Niejednokrotnie zdarza się, że pracownicy rozwiązują stosunek pracy z powodu zamiaru skorzystania ze świadczenia emerytalnego, chcą jednak nadal pracować u dotychczasowego pracodawcy. Osoby te podejmują zatem ponowne zatrudnienie. Jeżeli pracownik-emeryt stanie się niezdolny do pracy, trzeba ustalić podstawę świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Jakie zasady stosować, aby obliczyć zasiłek pracownika zatrudnionego po przejściu na emeryturę –? Piszemy na ten temat poniżej.
Najważniejsze zasady dotyczące ustalania podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi
Przy ustalaniu podstawy zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi mają zastosowanie przepisy Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej dalej „ustawą zasiłkową”.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone:
za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, lub
za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia — jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.
Podstawę wymiaru omawianego zasiłku za 1 dzień niezdolności do pracy stanowi 1/30 część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku.
Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.
W takim przypadku, zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi:
wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie, na podstawie którego powstał stosunek pracy, jeżeli wynagrodzenie przysługuje w stałej miesięcznej wysokości;
wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które pracownik powinien był przepracować w tym miesiącu, jeżeli przepracował chociaż 1 dzień;
kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy, jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia.
Jeżeli w okresie 12 miesięcy lub krótszym — przyjętym do ustalania wysokości przeciętnego wynagrodzenia pracownik nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, to przy ustalaniu podstawy wymiaru:
wyłącza się wynagrodzenie należne za miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy;
przyjmuje się, po uzupełnieniu, wynagrodzenie z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.
Jeśli jednak w każdym miesiącu wymaganego okresu pracownik z przyczyn usprawiedliwionych przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy, do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjmuje się wynagrodzenie za wszystkie miesiące — po uzupełnieniu według zasad określonych w art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej.
W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy, jeżeli zmiana ta nastąpiła w miesiącu, w którym powstała niezdolność do pracy lub w miesiącach przyjętych za podstawę wymiaru zasiłku chorobowego.
Kiedy nie ustala się na nowo podstawy wymiaru zasiłku chorobowego?
W przepisach ustawy zasiłkowej określono, w jakich okolicznościach nie ustala się ponownie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
„Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż miesiąc kalendarzowy”.
Doprecyzowanie w powyższym zakresie przedmiotowym zostało zawarte w Komentarzu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) do ustawy zasiłkowej.
Zgodnie z ust. 283 wskazanego komentarza przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi zatrudnionemu bez przerwy u tego samego pracodawcy na podstawie kolejno po sobie następujących umów o pracę wynagrodzenie wypłacone z tytułu tych umów się sumuje.
Jak ponadto podkreślono, nie traktuje się jako przerwy w ubezpieczeniu przerwy przypadającej na dzień ustawowo wolny od pracy.
Ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla pracownika, który został zatrudniony po przejściu na emeryturę
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla pracownika, który został zatrudniony po przejściu na emeryturę, należy wziąć pod uwagę omówione wcześniej zasady wynikające z ustawy zasiłkowej, zgodnie z którymi:
podstawę wymiaru zasiłku chorobowego oblicza się, z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u pracodawcy w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w którego trakcie powstała niezdolność do pracy;
w odniesieniu do pracownika zatrudnionego bez przerwy u tego samego pracodawcy na podstawie kolejno po sobie następujących umów o pracę wynagrodzenie wypłacone z tytułu tych umów się sumuje.
Przykład 1.
Pracownik rozwiązał umowę o pracę 15 grudnia 2025 roku w związku z zamiarem skorzystania z emerytury. 18 grudnia nawiązano ponownie stosunek pracy z pracownikiem-emerytem na analogicznych warunkach jak w przypadku poprzedniego zatrudnienia (praca w pełnym wymiarze czasu pracy). 22 grudnia pracownik stał się niezdolny do pracy z powodu choroby. Jak w takiej sytuacji ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla tego pracownika? Czy uwzględnić wynagrodzenie uzyskane w ramach umowy o pracę trwającej do 15 grudnia?
Zsumowanie wynagrodzeń uzyskanych w ramach poprzedniej i kolejnej umowy o pracę byłoby dopuszczalne wyłącznie wówczas, gdyby:
pomiędzy tymi umowami nie było przerwy, lub
przerwa wystąpiła w dniu ustawowo wolnym od pracy.
W przypadku przedstawionym w przykładowej sytuacji nie doszło do zachowania ciągłości zatrudnienia pracownika u tego samego pracodawcy, co jest równoznaczne z brakiem kontynuacji nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego — w rozumieniu art. 38 ust. 4 ustawy zasiłkowej.
Należy też pamiętać o tym, że przy ponownym zatrudnieniu emeryta na podstawie umowy na czas określony zasiłek chorobowy będzie mógł być wypłacany jedynie do upływu trwania stosunku pracy — takie rozwiązanie wynika wprost z przepisów zawartych w ustawie zasiłkowej.
Zasiłek pracownika zatrudnionego po przejściu na emeryturę – podsumowanie
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego pracownikowi, zatrudnionemu bez przerwy u tego samego pracodawcy na podstawie kolejno po sobie następujących umów o pracę, wynagrodzenie wypłacone z tytułu tych umów się sumuje. Przerwy w ubezpieczeniu chorobowym nie stanowi przerwa przypadająca na dzień ustawowo wolny od pracy. Jeżeli zatem przy ponownym zatrudnieniu pracownika, który przeszedł na emeryturę, była przerwa i nie miała ona miejsca w dniu ustawowo wolnym, to podstawę wymiaru zasiłku chorobowego należy ustalić z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego z tytułu nowej umowy o pracę.
