Poradnik Przedsiębiorcy

Koszty związane z zatrudnieniem ucznia lub studenta a umowa zlecenie

Zatrudnienie ucznia lub studenta to dla firmy często okazja na uzupełnienie braków kadrowych. Pracownik taki nie może pochwalić się doświadczeniem, w zamian za to koszty jego zatrudnienia są dużo niższe niż w przypadku zatrudnienia wykwalifikowanej kadry. Dla pracodawcy jest to szansa na zmniejszenie kosztów, ponieważ od pensji dla ucznia lub studenta niekiedy nie musi opłacać składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne - dotyczy to głównie przypadków gdy zawierania jest umowa zlecenie.

Umowa zlecenie

Umowę zlecenie reguluje Kodeks cywilny. Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się wobec zleceniodawcy do wykonania określonej czynności prawnej. W zamian za jej wykonanie, zleceniobiorca powinien otrzymać wynagrodzenie, chyba że zobowiązał się do wykonania pracy bez zapłaty za nią.

Zgodnie z tym, co zostało wspomniane wcześniej, umowa zlecenia zawierana z uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, ponadpodstawowych oraz studentami (do ukończenia przez nich 26. roku życia) zwolniona jest ze składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Status ucznia dla ZUS-u do 31 sierpnia mają osoby, które:

Kiedy umowę zlecenie ze studentem należy oskładkować?

Umowa zlecenie ze studentem lub uczniem nie stanowi podstawy do objęcia jej obowiązkowymi składkami ZUS. Jest jednak sytuacja, gdy należy taką umowę oskładkować - kiedy umowa zlecenie jest podpisana ze studentem, z którym zleceniodawca ma już podpisaną umowę o pracę. Wtedy podstawę oskładkowania stanowi suma wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę oraz umowy zlecenia.

Przykład 1.

Maciej jest studentem II roku, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę i jego wynagrodzenie wynosi 2400 zł brutto. Z tym samym pracodawcą ma podpisaną również umowę zlecenie z wynagrodzeniem 700 zł brutto. Pracodawca Maćka, ustalając jego wynagrodzenie, oblicza składki ZUS od podstawy 3100 zł (2400 zł + 700 zł).

Wynagrodzenie studenta, czyli minimalna stawka godzinowa

Jak zostało wspomniane, umowa zlecenie może być wykonywana bezpłatnie. Jeśli jednak strony umowy zdecydują się na zawarcie jej odpłatnie, muszą pamiętać o zachowaniu minimalnej stawki godzinowej. Od 2017 roku wynagrodzenie zleceniobiorcy nie może być mniejsze niż określona przepisami stawka godzinowa obowiązująca w danym roku. Zatem wynagrodzenie zleceniodawcy stanowi liczba przepracowanych godzin pomnożona przez ustaloną stawkę godzinową. Wynagrodzeniem może również zostać określona kwota za wykonanie całego zlecenia, jednak w takim przypadku należy wykazać liczbę przepracowanych przez zleceniobiorcę godzin. Kwota wynagrodzenia podzielona przez liczbę godzin nie może być niższa niż obowiązująca minimalna stawka godzinowa.

Ważne!
Minimalna stawka godzinowa na umowie zleceniu w 2018 roku wynosi 13,70 zł.

Opodatkowanie umowy zlecenia

Przychody wynikające z umowy zlecenia kwalifikuje się do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Płatnikiem jest tutaj zakład pracy, a więc to on jest zobowiązany naliczyć, pobrać oraz odprowadzić do urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy od wypłaconego wynagrodzenia. Opodatkowanie takiego przychodu może mieć formę ryczałtu (20%) lub opodatkowania na zasadach ogólnych (18%).

W sytuacji, gdy kwota należności, która została ustalona w umowie zawartej z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł brutto, obowiązkiem płatnika jest pobranie zryczałtowanego podatku (18% przychodu). Jest on pobierany od przychodu, którego nie pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu.

Inaczej kwestia opodatkowania kształtuje się, jeżeli wynagrodzenie ustalone w umowie przekracza 200 zł. Zadaniem płatnika jest wówczas obliczenie oraz pobranie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Oznacza to, iż przychód (wynikający z umowy zlecenia) przed obliczaniem zaliczki jest pomniejszony o koszty uzyskania przychodu (art. 22 ust. 9 ustawy o PIT; zazwyczaj 20% przychodu pomniejszonego o składki ZUS), a także o potrącone w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne (jeśli występują).

Jeżeli dochód został ustalony w powyższy sposób, płatnik pobiera od niego zaliczkę na podatek, którą liczy się według stawki 18% lub 32%. Wyższa jest stosowana tylko na wniosek zleceniobiorcy. Tak obliczona zaliczka jest następnie pomniejszana o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (jeżeli podatnik takiemu podlega), którą pobiera się ze środków zleceniobiorcy. Odliczenie takie nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki.

Przez wzgląd na fakt, iż płaca ucznia lub studenta będącego na umowie zlecenia w większości przypadków jest pomniejszana tylko o podatek dochodowy, otrzymuje on relatywnie wyższą część swojego wynagrodzenia. Wynika z tego, iż jedynym kosztem dla zleceniodawcy jest w takim wypadku wynagrodzenie brutto.