieszenie działalności na co najmniej 6 kolejnych miesięcy spowoduje wykreślenie z rejestru podatników VAT. Ma ono charakter tymczasowy bo po okresie zawieszenia następuje ponowne zarejestrowanie (bez zgłoszenia rejestracyjnego).

Zawieszenie działalności a ZUS

Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą by informacja dotarła do ZUS? Wystarczy złożyć wniosek CEIDG-1. Skuteczne zawieszenie działalności w ZUS (czyli na minimum 30 dni) powoduje tymczasowe wygaśnięcie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym przedsiębiorca nie musi opłacać składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe. Składki na ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne i rentowe zależą od wyboru dokonanego przez przedsiębiorcę. Nie uiszczenie składek zdrowotnych przez okres zawieszenia działalności powoduje utratę prawa przedsiębiorcy do świadczeń zdrowotnych po upływie 30 dni.

Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą i nie mieć obowiązków składkowych na Fundusz Pracy? Przedsiębiorca nie ma obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy co wynika z faktu, iż opłaca się je za za okres obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnych i rentowych, które w związku z zawieszeniem działalności nie są obowiązkowe.

Jak zawiesić jednoosobową działalność gospodarczą nie działając osobiście? Przedsiębiorca nie musi dokonywać samodzielnie wyrejestrowywania się z ZUS. Wyrejestrowanie ma wymiar automatyczny na podstawie informacji przekazanych przez CEIDG. Wiąże się to z zasadą przepływu informacji, tak jak to ma miejsce przy rejestracji działalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje stosowne dokumenty:

  • ZUS ZWPA - w celu wyrejestrowania przedsiębiorcy, jako płatnika składek;
  • ZUS ZWUA - wyrejestrowanie przedsiębiorcy (osoby współpracującej) jako osoby ubezpieczonej;
  • ZUS ZCNA - wyrejestrowanie członków rodziny przedsiębiorcy (osoby współpracującej) wcześniej zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego.

W sytuacji, gdy zawieszenie nastąpi w trakcie okresu rozliczeniowego, wówczas przedsiębiorca musi opłacić składki ZUS przypadające na ilość dni, w których prowadził działalność gospodarczą. Składka na ubezpieczenie zdrowotne nie ulega proporcjonalnemu pomniejszeniu, należy opłacić ją w pełnej wysokości.
O sporządzeniu powyższych druków przedsiębiorca zostanie poinformowany pisemnie przez ZUS.

Polskie przepisy nie przewidują możliwości przedłużenia okresu zawieszenia. Jeżeli w odpowiednim terminie do urzędu gminy nie wpłynie odpowiedni wniosek działalność zostanie wykreślona z rejestru.