Poradnik Przedsiębiorcy

Dzień wolny za święto przypadające w sobotę

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2012 r. w przypadku pracowników, dla których święto przypada w dniu będącym zgodnie z rozkładem ich czasu pracy dniem wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, nastąpi obniżenie ich wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że każdy pracodawca jest zobowiązany wyznaczyć dodatkowy dzień wolny za święto, które przypada w dzień wolny od pracy inny niż niedziela.

Dodatkowy dzień wolny za święto - jak obliczyć wymiar czasu pracy?

Dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy (pełen etat) w okresie rozliczeniowym czas pracy zasadniczo nie powinien przekraczać 8 godzin na dobę, a tym samym 40 godzin w 5-dniowym tygodniu pracy (od poniedziałku do piątku).

Wymiar czasu pracy pracownika w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:

  • mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni w danym okresie rozliczeniowym, a następnie

  • dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostających do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.

Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu pracy każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin rodzi u pracodawcy zobowiązanie do wyznaczenia dnia wolnego w danym okresie rozliczeniowym.

Przykład 1.

W firmie XYZ obowiązuje podstawowy system czasu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym, a dniami wolnymi od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia są soboty. W styczniu 2018 r. przypada 21 dni roboczych, co daje 168 godzin pracy (21 dni x 8 godz.) oraz jedno święto 6 stycznia. Wymiar czasu pracy wynosi (40 godz. x 3 tyg.) + (8 godz. x  6 dni) - (8 godz. x 1 święto) = 160 godziny. Zatem pracownicy mają do przepracowania 20 dni po 8 godzin. Przy wolnych sobotach pracownicy przepracowaliby 21 dni po 8 godzin, czyli o 8 godzin więcej niż wynika z wymiaru czasu pracy. W związku z tym konieczne jest wyznaczenie dodatkowego dnia wolnego od pracy w danym okresie rozliczeniowym.

Jeżeli w zakładzie obowiązuje dłuższy okres rozliczeniowy, wykorzystanie dodatkowego dnia wolnego może nastąpić w dowolnym miesiącu wchodzącym w skład okresu rozliczeniowego obejmującego miesiąc wystąpienia sobotniego święta. Obowiązują wówczas analogiczne zasady.

Uwaga!
Pracodawca nie ma obowiązku udzielenia dodatkowego dnia wolnego, gdy święto wypada w niedzielę.

Choroba w dzień wolny za święto

W przypadku gdy pracownik jest niezdolny do pracy z powodu choroby w dniu wolnym od pracy, które jest świętem ustawowym, pracodawca mimo choroby pracownika ma obowiązek wyznaczenia pracownikowi innego dnia wolnego od pracy.

Uwaga!
Dodatkowy dzień wolny za święto należy się również pracownikowi, który w święto przypadające w sobotę przebywa na zwolnieniu lekarskim.

Przykład 2.

W firmie ABC obowiązuje podstawowy system czasu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym, gdzie dni wolne to soboty. W styczniu 2018 r. jako dzień wolny od pracy za 6 stycznia 2018 r. pracodawca wyznaczył 10 stycznia 2018 r. Przyjmując, że jeden z pracowników będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim od 1 stycznia 2018 do 4 stycznia 2018 roku, dzień 10 stycznia 2018 r. w dalszym ciągu pozostanie dla niego dniem wolnym od pracy.

Należy zaznaczyć, że jeżeli nieobecność pracownika przypadnie w dniu wyznaczonym jako wolny z powodu święta przypadającego w sobotę, pracownik nie ma prawa do żądania wyznaczenia innego dnia wolnego.

Pracodawca nie ma również obowiązku udzielania dnia wolnego za święto wypadające w sobotę pracownikom przybywających na urlopie macierzyńskim, gdyż zasiłek macierzyński przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, bez wyłączania dni wolnych od pracy.