Co do zasady rok podatkowy jest tożsamy z kalendarzowym, jednak przepisy dopuszczają jego zmianę. W konsekwencji pierwszy rok podatkowy dłuższy niż 12 miesięcy generuje po stronie spółki określone obowiązki sprawozdawcze, które należy prawidłowo wypełnić. Wyjaśniamy, na czym one polegają i jakich terminów należy dochować.
Rok podatkowy dłuższy niż 12 miesięcy podlegających opodatkowaniu podatkiem CIT
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 9 Ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości przez rok obrotowy rozumie się rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie której utworzono jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku obrotowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. W przypadku zmiany roku obrotowego pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien być dłuższy niż 12 kolejnych miesięcy.
Z powyższego przepisu wynika, że rok obrotowy stosowany jest również dla celów podatkowych.
Zasady określania roku podatkowego dla celów podatkowych zostały szczegółowo uregulowane w treści art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy CIT rokiem podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 2, 2a, 3 i 6, jest rok kalendarzowy, chyba że podatnik postanowi inaczej w statucie albo w umowie spółki, albo w innym dokumencie odpowiednio regulującym zasady ustrojowe innych podatników; wówczas rokiem podatkowym jest okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych.
W myśl art. 8 ust. 3 ustawy w razie zmiany roku podatkowego za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe.
Stosownie do art. 8 ust. 4 cytowanej ustawy o wyborze roku podatkowego innego niż rok kalendarzowy podatnik informuje w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1, składanym za rok podatkowy poprzedzający pierwszy po zmianie rok podatkowy.
Z powyższego wynika, że skutki prawne zmiany dokonanej w dokumencie regulującym ustrój podatnika nastąpią dopiero po zakończeniu trwającego roku podatkowego. Aby więc skutecznie przeprowadzić zmiany w statucie, muszą one być dokonane (uchwalone) przed rozpoczęciem roku podatkowego, którego dotyczą.
Aby zmiana była skuteczna dla rozliczeń w podatku dochodowym od osób prawnych, po pierwsze podatnik musi określić rok podatkowy w odpowiednim dokumencie regulującym jego ustrój. Treść przepisów ustawy o CIT jako warunek zmiany wskazuje zatem podjęcie stosownej uchwały o zmianie umowy lub statucie spółki lub innym dokumencie, który reguluje zasady ustrojowe podatnika. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że cytowane wyżej przepisy ustawy o CIT nie formułują dodatkowego warunku rejestracji takiej zmiany.
W myśl natomiast właściwych przepisów Kodeksu spółek handlowych, w tym art. 255 § 1, taka uchwała powinna być zgłoszona do rejestracji w KRS, jednak właściwe dla tego przedmiotu przepisy nie wskazują wiążącego terminu na zgłoszenie i dokonanie takiej rejestracji i nie wiążą z tym jej skuteczności.
Skutki prawne zmiany dokonanej w dokumencie regulującym ustrój podatnika nastąpią dopiero po zakończeniu trwającego roku podatkowego. Aby więc skutecznie przeprowadzić zmiany w statucie w tej materii, muszą być one dokonane (uchwalone) przed rozpoczęciem roku podatkowego, którego dotyczą.
Drugim obowiązkiem dla skutecznej zmiany roku podatkowego jest obowiązek informacyjny. Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy CIT o wyborze roku podatkowego innego niż rok kalendarzowy podatnik informuje w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1, składanym za rok podatkowy poprzedzający pierwszy po zmianie rok podatkowy.
Dla skuteczności zmiany następnego roku podatkowego musi być ona podjęta w odpowiednim akcie regulującym ustrój prawny podatnika do końca bieżącego roku podatkowego, natomiast na dzień poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o takiej zmianie musi być ona skuteczna prawnie.
- podjęcie stosownej uchwały o zmianie umowy lub statutu spółki lub innego dokumentu, który reguluje zasady ustrojowe podatnika;
- poinformowanie o zmianie roku podatkowego naczelnika urzędu skarbowego w zeznaniu CIT-8 składanym za rok podatkowy poprzedzający pierwszy po zmianie rok podatkowy
– przy czym data, do której należy złożyć roczne zeznanie podatkowe, jest terminem, do którego upływu można złożyć/zmienić złożone oświadczenie.
Obowiązek złożenia CIT-8 w przypadku roku podatkowego dłuższego niż 12 miesięcy
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy CIT podatnicy, z wyjątkiem zwolnionych od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 1d, art. 17 ust. 1 pkt 4a lit. a oraz przepisów ustawy wymienionej w art. 40 ust. 2 pkt 8, są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2a, składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości dochodu osiągniętego (straty poniesionej) w roku podatkowym – do końca 3 miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą wpłaconych zaliczek za okres od początku roku.
W świetle powołanych powyżej przepisów rokiem podatkowym jest okres kolejnych 12 miesięcy kalendarzowych określony w umowie spółki, który nie musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym. Możliwe jest dokonywanie zmian roku podatkowego. Za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Jednak okres ten nie może być krótszy niż 12 i dłuższy niż 23 kolejne miesiące kalendarzowe.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 17 marca 2025 roku (nr 0111-KDIB2-1.4010.19.2025.1.AJ):
Przykład 1.
Rok podatkowy spółki z o.o. pokrywa się z rokiem kalendarzowym. 20 grudnia 2024 roku spółka z o.o. podjęła uchwałę dotyczącą umowy spółki w taki sposób, aby rok obrotowy i podatkowy spółki stanowił okres trwający 12 kolejnych, pełnych miesięcy kalendarzowych, rozpoczynający się 1 kwietnia danego roku kalendarzowego i kończący 31 marca kolejnego roku kalendarzowego. Tego samego dnia złożono do KRS wniosek o zmianę wpisu. Jakie obowiązki sprawozdawcze spoczywają na spółce z o.o.?
Spółka podjęła skuteczną uchwałę o zmianie roku podatkowego (obrotowego) przed końcem roku podatkowego, tj. przed 1 stycznia 2025 roku (ostatni rok przed zmianą roku podatkowego) oraz złożyła wniosek do KRS o zmianę umowy spółki. W zeznaniu rocznym CIT-8 za rok podatkowy trwający od 1 stycznia 2024 roku do 31 grudnia 2024 roku ma obowiązek poinformować o zmianie roku podatkowego. Pierwszy rok podatkowy (obrotowy) po zmianie trwać będzie od 1 stycznia 2025 roku do 31 marca 2026 roku, natomiast kolejne lata podatkowe dla spółki będą rozpoczynać się 1 kwietnia danego roku kalendarzowego i kończyć 31 marca kolejnego roku kalendarzowego.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że spółka będąca podatnikiem podatku CIT może dokonać zmiany roku podatkowego, na skutek czego pierwszy rok po zmianie może być dłuższy niż 12 miesięcy. To jednak nie zwalnia podatnika z obowiązku złożenia deklaracji CIT-8, która dotyczy okresu będącego rokiem podatkowym, a nie rokiem kalendarzowym spółki.
