Poradnik Przedsiębiorcy

Konkurs w social media - jak go zorganizować zgodnie z prawem?

Wielu przedsiębiorców prowadzi firmowe profile w mediach społecznościowych. To dobry sposób na promocję - dzięki obecności na takich portalach można dotrzeć do wielu osób i zbudować wokół marki lojalną społeczność. Konkurs w social media może wspomóc ten proces, należy jednak zwrócić uwagę na to, by był zorganizowany i przeprowadzony zgodnie z prawem.   

Konkurs w social media a regulaminy portali społecznościowych

Przy organizowaniu konkursu w social media należy przede wszystkim zwrócić uwagę na zapisy regulaminów portali społecznościowych, na których są one organizowane. Mogą się w nich znaleźć zapisy zabraniające organizowania współzawodnictwa w formie, w jakiej zaplanował to przedsiębiorca, zwłaszcza jeśli konkurs w social media ma polegać na  

  • zachęceniu internautów do udostępniania postów organizatora,    

  • zachęcaniu internautów do polubienia postów organizatora,

  • zachęcaniu internautów do zapraszania znajomych do polubienia lub udostępnienia postów organizatora.  

Nawet jeżeli w regulaminach portali społecznościowych nie ma zapisu bezpośrednio zakazującego takich praktyk, mogą być one potraktowane jako spam i usunięte.

Konkurs w social media a regulacje prawne

Przygotowując konkurs w social media, należy pamiętać nie tylko o regulaminach mediów społecznościowych, ale także o ustawach regulujących tę dziedzinę działalności firm - w tym kontekście szczególnie ważna jest ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, ustawa o ochronie danych osobowych, umowa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a przede wszystkim ustawa o grach hazardowych.   

To właśnie na przepisy tego ostatniego aktu prawnego należy zwrócić szczególną uwagę. Niezwykle popularna forma konkursów w social media opiera się na losowym wybieraniu użytkowników portalu społecznościowego, którzy dokonali zgłoszenia. Ważny w tym kontekście jest element losowości - zwycięzca jest wyłaniany nie na podstawie konkretnych kryteriów, ale przypadkiem - w drodze losowania lub przy użyciu specjalnego algorytmu. Taki rodzaj konkursu wskazuje ustawa o grach hazardowych:

Art. 2. 1. Grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin (...)

Jeżeli konkurs w social media spełnia ten warunek, należy zgodnie z przepisami rozdziału 5 ustawy zgłosić go do właściwej izby celnej - jej dyrektor może udzielić pozwolenia na jego przeprowadzenie. Co ważne, organizator musi zagwarantować wypłacalność nagród zwycięzcom i innym użytkownikom, jeśli wynika to z regulaminu konkursu - jest to warunkiem udzielenia zgody. Przeprowadzenie konkursu bez zgody dyrektora izby celnej może skończyć się dla przedsiębiorcy karą pieniężną.  

Jeżeli przy przystąpieniu do konkursu konieczne jest podanie danych osobowych, organizator, jako podmiot tworzący bazę danych i nią administrujący, zobowiązany jest do zdobycia zgody uczestników konkursu na przetwarzanie ich danych osobowych, zaś po zakończeniu konkursu powinien niezwłocznie usunąć bazę.

Jeżeli konkurs w social media wiąże się ze stworzeniem przez biorących w nim udział internautów różnego rodzaju utworów, niezwykle ważna jest kwestia praw autorskich. Zazwyczaj dzieła nadsyłane do organizatora w ramach konkursu wykorzystywane są później w działaniach promocyjnych marki. Niezwykle istotne jest tu więc zawarcie z osobami biorącymi udział w konkursie umowy o przeniesienie praw autorskich - może to być gotowa umowa z checkboksem (na przykład z tekstem Zapoznałam/em się z tekstem umowy i godzę się na jej warunki) lub przesyłana na skrzynkę mailową uczestnika konkursu po dokonaniu przez niego zgłoszenia.

Co zawrzeć w regulaminie konkursu?   

Także regulamin konkursu w mediach społecznościowych jest kwestią, na którą powinien zwrócić szczególną uwagę przedsiębiorca. To jego zapisy decydują pośrednio o tym, czy konkurs jest zgodny z prawem. Powinien on określać następujące kwestie:

  • organizatora konkursu (najczęściej jest to firma, która prowadzi konto na danym portalu),

  • termin, w którym organizowany jest konkurs - datę rozpoczęcia i zakończenia przesyłania zgłoszeń lub prac konkursowych, datę ogłoszenia wyników i końcowy termin, w którym zwycięzca powinien odebrać nagrodę,

  • zasady konkursu - jasne i dokładne wskazanie, co powinni zrobić uczestnicy, by zdobyć nagrody, kto może wziąć udział w konkursie (kryterium może być na przykład wiek lub miejsce zamieszkania), jakie cechy prac będą brane pod uwagę przy wyłanianiu zwycięzcy,  

  • zapisy dotyczące reklamacji,

  • zaznaczenie, że osoby biorące udział w konkursie muszą mieć konto na konkretnym portalu społecznościowym,

  • informacje o tym, jakie dane i w jakim celu zbiera organizator konkursu i w jaki sposób będzie je przetwarzał.

Regulamin powinien być sformułowany jasno, bez wieloznaczności i w sposób zrozumiały, tak, żeby uczestnicy mogli się z nim zapoznać i go zrozumieć jeszcze przed przystąpieniem do konkursu. Organizator nie powinien też w żaden sposób ograniczać praw uczestników, wynikających z ustaw. Jeżeli nie jesteśmy pewni, czy konkretny zapis jest zgodny z prawem, możemy sprawdzić w prowadzonym przez UOKiK rejestrze klauzul niedozwolonych, gromadzącym sformułowania, które znalazły się w regulaminach i zostały uznane za sprzeczne z przepisami prawa.