Poradnik Przedsiębiorcy

Obowiązek wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych - dla kogo?

Utworzenie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych stanowi realizację przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (tzw. IV dyrektywa AML). Dowiedz się więcej kto ma obowiązek wpisu do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, aby przestrzegać obowiązujących przepisów!

Przepisy Unii Europejskiej zobowiązują państwa członkowskie do przechowywania informacji na temat beneficjentów rzeczywistych w centralnym rejestrze oraz do udostępniania tych informacji właściwym organom i jednostkom analityki finansowej, a także podmiotom zobowiązanym (w ramach stosowania środków należytej staranności wobec klienta).

Obowiązek wpisu do centralnego rejestru beneficjentów rzeczywistych - CRBR w Polsce

W Polsce podstawą funkcjonowania CRBR jest ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. 2019 poz. 1115, z późn. zm.), która implementuje przepisy IV dyrektywy AML. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) to system, w którym są gromadzone i przetwarzane informacje o beneficjentach rzeczywistych, tj. osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką.

Kto jest zobowiązany do zgłaszania informacji?

Zgodnie z art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji są obowiązane:

  1. spółki jawne;
  2. spółki komandytowe;
  3. spółki komandytowo-akcyjne;
  4. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  5. spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623).

W praktyce zauważa się, że: „ze względu na niższe ryzyko związane z możliwością ukrycia tożsamości osób fizycznych faktycznie wywierających decydujący wpływ na działania podejmowane przez spółki partnerskie oraz spółki publiczne w rozumieniu przepisów powyższej ustawy, ustawodawca wyłączył je spod obowiązku zgłaszania do Rejestru informacji o beneficjentach rzeczywistych”.

Dane zgłaszane do Rejestru

Należy wskazać, iż do rejestru są zgłaszane następujące informacje:
1. dane identyfikacyjne spółek:

  1. nazwę (firmę),
  2. formę organizacyjną,
  3. siedzibę,
  4. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym,
  5. NIP;

1. dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółek:

  1. imię i nazwisko,
  2. obywatelstwo,
  3. państwo zamieszkania,
  4. numer PESEL albo datę urodzenia - w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
  5. informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu.

Sposób zgłoszenia do Rejestru

Zgłoszenia do Rejestru dokonuje osoba uprawniona do reprezentacji spółki. Zgłoszenia dokonuje się nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgłoszenie składane jest w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie ze wzorem udostępnionym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych i jest opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP oraz zawiera oświadczenie osoby dokonującej zgłoszenia do Rejestru o prawdziwości informacji zgłaszanych do Rejestru.

Czynności zgłaszających do rejestru należy dokonać nie później niż w terminie 7 dni od dnia wpisu spółek wymienionych w art. 58 do Krajowego Rejestru Sądowego, a w przypadku zmiany przekazanych informacji - w terminie 7 dni od ich zmiany.

Właściwości Rejestru

Rejestr ma charakter jawny. Domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem w ustawowym terminie danych i zmian danych objętych wpisem do Rejestru, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji nie ponosi odpowiedzialności.

W kwestii obowiązywania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, zwanego RODO, to przetwarzanie danych zawartych w rejestrze zostały niejako wyłączone spod tej ustawy. Wskazuje na to art. 65 ustawy, zgodnie z którym przetwarzanie informacji o beneficjentach rzeczywistych zgromadzonych w Rejestrze odbywa się bez wiedzy osób, których informacje te dotyczą.

Podsumowując ten temat, należy podkreślić, że spółki, które zostały wpisane do KRS przed dniem wejścia w życie przepisów dotyczących Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (13 października 2019 r.), mają obowiązek zgłosić informacje o beneficjentach rzeczywistych do 13 kwietnia 2020 r. Podmioty, które zostały wpisane do KRS po 13 października 2019 r., mają obowiązek zgłosić dane beneficjenta rzeczywistego nie później niż w terminie 7. dni od dnia wpisu do KRS.

Podstawa prawna:

art. 58 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, (Dz.U.2019.1115 t.j.).