Zgodnie z projektem zmiany rozporządzenia w sprawie szczegółowych danych, jakie znajdują się w pliku JPK_VAT, oznaczenie BFK ma dotyczyć zarówno faktur elektronicznych, jak i tych w formie papierowej. Biorąc pod uwagę, że od 1 lutego 2026 roku obowiązkowe stało się korzystanie z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) warto zastanowić się, w jakich konkretnie przypadkach czynny podatnik VAT będzie stosował symbol BFK w pliku JPK_VAT.
Sporządzanie oraz przesyłanie plików JPK_VAT
Zgodnie z art. 109 ust. 3 Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT): podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie informacji podsumowującej, w szczególności dane dotyczące:
- rodzaju sprzedaży i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, w tym korekty podatku należnego, z podziałem na stawki podatku;
- kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, w tym korekty podatku naliczonego;
- kontrahentów;
- dowodów sprzedaży i zakupów.
Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 ustawy o VAT: podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu.
Natomiast w myśl art. 109 ust. 3b ustawy o VAT: podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1, są obowiązani przesyłać, na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c, za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję, o której mowa w ust. 3, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji.
Ewidencja podatkowa jest elementem pliku JPK_VAT, który składa się z części deklaracyjnej i ewidencyjnej. Poszczególne składniki pliku JPK zostały wskazane w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 15 października 2019 roku w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (dalej: rozporządzenie). Dokument ten określa szczegółowy zakres danych zawartych w:
- deklaracjach podatkowych, o których mowa w art. 99 ust. 1–3 ustawy o VAT,
- ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy.
Symbol BFK w pliku JPK_VAT
W treści § 11 ust. 5 rozporządzenia, obowiązującej do 31 stycznia 2026 roku, można było znaleźć informację, że ewidencja powinna zawierać następujące oznaczenia dowodów sprzedaży:
- „RO” – dowód zbiorczy o sprzedaży z kas rejestrujących;
- „WEW” – dowód wewnętrzny;
- „FP” – faktura, o której mowa w art. 109 ust. 3d ustawy.
Treść tej regulacji uległa zmianie i od 1 lutego 2026 roku brzmi następująco: ewidencja zawiera następujące oznaczenia dla:
faktur:
- „OFF” – faktura, o której mowa w art. 106nf ust. 1 ustawy, która na dzień złożenia ewidencji nie posiada numeru identyfikującego tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur,
- „BFK” – faktura elektroniczna oraz faktura w postaci papierowej,
- „FP” – faktura, o której mowa w art. 106h ust. 1 ustawy;
- innych dowodów sprzedaży:
- „DI” – dowód inny niż faktura,
- „RO” – zbiorczy dowód sprzedaży z kas rejestrujących,
- „WEW” – dowód wewnętrzny.
Co istotne, zgodnie z przepisami dotyczącymi KSeF część podatników nadal ma możliwość wystawiania faktur papierowych oraz elektronicznych.
W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT: podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Natomiast jak wynika z art. 106ga ust. 2 ustawy o VAT: obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy wystawiania faktur:
- przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju;
- przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę;
- przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 7, 7a i 9, dokumentujących czynności rozliczane w tych procedurach;
- na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej;
- w przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 106s;
- przez podatnika korzystającego ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113a ust. 1.
Jak stanowi art. 106ga ust. 3 ustawy o VAT: w przypadku, o którym mowa w ust. 2, wystawia się faktury elektroniczne lub faktury w postaci papierowej.
Przykład 1.
1 marca 2026 roku czynny podatnik VAT dokonał sprzedaży towarów na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Podatnik jest zwolniony od obowiązku posiadania kasy rejestrującej, jednak kupujący zażądał wystawienia faktury.
Jaką fakturę powinien wystawić?
Ze względu na treść art. 106ga ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT sprzedawca nie ma obowiązku wystawiania e-faktury. W takiej sytuacji może sporządzić fakturę elektroniczną lub papierową, którą w pliku JPK_VAT należy oznaczyć symbolem BFK.
Na zakończenie wskażmy, że zgodnie z art. 106gc ustawy o VAT: w przypadku faktur elektronicznych podatnik dokonujący sprzedaży lub upoważniona przez niego do wystawiania faktur osoba trzecia przesyła je lub udostępnia nabywcy w sposób z nim uzgodniony, zachowując je jednocześnie w swojej dokumentacji. Natomiast faktury w postaci papierowej wystawia się co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje sprzedawca w swojej dokumentacji.
