Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga na dzieci, czyli jak ująć ulgę podatkową w zeznaniu rocznym

Ulga na dzieci należy do rodzaju ulg podatkowych, o które można pomniejszyć kwotę należnego podatku dochodowego za dany rok. Ulgę tę rozlicza się dopiero po zakończeniu roku podatkowego, w składanym zeznaniu rocznym. W poniższym artykule omówione zostaną zasady stosowania tej ulgi oraz czy można z niej skorzystać gdy dziecko jest pełnoletnie.

Ulga na dzieci - kto może z niej skorzystać?

Z ulgi na dzieci mogą skorzystać podatnicy, którzy płacą podatek dochodowy według skali podatkowej, czyli rozliczający się z dochodów na formularzach PIT-36 i PIT-37. Tak więc podatnicy rozliczający się według zasad podatku liniowego (zeznanie roczne PIT-36L), ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (zeznanie roczne PIT-28) oraz karty podatkowej nie będą mogli z tej ulgi skorzystać. Ulga na dzieci zależna jest od ilości dzieci uprawniający do skorzystania z niej oraz od wielkości uzyskiwanych dochodów. Korzystanie z innej formy opodatkowania niż skala podatkowa w przypadku działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej wobec osiągniętych dochodów z innego źródła (np. stosunku pracy) na zasadach ogólnych.

1 dziecko a ulga na dzieci

W przypadku, gdy podatnik posiada jedno dziecko, które co do zasady uprawnia go do skorzystania z ulgi, kluczowa jest kwota dochodów, jakie uzyskiwane były w danym roku podatkowym.

Kwota ulgi na pierwsze dziecko wynosi 92,67 zł/miesiąc = 1.112,04 zł/rok, jeżeli dochody podatnika:

  • pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000 zł,

  • niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56.000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego dziecko (w tym przypadku limit wynosi 112.000 zł, jak w przypadku małżeństw).

Aby podatnika uznać za samotnie wychowującego dziecko, czyli aby mógł on podlegać limitowi dochodów 112.000 zł, musi on faktycznie samotnie wychowywać dziecko, jednocześnie będąc:

  • panną/kawalerem,

  • wdową/wdowcem,

  • rozwódką/rozwodnikiem,

  • osobą, której małżonek przebywa w więzieniu lub nie ma praw rodzicielskich.

  • osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację w rozumieniu odrębnych przepisów,

Kwotę dochodu, która wpływa na możliwość skorzystania z ulgi na jedno dziecko, należy obliczać, sumując:

  • dochody opodatkowane według skali podatkowej (18% i 32%),

  • dochody opodatkowane podatkiem liniowym 19% - podatnicy rozliczający się z tych dochodów na PIT-36L nie mają prawa do skorzystania z ulgi, natomiast należy je uwzględnić w momencie wyliczania kwoty dochodu uprawniającej do skorzystania z ulgi),

  • dochody wykazywane na rocznej deklaracji PIT-38, czyli dotyczące m.in.: zbycia udziałów lub akcji w spółkach oraz pochodnych papierów wartościowych.

2 lub więcej dzieci a ulga na dzieci

W przypadku, gdy podatnikowi przysługuje ulga na dzieci - dwójkę lub więcej, to maksymalne kwoty możliwe do odliczenia wynoszą:

  • pierwsze dziecko - 92,67 zł/miesiąc = 1.112,04 zł/rok,

  • drugie dziecko - 92,67 zł/miesiąc = 1.112,04 zł/rok,

  • trzecie dziecko - 166,67 zł/miesiąc = 2.000,04 zł/rok,

  • czwarte i każde kolejne dziecko - 225,00 zł/miesiąc = 2700,00 zł/rok.

W sytuacji, gdy ulga przysługuje na co najmniej dwójkę dzieci, nie ma już ograniczenia, że ulga na pierwsze dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzice nie przekroczyli w danym roku podatkowym konkretnej kwoty dochodu. Ograniczenie to obowiązuje tylko wtedy, gdy podatnik posiada jedno dziecko, uprawniające go do skorzystania z ulgi.

Ulga na dzieci w zeznaniu rocznym - gdzie ją wykazać?

Aby rozliczyć ulgi na dzieci, należy do rozliczenia rocznego dołączyć załącznik PIT/O, w którym:

  • liczbę dzieci oraz kwotę przysługującego zwrotu należy ująć w części C tego załącznika,

  • informacje o dzieciach należy zamieścić na stronie trzeciej, w części E - należy wpisać numery PESEL lub imiona, nazwiska oraz daty urodzenia. Dodatkowo należy wybrać czy ulga przysługiwała przez cały rok, czy za kilka miesięcy (np. w przypadku urodzenia dziecka bądź jego śmierci w trakcie roku).

Możliwą do odliczenia ulgę należy ująć w części I formularza PIT-36 oraz w części F formularza PIT-37.

Co ważne, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 27f ust. 5 określa, że “na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

  • odpis aktu urodzenia dziecka;

  • zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

  • odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;

  • zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły”.

Dokumentów tych, więc nie trzeba dołączać do składanego zeznania rocznego, natomiast na żądanie urzędu skarbowego należy je przedstawić, aby udowodnić, że ulga na dzieci w danym roku przysługiwała.

Zwrot niewykorzystanej części ulgi na dzieci

W sytuacji, gdy podatnik osiągnął w danym roku podatkowym na tyle niskie dochody, aby nie móc skorzystać w pełni z przysługującej mu ulgi, może wystąpić o jej zwrot, który limitowany jest wysokością składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, które zostały opłacone w danym roku. W przypadku, kiedy podatnik nie płacił w danym roku żadnych składek ZUS, nie ma możliwości otrzymania zwrotu niewykorzystanej ulgi na dzieci.

Przykład 1.

Pani Anna Nowak wraz z mężem osiągnęła w 2018 roku łączny dochód 35.000 zł. Po odliczeniu składek na ubezpieczenie zdrowotne, do zapłaty wyszło 3.000 zł podatku. Państwo Nowak posiadają 4 dzieci, więc ulga im przysługująca wynosi 6.924,12 zł. Jako że nie wykorzystają jej całej, a zapłacone składki na ubezpieczenie ZUS oraz zdrowotne przewyższają kwotę całej ulgi, to państwu Nowak przysługuje zwrot niewykorzystanej kwoty ulgi. Będzie on wynosić 3.924,12 zł.

Rozliczenia za 2018 rok niewykorzystanej ulgi dokonuje się w samym formularzu PIT-36 w części L zeznania, a w formularzu PIT-37 w części H.

Ulga na dzieci - dziecko pełnoletnie, zarobki dziecka

Ulga na dzieci dotyczy dzieci małoletnich (poniżej 18. roku życia) oraz dzieci:

  • bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

  • do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w danym roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (zasady ogólne, czyli skala podatkowa 18/32%) lub art. 30b (np.: zbycie papierów wartościowych, instrumentów finansowych, akcji) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3.089 zł (kwota wolna od podatku).

Ulga na dzieci jest sporym ułatwieniem dla podatników, szczególnie takich, którzy posiadają wiele dzieci. Podatnik po skorzystaniu z tej ulgi w zeznaniu rocznym może liczyć na zwrot zapłaconego w ciągu roku podatku lub zwrot ulgi niewykorzystanej z powodu małych dochodów.