Poradnik Przedsiębiorcy

Ulgi podatkowe w zeznaniu rocznym - Ulga na dzieci

Ulga na dzieci należy do rodzaju ulg podatkowych, o które można pomniejszyć kwotę należnego podatku dochodowego za dany rok. Ulgę tę rozlicza się dopiero po zakończeniu roku podatkowego, w składanym zeznaniu rocznym. W poniższym artykule omówione zostaną zasady stosowania tej ulgi, ponieważ zostały one zmienione od czasu rozliczeń rocznych składanych za rok 2014.

Ulga na dzieci - kto może z niej skorzystać?

Z ulgi na dzieci mogą skorzystać podatnicy, którzy płacą podatek dochodowy według skali podatkowej, czyli rozliczający się z dochodów na formularzach PIT-36 i PIT-37. Tak więc podatnicy rozliczający się według zasad podatku liniowego (zeznanie roczne PIT-36L), ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (zeznanie roczne PIT-28) oraz karty podatkowej nie będą mogli z tej ulgi skorzystać. Ulga na dzieci zależna jest od ilości dzieci uprawniający do skorzystania z niej oraz od wielkości uzyskiwanych dochodów. 

1 dziecko a ulga na dzieci

W przypadku, gdy podatnik posiada jedno dziecko, które co do zasady uprawnia go do skorzystania z ulgi, kluczowa jest kwota dochodów, jakie uzyskiwane były w danym roku podatkowym.

Kwota ulgi na pierwsze dziecko wynosi 92,67 zł/miesiąc = 1112,04 zł/rok, jeżeli dochody podatnika:

  • pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

  • niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego dziecko (w tym przypadku limit wynosi 112 000 zł, jak w przypadku małżeństw).

Aby podatnika uznać za samotnie wychowującego dziecko, czyli aby mógł on podlegać limitowi dochodów 112 000 zł, musi on faktycznie samotnie wychowywać dziecko, jednocześnie będąc:

  • panną/kawalerem,

  • wdową/wdowcem,

  • rozwódką/rozwodnikiem,

  • osobą, której małżonek przebywa w więzieniu lub nie ma praw rodzicielskich.

Kwotę dochodu, która wpływa na możliwość skorzystania z ulgi na jedno dziecko, należy obliczać, sumując:

  • dochody opodatkowane według skali podatkowej (18% i 32%),

  • dochody opodatkowane podatkiem liniowym 19% - podatnicy rozliczający się z tych dochodów na PIT-36L nie mają prawa do skorzystania z ulgi, natomiast należy je uwzględnić w momencie wyliczania kwoty dochodu uprawniającej do skorzystania z ulgi),

  • dochody wykazywane na rocznej deklaracji PIT-38, czyli dotyczące m.in.: zbycia udziałów lub akcji w spółkach oraz pochodnych papierów wartościowych.

2 lub więcej dzieci a ulga na dzieci

W przypadku, gdy podatnikowi przysługuje ulga na dzieci - dwójkę lub więcej, to maksymalne kwoty możliwe do odliczenia wynoszą:

  • pierwsze dziecko - 92,67 zł/miesiąc = 1112,04 zł/rok,

  • drugie dziecko - 92,67 zł/miesiąc = 1112,04 zł/rok,

  • trzecie dziecko - 166,67 zł/miesiąc = 2000,04 zł/rok,

  • czwarte i każde kolejne dziecko - 225,00 zł/miesiąc = 2700,00 zł/rok.

W sytuacji, gdy ulga przysługuje na co najmniej dwójkę dzieci, nie ma już ograniczenia, że ulga na pierwsze dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzice nie przekroczyli w danym roku podatkowym konkretnej kwoty dochodu. Ograniczenie to obowiązuje tylko wtedy, gdy podatnik posiada jedno dziecko, uprawniające go do skorzystania z ulgi.

Ulga na dzieci w zeznaniu rocznym - gdzie ją wykazać?

Aby rozliczyć ulgi na dzieci, należy do rozliczenia rocznego dołączyć załącznik PIT/O, w którym:

  • liczbę dzieci oraz kwotę przysługującego zwrotu należy ująć w części C tego załącznika,

  • informacje o dzieciach należy zamieścić na stronie trzeciej, w części E - należy wpisać numery PESEL lub imiona, nazwiska oraz daty urodzenia. Dodatkowo należy wybrać czy ulga przysługiwała przez cały rok, czy za kilka miesięcy (np. w przypadku urodzenia dziecka w trakcie roku).

Możliwą do odliczenia ulgę należy ująć w części I formularza PIT-36 oraz w części F formularza PIT-37.

Co ważne, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 27f ust. 5 określa, że “na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

  • odpis aktu urodzenia dziecka;

  • zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

  • odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;

  • zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły”.

Dokumentów tych więc nie trzeba dołączać do składanego zeznania rocznego, natomiast na żądanie urzędu skarbowego należy je przedstawić, aby udowodnić, że ulga na dzieci w danym roku przysługiwała.

Zwrot niewykorzystanej części ulgi na dzieci

W sytuacji, gdy podatnik osiągnął w danym roku podatkowym na tyle niskie dochody, aby nie móc skorzystać w pełni z przysługującej mu ulgi, może wystąpić o jej zwrot, który limitowany jest wysokością składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, które zostały opłacone w danym roku. W przypadku, kiedy podatnik nie płacił w danym roku żadnych składek ZUS, nie ma możliwości otrzymania zwrotu niewykorzystanej ulgi na dzieci.

Przykład 1.

Pani Anna Nowak wraz z mężem osiągnęła w 2017 roku łączny dochód 35 000 zł. Po odliczeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne, do zapłaty wyszło 3000 zł podatku. Państwo Nowak posiadają 4 dzieci, więc ulga im przysługująca wynosi 6924,12 zł. Jako że nie wykorzystają jej całej, a zapłacone składki na ubezpieczenie ZUS oraz zdrowotne przewyższają kwotę całej ulgi, to państwu Nowak przysługuje zwrot niewykorzystanej kwoty ulgi. Będzie on wynosić 3924,12 zł.

W zeznaniu za rok 2014 niewykorzystaną ulgę na dzieci wykazywało się w załączniku PIT-UZ wraz z kwotą składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne - na tej podstawie urząd skarbowy zwracał odpowiednią wysokość ulgi, z której podatnik nie miał szansy skorzystać.

Natomiast od rozliczenia za 2015 rok niewykorzystaną ulgę wykazuje się w samym formularzu PIT-36 w części K zeznania, a w formularzu PIT-37 w części H.

Ulga na dzieci - dziecko pełnoletnie, zarobki dziecka

Ulga na dzieci dotyczy dzieci małoletnich (poniżej 18. roku życia) oraz dzieci:

  • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

  • do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w danym roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (zasady ogólne, czyli skala podatkowa 18/32%) lub art. 30b (np.: zbycie papierów wartościowych, instrumentów finansowych, akcji) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3089 zł (kwota wolna od podatku).

Ulga na dzieci jest sporym ułatwieniem dla podatników, szczególnie takich, którzy posiadają wiele dzieci. Podatnik po skorzystaniu z tej ulgi w zeznaniu rocznym może liczyć na zwrot zapłaconego w ciągu roku podatku lub zwrot ulgi niewykorzystanej z powodu małych dochodów.