KSeF a zwolnienie z VAT dla pośrednictwa ubezpieczeniowego – zasady

Zagadnienie opisujące KSeF a zwolnienie z VAT w branży finansowej budzi liczne pytania przedsiębiorców. Przedmiotem analizy jest ustalenie, czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą polegającą wyłącznie na świadczeniu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego, która korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, będzie zobowiązana do stosowania Krajowego Systemu e-Faktur po wejściu w życie nowych przepisów.

Usługi zwolnione od VAT a KSeF

Na początku wskażmy, że na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jednocześnie w myśl art. 106b ust. 2 ustawy podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Jednakże zgodnie z art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118, jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur.

W myśl art. 106ga ust. 2 pkt 5 ustawy obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s.

Jak stanowi art. 106s ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych, oraz przypadki, w których mimo braku obowiązku można wystawiać faktury ustrukturyzowane, uwzględniając:

1. specyfikę niektórych rodzajów działalności związaną z liczbą i rodzajem czynności wymagających udokumentowania,
2. konieczność zapewnienia szczególnych sposobów dokumentowania czynności,
3. możliwości techniczno-organizacyjne związane z dokumentowaniem czynności,
4. konieczność przeciwdziałania nadużyciom związanym z unikaniem prawidłowego dokumentowania czynności.

Na podstawie ww. przepisu wydane zostało Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 grudnia 2025 roku w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych.

Zgodnie z § 2 pkt 4 ww. rozporządzenia obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych nie ma w przypadku świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 i 37-41 ustawy, udokumentowanych fakturami zawierającymi zakres danych węższy niż określony w art. 106e ustawy, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106o ustawy.

Wskazane wyłączenie ma charakter szczególny i warunkowy – dotyczy tylko faktur o ograniczonym zakresie danych, a nie faktur zawierających wszystkie elementy wynikające z art. 106e ustawy o VAT.

Stosownie do art. 106o ustawy minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których faktury mogą zawierać zakres danych węższy niż określony w art. 106e, oraz zakres tych danych, uwzględniając:

1. konieczność zapewnienia odpowiedniego dokumentowania dostawy towarów lub świadczenia usług i identyfikacji czynności dokonanych przez niektóre kategorie podatników;
2. niską wartość transakcji lub specyfikę niektórych rodzajów działalności związaną z liczbą lub rodzajem wykonywanych czynności.

Na podstawie ww. przepisu wydane zostało Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 października 2021 roku w sprawie wystawiania faktur. Zgodnie z § 3 pkt 2 ww. ww. rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur faktura dokumentująca świadczenie usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7, 37-41 ustawy powinna zawierać:

• dane, o których mowa w pkt 1 lit. a i b;
• imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług;
• nazwę usługi;
• kwotę, której dotyczy dokument.

KSeF a zwolnienie z VAT przy świadczeniu usług pośrednictwa ubezpieczeniowego

Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że wyłączenie z obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych zgodnie z § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 grudnia 2025 roku w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych, dotyczy sytuacji, gdy łącznie będą spełnione warunki:

• podatnik świadczy usługi zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37-41 ustawy o VAT, oraz
• usługi te są dokumentowane fakturami zawierającymi zakres danych węższy niż określony w art. 106e ustawy, wystawianymi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106o ustawy.

Obie przesłanki muszą być spełnione jednocześnie.

W omawianym przypadku pierwszy warunek jest spełniony w sytuacji, gdy podatnik wykonuje wyłącznie usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.

W odniesieniu do warunku drugiego obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych uzależniony jest od rodzaju faktur, jakie podatnik zamierza wystawić – czy będzie to tzw. faktura „uproszczona”, czy „pełna”.

Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 13 lutego 2026 roku (nr 0114-KDIP4-3.4012.667.2025.2.DS):

„W przypadku faktury »uproszczonej«, wystawianej zgodnie z art. 106o ustawy, z ograniczonym zakresem danych, nie ma obowiązku wystawienia jej w KSeF. Natomiast w przypadku, gdy będzie Pani wystawiać fakturę zawierającą wszystkie elementy określone w art. 106e ustawy o VAT (tzw. fakturę »pełną«), to mimo że faktura ta dokumentuje czynność zwolnioną od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, to w tym wypadku traci Pani możliwość skorzystania z wyłączenia z cyt. wyżej § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych, w związku z czym taka faktura musi zostać wystawiona jako faktura ustrukturyzowana w KSeF”.

Podsumowując, jeżeli podatnik zamierza wystawiać wyłącznie faktury zawierające zakres danych węższy niż art. 106e ustawy (tzw. faktury uproszczone), to nie będzie miał obowiązku wystawiania tych faktur w KSEF.

Natomiast w przypadku gdy będzie wystawiać faktury zawierające wszystkie elementy określone w art. 106e ustawy, utraci możliwość skorzystania z wyłączenia na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych, i będzie musiał wystawić ją jako fakturę ustrukturyzowaną w KSeF.