Poradnik Przedsiębiorcy

Świadczenie rehabilitacyjne - kiedy i komu przysługuje?

Zasiłek chorobowy można pobierać maksymalnie przez 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub ciąży przez 270 dni. Po tym okresie osoba, która nadal jest niezdolna do pracy, ale jej dalsze leczenie lub rehabilitacja rokuje na odzyskanie zdolności do niej, może wystąpić do ZUS-u o świadczenie rehabilitacyjne.

Kto może się ubiegać o świadczenie rehabilitacyjne?

O świadczenie rehabilitacyjne mogą się ubiegać objęci ubezpieczeniem chorobowym:

  • pracownicy,

  • osoby zatrudnione w ramach umowy agencyjnej, umowy uaktywniającej lub umowy zlecenia,

  • osoby współpracujące ze zleceniobiorcą,

  • osoby wykonujące pracę nakładczą,

  • osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz osoby z nimi współpracujące,

  • członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

  • osoby wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,

  • osoby odbywające służbę zastępczą,

  • duchowni.

Świadczenia rehabilitacyjnego natomiast nie otrzyma osoba, która otrzymuje:

  • emeryturę,

  • zasiłek lub świadczenie przedemerytalne,

  • rentę z tytułu niezdolności do pracy,

  • zasiłek dla bezrobotnych,

  • nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,

a także osoba, która:

  • przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia, urlopie bezpłatnym lub wychowawczym,

  • odbywa karę pozbawienia wolności lub jest tymczasowo aresztowana i nie ma skierowania do pracy,

  • zachowuje prawo do wynagrodzenia,

  • jest niezdolna do pracy w wyniku umyślnego przestępstwa lub wykroczenia.

Co zrobić, aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne?

Osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne, na co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego powinna złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, właściwym dla adresu zamieszkania, następujące dokumenty:

  • druk ZUS Np-7 - wypełniony przez osobę ubiegającą się o świadczenie i przez pracodawcę;

  • druk ZUS OL-9 - wypełniony przez lekarza;

  • druk ZUS N-10 - wywiad zawodowy wystawiony przez płatnika składek. Nie dotyczy osób, które nie mają już ubezpieczenia chorobowego lub prowadzą działalność pozarolniczą;

  • druk ZUS Z-10 - wypełniają osoby, które nie mają już ubezpieczenia chorobowego;

  • zaświadczenie płatnika składek (jeśli to ZUS będzie wypłacał świadczenie, a zasiłek chorobowy nie był przez ZUS wypłacany):

    • ZUS Z-3 - pracownicy,

    • ZUS Z-3b - osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub z nimi współpracujące,

    • ZUS Z-3a - pozostali ubezpieczeni;

  • protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku lub karta wypadku przy pracy gdy niezdolność do pracy jest spowodowana wypadkiem przy pracy;

  • decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez inspektora sanitarnego, gdy niezdolność do pracy spowodowana jest chorobą zawodową.

W ciągu 60 dni od złożenia dokumentów do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego zostanie wydana decyzja w sprawie przyznania świadczenia. O jego przyznaniu decyduje lekarz orzecznik ZUS. Jeśli odwołamy się od decyzji lekarza, zostanie powołana komisja lekarska ZUS, która wezwie nas na badania, po których trzeba będzie czekać do 30 dni na kolejną decyzję ZUS-u. Jeśli ZUS nadal nie zdecyduje się na przyznanie świadczenia, można jeszcze odwołać się do Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Świadczenie rehabilitacyjne wypłacane jest osobie uprawnionej przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, maksymalnie przez 12 miesięcy. W przypadku otrzymania świadczenia na okres krótszy niż 12 miesięcy, można po upływie tego okresu ubiegać się o wydłużenie czasu otrzymywania świadczenia, jednak nie dłużej niż na łączny czas 12 miesięcy. Po tym okresie wydawana jest decyzja, czy dana osoba nadal jest niezdolna do pracy. Jeśli tak, to może ubiegać się o rentę.

Ile wynosi świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie rehabilitacyjne jest przyznawane w wysokości:

  • 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przez pierwsze 90 dni otrzymywania świadczenia rehabilitacyjnego;

  • 75% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za pozostały okres otrzymywania świadczenia rehabilitacyjnego;

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży albo gdy jest spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową.

W przypadku świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, świadczenie to wypłacane jest z ubezpieczenia wypadkowego.

Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego może ulec waloryzacji, która polega na podwyższeniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego o wskaźnik obowiązujący w kwartale, w którym przypada pierwszy dzień otrzymywania świadczenia.

Co możemy, a czego nie możemy podczas pobierania świadczenia rehabilitacyjnego?

W czasie pobierania świadczenia trzeba stawiać się na zabiegi przewidziane przez lekarza. Osoby zagrożone całkowitą lub częściową niezdolnością do pracy mogą również w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ubiegać się o wyjazd do sanatorium. Wystarczy posiadać zgodę lekarza i złożyć ją do ZUS-u. Na jej podstawie wykonywane jest jeszcze jedno badanie, tym razem przez lekarza orzecznika ZUS i podejmowana jest decyzja o przyznaniu sanatorium.

Podczas pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Wykonywanie jej może skutkować, w przypadku kontroli z ZUS-u, utratą prawa do pobierania świadczenia.

Ochrona osób pobierających świadczenie rehabilitacyjne

Pracownik pobierający świadczenie rehabilitacyjne podlega ochronie przed zwolnieniem, ale nie dotyczy to wszystkich. Jeżeli pracownik u danego pracodawcy wykonywał pracę przez okres krótszy niż 6 miesięcy, to pracodawca po 3 miesiącach pobierania zasiłku chorobowego może zwolnić takiego pracownika. Jeżeli natomiast pracował przez okres co najmniej 6 miesięcy, pracodawca może go zwolnić dopiero po 3 miesiącach pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.

Wyjątek stanowią osoby, które świadczenie rehabilitacyjne otrzymują z ubezpieczenia wypadkowego. Nawet jeśli pracują krócej niż 6 miesięcy, podlegają ochronie takiej, jak gdyby pracowali co najmniej 6 miesięcy.

Uwaga!

W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy, pracownik pobierający świadczenie rehabilitacyjne może otrzymać wypowiedzenie, niezależnie od ochrony.

Co ważne, ochrona pracowników pobierający świadczenie rehabilitacyjne nie obowiązuje, gdy pracodawca chce zwolnić pracownika dyscyplinarnie.