Poradnik Przedsiębiorcy

Jednorazowa amortyzacja nowych środków trwałych - limit cz.3

Jednorazowa amortyzacja nowych środków trwałych stanowi coraz powszechniejszą formę szybszego rozliczania kosztów nowych składników majątku. Obok jednorazowej amortyzacji do kwoty limitu 50.000 euro stanowi narzędzie obniżające wielkość rocznego podatku dochodowego czy też miesięcznych zaliczek na ten podatek. Wraz z wprowadzeniem nowego typu amortyzacji w codziennej praktyce działalności gospodarczych pojawiło się wiele problemów z prawidłowym jej zastosowaniem. Kolejna, już trzecia część niniejszej publikacji stanowi wyjaśnienie rozliczenia kosztów przy zastosowaniu tego typu amortyzacji w zakresie kolejnych kwestii problemowych podatników.

Co stanowi amortyzację jednorazową fabrycznie nowych środków trwałych?

Amortyzacja jednorazowa nowych środków trwałych daje podatnikowi dodatkową możliwość (oprócz amortyzacji stanowiącej pomoc de minimis do limitu 50.000 euro) dokonania jednorazowej amortyzacji, ale w odniesieniu wyłącznie do nowych środków trwałych z grupy KŚT 3,4,5,6 oraz 8.
Należy podkreślić, że podatnik dostaje nowe, dodatkowe narzędzie niezależne od innych. Jednocześnie przy tym typie amortyzacji nie występuje warunek, aby firma była małym podatnikiem PIT (roczna suma wszystkich przychodów w 2019 r. nie przekracza 5.135.000 zł).

Jednorazowa amortyzacja nowych środków trwałych w spółce osobowej - limit 100.000 zł

Ustawodawca w art. 22 k ust. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określił, iż w sytuacji, gdy podmiotem korzystającym z jednorazowej fabrycznie nowych środków trwałych będzie spółka osobowa, wówczas kwotę limitu odpisów amortyzacyjnych, czyli 100.000 zł należy podzielić do łącznej wartości odpisów przypadających na wszystkich wspólników tej spółki.

Przykład 9.

Trzech wspólników prowadzących działalność gospodarczą w postaci spółki cywilnej zakupiło w 06/2019 r. nowy ploter przemysłowy (KŚT 4 lub czasem 5) o wartości początkowej 72.000 zł.
Wspólnicy dokonali jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowego środka trwałego w miesiącu 06/2019 r. w taki sposób, że na każdego z nich przypadło 1/3 x 72.000 zł = 24.000 zł jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w ramach zastosowania amortyzacji fabrycznie nowego środka trwałego.

Jednorazowa amortyzacja nowych środków trwałych nie dotyczy składników majątku wytworzonych

Niektórzy podatnicy posiadają możliwość wyprodukowania środka trwałego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Inni mają możliwość złożenia go z części składowych, które są w stanie kupić lub także wyprodukować. Czy jednorazowa amortyzacja środków trwałych obejmuje również i ten typ składników majątku?
Niestety nie. W art. 22 k ust. 14 ustawy o PIT ustawodawca sygnalizuje, że jednorazowa amortyzacja nowych środków trwałych dotyczy tylko nabytych składników majątku a więc nie dotyczy złożonych z części czy wytworzonych we własnym zakresie.

Zaliczka na zakup fabrycznie nowego środka trwałego a zdarzenia występujące po tej wpłacie

Zgodnie z art. 21 ustawy o PIT w sytuacji, gdy podatnik ujął w kosztach firmowych dokonaną zaliczkę na poczet zakupu fabrycznie nowego środka trwałego natomiast później przed nabyciem tegoż środka trwałego:

  1. zlikwidował działalność gospodarczą albo
  2. zmienił formę opodatkowania na ryczałt,

- wówczas będzie zobligowany do zwiększenia przychodów o dokonaną uprzednio zaliczkę na poczet nabycia środka trwałego, odpowiednio na ostatni dzień prowadzenia działalności przed jej likwidacją, na ostatni dzień prowadzenia działalności przed zmianą formy opodatkowania,

Jeżeli natomiast podatnik ujął w kosztach firmowych dokonaną zaliczkę na poczet zakupu fabrycznie nowego środka trwałego natomiast później po nabyciu danego środka trwałego:

  1. nie dokonał jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od środka trwałego lub
  2. zbył odpłatnie środek trwały,

- wtedy będzie zobligowany do zwiększenia przychodów o dokonaną uprzednio zaliczkę na poczet nabycia środka trwałego, na dzień, w którym podatnik dokonał pierwszego odpisu amortyzacyjnego bądź na dzień sprzedaży środka trwałego.

Przykład 10.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży i serwisie komputerów wpłacił w 06/2019 r. zaliczkę na fabrycznie nowy serwer. Wartość zaliczki to 10.000 zł. Z uwagi na trudności finansowe postanowił zamknąć firmę.
Podatnik powinien pamiętać, że najdalej w ostatnim dniu prowadzenia działalności, ale jeszcze przed jej likwidacją powinien ująć w przychodach firmy zapłaconą wcześniej zaliczką na poczet zakupu środka trwałego.

Przykład 11.

Podatnik prowadzący działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży i serwisie opon samochodowych uregulował w miesiącu 05/2019 r. zaliczkę na poczet nabycia fabrycznie nowej maszyny do wyważania kół. Wartość zaliczki to 7.000 zł. Pełna wartość maszyny wraz z uruchomieniem i konfiguracją to 27.000 zł. Maszyna została przyjęta do używania w miesiącu 06/2019 r. Dwa miesiące po zakupie tj. w 9/2019 r. okazało się, że podatnik otrzymał poprzedni model maszyny a aktualnie w tej samej cenie mógłby kupić najnowszy model, który obsługuje więcej nietypowych kół. Podatnik zdecydował się na jej sprzedaż i zakup najnowszej maszyny.
W tej sytuacji ustawodawca nakazał, że gdy podatnik po wpłaceniu zaliczki na fabrycznie nowy środek trwały ujmie ją w kosztach a po nabyciu danego środka trwałego dokona jego sprzedaży, wówczas w dniu sprzedaży będzie zobligowany do zwiększenia przychodów o dokonaną uprzednio zaliczkę na poczet nabycia środka trwałego.
Końcowo należy wskazać, że dochód ze sprzedaży fabrycznie nowego środka trwałego podatnik ustala w sposób ogólny, tzn.:
DOCHÓD ZE SPRZEDAŻY ŚT = PRZYCHÓD ZE SPRZEDAŻY ŚT – WARTOŚĆ POCZĄTKOWA + DOKONANE ODPISY AMORTYZACYJNE
Łatwo zauważyć, że niezamortyzowana część wartości początkowej to przecież uprzednio zapłacona zaliczka, która drugi raz zostanie ujęta w kosztach. Stąd ustawodawca nakazał ujęcie jej w przychodach dla zrównoważenia wielkości kosztów we wcześniej wymienionych zdarzeniach.