Import usług a procedura SME. Jakie są obowiązki w VAT?

Rozliczenie transakcji z kontrahentem z UE, który korzysta ze zwolnienia podmiotowego, może budzić wątpliwości podatkowe. Kluczowe staje się prawidłowe powiązanie zagadnieñ takich jak import usług a procedura SME i ustalenie, czy polski nabywca jest zobowiązany do opodatkowania zakupu. Procedura SME, uregulowana w ustawie o VAT, to specjalne zwolnienie dla podatników z innych państw członkowskich, którego zastosowanie przez sprzedawcę ma bezpośredni wpływ na obowiązki polskiego usługobiorcy.

Procedura SME w świetle ustawy VAT

Zwolnienie podmiotowe dla podatników z siedzibą w innym państwie członkowskim UE zostało uregulowane w art. 113a ustawy o VAT. W ust. 1 tego przepisu czytamy, że: zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

całkowita roczna wartość dostaw towarów i świadczenia usług dokonanych przez podatnika w roku podatkowym, dla których miejscem opodatkowania jest terytorium Unii Europejskiej, z wyłączeniem podatku od wartości dodanej, w tym wartość sprzedaży na terytorium kraju, z wyłączeniem podatku, zwana dalej "rocznym obrotem na terytorium Unii Europejskiej", nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty 100 000 euro;
wartość sprzedaży u tego podatnika, z wyłączeniem podatku, nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku podatkowym kwoty określonej w art. 113 ust. 1, przy czym przepisy art. 113 ust. 2 i 9 stosuje się odpowiednio;
podatnik nie dokonuje na terytorium kraju dostaw towarów ani świadczenia usług, o których mowa w art. 113 ust. 13.

Zobacz też:

W myśl art. 113a ust. 2 ustawy o VAT: podatnik, o którym mowa w ust. 1, przed rozpoczęciem korzystania ze zwolnienia jest obowiązany:

powiadomić państwo członkowskie, na terytorium którego posiada siedzibę działalności gospodarczej, o zamiarze skorzystania ze zwolnienia na terytorium kraju oraz
uzyskać w państwie członkowskim, na terytorium którego posiada siedzibę działalności gospodarczej, indywidualny numer identyfikacyjny zawierający kod EX, zwany dalej „numerem identyfikacyjnym EX”, na potrzeby korzystania ze zwolnienia na terytorium kraju.

Jeżeli powyższe warunki nie są spełnione, właściwy naczelnik urzędu skarbowego wydaje postanowienie o odmowie skorzystania ze zwolnienia na terytorium kraju – od takiego postanowienia przysługuje zażalenie.

Zwolnienie obowiązuje od dnia, w którym państwo członkowskie, w którym znajduje się siedziba działalności gospodarczej podatnika:

poinformuje go o nadaniu numeru identyfikacyjnego EX na potrzeby korzystania ze zwolnienia w Polsce;
potwierdzi nadany już numer identyfikacyjny EX – jeżeli podatnik uzyskał go wcześniej w innym państwie członkowskim.

W myśl art. 113a ust. 7 ustawy o VAT: jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na terytorium kraju przekroczy kwotę, o której mowa w art. 113 ust. 1 lub 9, lub roczny obrót na terytorium Unii Europejskiej przekroczy kwotę 100 000 euro, zwolnienie traci moc, począwszy od czynności, którą przekroczono jedną z tych kwot, w zależności od tego, które ze zdarzeń nastąpiło wcześniej.

Zwolnienie w ramach procedury SME, o którym mowa w art. 113a ustawy o VAT, przysługuje wyłącznie podatnikom posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego UE niż Polska.

Rozliczenie importu usług na gruncie podatku VAT

Jak stanowi art. 2 pkt 9 ustawy o VAT przez import usług: rozumie się przez to świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT: podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
usługobiorcą jest:

w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,
w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Przy czym zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o VAT: w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4 i 5, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Cytowany art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy odnosi się do sytuacji, w której podatnikiem staje się nabywca usługi podlegającej opodatkowaniu na terytorium Polski. Przepis ten wprowadza mechanizm tzw. odwrotnego obciążenia – polegający na przeniesieniu obowiązku rozliczenia podatku na usługobiorcę. Art. 17 ust. 1 pkt 4 ma zastosowanie wtedy, gdy miejscem świadczenia, a zatem opodatkowania ustalonym zgodnie z ustawą, jest terytorium Polski. Jednocześnie do zastosowania odwrotnego obciążenia konieczne jest spełnienie określonych warunków zarówno po stronie usługodawcy, jak i usługobiorcy.

Aby doszło do importu usług na terytorium Polski, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, nabywca musi być podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT z tytułu wykonanej usługi. Jednocześnie miejscem świadczenia usług musi być terytorium Polski. Z treści art. 28b ustawy o VAT wynika, że co do zasady usługa podlega opodatkowaniu w kraju siedziby usługobiorcy.

POLECAMY

Import usług a procedura SME

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, należy wskazać, że polski czynny podatnik VAT, który nabywa usługi od zagranicznego podmiotu korzystającego w Polsce ze zwolnienia w ramach procedury SME, powinien rozpoznać z tego tytułu import usług.

Co ważne – będzie to import usług zwolniony z podatku VAT. Oznacza to, że usługobiorca zarówno nie wykaże podatku należnego, jak i nie będzie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przypomnijmy, że według art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego do odliczenia stanowi kwota podatku należnego z tytułu usług, dla których – zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 – podatnikiem jest usługobiorca.

Przykład 1.

Polska spółka A będąca czynnym podatnikiem VAT zakupiła za 5000 zł netto od niemieckiej spółki B usługę reklamową. Spółka B korzysta ze zwolnienia w ramach procedury SME w Polsce.

W jaki sposób polska spółka A powinna rozliczyć tę transakcję?

Po stronie spółki A występuje import usług. Miejscem opodatkowania – zgodnie z art. 28b ustawy o VAT – jest terytorium Polski. Jednocześnie usługa ta jest w Polsce zwolniona z podatku, co oznacza, że usługobiorca nie rozlicza podatku należnego i nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Zakup usługi od kontrahenta z innego państwa UE, który jest zarejestrowany w Polsce w procedurze SME stanowi import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT.

Podsumowując, polscy podatnicy, którzy nabywają usługi od podmiotów korzystających ze zwolnienia SME, są zobowiązani do rozpoznania importu usług zwolnionego z VAT.

Polecamy:

Procedura SME - nowe regulacje dla firm z sektora MŚP