Poradnik Przedsiębiorcy

Świadczenia powypadkowe - kiedy się należą?

Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne obejmuje także ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W przypadku wystąpienia ryzyka, osobom poszkodowanym przysługują świadczenia powypadkowe. Rodzaje tych świadczeń oraz warunki ich przyznawania określa Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Decyzje dotyczące przyznawania świadczeń podejmuje ZUS na podstawie posiadanej dokumentacji. Czytaj dalej, aby poznać świadczenia powypadkowe.

Świadczenia powypadkowe - jakie są rodzaje?

Zdarzeniu, aby zostało ono uznane za wypadek przy pracy, muszą towarzyszyć okoliczności, które są określone w ustawie wypadkowej. Za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które wystąpiło w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,

  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń powypadkowych określonych w ustawie, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:

  • w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż określone powyżej, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,

  • podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,

  • przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Ustawa wypadkowa przewiduje w art. 3 ust. 3 sytuacje zaistniałe w okresie ubezpieczenia wypadkowego, które można uznać za wypadek przy pracy. W niektórych, określonych w ustawie przypadkach, świadczenia powypadkowe mogą otrzymać także członkowie rodziny osoby poszkodowanej. Z racji podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu przysługuje odpowiednia należność pieniężna, która jest zależna od skutków zaistniałych zdarzeń.

Zasiłek chorobowy

Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje niezależnie od okresu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Prawo do świadczenia powypadkowego nie ma związku z wykorzystanym limitem przeznaczonym na wypłatę wynagrodzenia chorobowego w danym roku kalendarzowym. Osobie ubezpieczonej, której niezdolność do pracy powstała na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego jest wypłacany w wysokości 100% podstawy wymiaru. Należy zauważyć, że zasiłek chorobowy z funduszu wypadkowego nie przysługuje za okres niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, za które osoba ubezpieczona zachowuje prawo do wynagrodzenia, uposażenia, stypendium lub innego świadczenia przysługującego za czas niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów.

Świadczenie rehabilitacyjne

Osobą uprawnioną do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego jest ubezpieczony, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Ustawa przewiduje wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego  maksymalnie przez 12 miesięcy. O okolicznościach uzasadniających prawo do świadczenia rehabilitacyjnego oraz o okresie niezbędnym do przywrócenia zdolności do pracy decyduje lekarz orzecznik ZUS.

Zasiłek wyrównawczy

Osobą uprawnioną do pobierania zasiłku wyrównawczego jest pracownik, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Z uwagi na fakt, że wynagrodzenie wypłacane jest pracownikom  z prawa do tego świadczenia mogą skorzystać wyłącznie pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. Zasiłek wyrównawczy stanowi różnicę pomiędzy przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rehabilitację, a wynagrodzeniem miesięcznym osiąganym podczas pracy z obniżonym wynagrodzeniem.

Jednorazowe odszkodowanie

Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz członkom rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty. Uprawnienia do jednorazowego odszkodowania z tego tytułu określa się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Stopień uszczerbku na zdrowiu oraz  jego powiązanie z wypadkiem przy pracy ustala lekarz orzecznik ZUS. Jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Renta z tytułu niezdolności do pracy

Osobą uprawnioną do otrzymania renty z tytułu niezdolności do pracy jest ubezpieczony, który stał się niezdolny do pracy na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Przy ustalaniu prawa do renty stosuje się przepisy Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ustawa emerytalna. Uwzględnia się przy tym także regulacje wynikające z ustawy wypadkowej. Renta z ubezpieczenia wypadkowego z tytułu niezdolności do pracy przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy.

Renta szkoleniowa

Osobą uprawnioną do pobierania renty szkoleniowej jest ubezpieczony, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Renta przysługuje niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego, a także bez względu na datę powstania niezdolności do pracy z powodu wypadku. Renta szkoleniowa przysługuje przez okres 6 miesięcy, przy czym okres ten może zostać wydłużony lub skrócony.