Kasa fiskalna w indywidualnej praktyce lekarskiej - czy jest konieczna?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Jeśli chodzi o płatności w gabinetach lekarskich, najczęściej mamy do czynienia z kasami fiskalnymi. Lekarze zastanawiają się jednak, czy zawsze muszą je instalować. Artykuł odpowiada na pytanie, kiedy kasa fiskalna w indywidualnej praktyce lekarskiej jest obowiązkowa.

Zwolnienie z VAT usług lekarskich

Przypomnijmy, że zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o podatku VAT.

W myśl ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Ponadto zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, które świadczy się w ramach wykonywania zawodów:

  1. lekarza i lekarza dentysty;
  2. pielęgniarki i położnej;
  3. medycznych, o których mowa w Ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej;
  4. psychologa.

Wymienione powyżej zwolnienie od podatku VAT ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i odnosi się do usług w zakresie opieki medycznej świadczonych przez lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, psychologa oraz usług świadczonych w ramach wykonywania zawodów medycznych.

Należy mieć zatem na uwadze, że ustawa zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. To oznacza, że nie zwalnia wszystkich świadczeń, które można realizować w ramach wykonywania zawodów medycznych, a tylko te służące określonemu celowi.

Wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem, nie funkcjonuje więc prawo do zastosowania zwolnienia od podatku VAT. Świadczenie usług, dokonywane w ramach wymienionych w przepisie zawodów, w tym lekarza, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli nie odpowiadają one koncepcji opieki medycznej.

Z powyższego wynika, że zwolnienie to ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, zatem warunkiem jego zastosowania jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

  1. przedmiotowej, tj. świadczone usługi mają dotyczyć opieki medycznej w zakresie profilaktyki, zachowania, ratowania, przywracania i poprawiania zdrowia;
  2. podmiotowej, tj. usługi te muszą być świadczone przez podmioty lecznicze lub w ramach wykonywania zawodów wymienionych w ustawie.

Podsumowując, niespełnienie chociażby jednej z wymienionych wyżej przesłanek powoduje, że zwolnienie od podatku nie znajduje zastosowania. Nie każde zatem świadczenie opieki medycznej objęte jest zakresem zwolnienia od podatku.

Kasa fiskalna w indywidualnej praktyce lekarskiej

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z zapisu art. 111 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z tym aktem prawnym podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem jednym z podstawowych kryteriów decydujących o obowiązku stosowania do ewidencjonowania kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Przykład 1.

Lekarz internista otworzył swój gabinet lekarski, w którym przyjmuje pacjentów prywatnie. Czy w tym przypadku winien zainstalować kasę fiskalną?

Regulacje dotyczące zwolnienia z kas fiskalnych zawarto w przepisach Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2021 roku w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2021 r. poz. 2442).

W świetle tego rozporządzenia zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2023 roku, podatników, u których obrót zrealizowany na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli obrót z tego tytułu nie przekroczył, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, kwoty 20 000 zł.

Powyższe zwolnienie nie dotyczy jednak lekarzy. W świetle zapisów rozporządzenia zwolnień z obowiązku ewidencjonowania, o których mowa w rozporządzeniu, nie stosuje się w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów, z wyłączeniem usług świadczonych przez osoby wymienione w poz. 48 załącznika do rozporządzenia. Czyli w naszym przypadku lekarz internista musi zainstalować kasę fiskalną od początku prowadzenia działalności.

Przykład 2.

Lekarz prowadzi gabinet lekarski. W gabinecie posiada kasę fiskalną, którą rejestruje sprzedaż. Czy podatnik winien wymienić kasę na online?

1 maja 2019 roku weszła w życie Ustawa z dnia 15 marca 2019 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz.U. poz. 675) i 18 kwietnia 2020 roku rozporządzenie w sprawie przedłużenia terminów prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii.

Ustawa ta wprowadza do ustawy o podatku od towarów i usług zmiany w zakresie kas rejestrujących. Zakłada m.in. możliwość – a dla podatników prowadzących działalność gospodarczą w określonych w ustawie rodzajach czynności obowiązek – stosowania kas rejestrujących online w celu prowadzenia ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Kasy online wyposażone są w nowe funkcjonalności umożliwiające, oprócz zapisu w pamięci fiskalnej i chronionej kasy, również przekazywanie w sposób ciągły, zautomatyzowany i bezpośredni danych rejestrowanych przy ich użyciu z prowadzonej ewidencji oraz danych o zdarzeniach mających znaczenie dla pracy kas do systemu teleinformatycznego Centralnego Repozytorium Kas.

Kasy fiskalne online łączą się z Centralnym Repozytorium Kas za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej tak, że zapewnia to przesyłanie danych z kas rejestrujących do Centralnego Repozytorium Kas w sposób bezpośredni, ciągły, zautomatyzowany lub na żądanie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej.

Jednym z zawodów, które muszą zainstalować kasę online, są lekarze. Tym samym w omawianym przykładzie lekarz musi wymienić kasę.

Podsumowując, lekarze muszą ewidencjonować sprzedaż na rzecz osób fizycznych za pomocą kasy fiskalnej. Co istotne, muszą oni zainstalować kasę online. 

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów