Poradnik Przedsiębiorcy

Zaliczka na podatek dochodowy a odliczenie składek ZUS

Jak wynika z Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą do opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód pomniejszony o odliczenia wymienione w art. 26 ww. aktu prawnego. Co podlega odliczeniu? Przede wszystkim osobiście opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe, rentowe i emerytalne, a także należności za osoby współpracujące oraz należności ze środków podatnika, które potrącił płatnik.A zatem, odliczenie składek ZUS to przywilej zarówno podatnika, za którego składki do ZUS zostały odprowadzone przez płatnika, jak również przedsiębiorcy.

Odliczenie składek w przypadku osoby zatrudnionej

W zależności od formy zatrudnienia, podatnik może opłacać składki ZUS samodzielnie, jak również mogą być one opłacone przez płatnika.

Zakład pracy nalicza składki, potrąca je z wynagrodzenia, a następnie odprowadza do ZUS w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę lub umowę zlecenia. O kwocie składek ZUS podatnik dowiaduje się za pośrednictwem informacji przekazywanej w PIT-11. Zakład pracy ma obowiązek przekazania tych danych pracownikom do ostatniego dnia lutego danego roku podatkowego. 

Należy podkreślić, że w PIT-11 wykazane są wyłącznie składki sfinansowane z wynagrodzenia podatnika, natomiast w kosztach firmy zostają wykazane składki opłacane przez pracodawcę (płatnika) za osobę zatrudnioną. 

Umowa zlecenia lub umowa o dzieło co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Warto pamiętać, że w przypadku, gdy wartość umowy wynosi nie więcej niż 200 zł, to zastosowanie może mieć zryczałtowana stawka podatku w wysokości 18%, natomiast podatek jest naliczany bezpośrednio od przychodu. Oznacza to, że choć składki ZUS zostają potrącone z wynagrodzenia, to nie pomniejszają kwoty podatku. W takiej sytuacji mogą one zostać ujęte w deklaracji, natomiast ze względu na niewielką kwotę (i objęcie ich ryczałtem) przychody te nie będą wykazane w zeznaniu rocznym.

Odliczenie składek w przypadku przedsiębiorcy

Przedsiębiorca opłacający składki ZUS sam za siebie ma obowiązek odliczenia od dochodu wyłącznie takiej kwoty, która w danym roku została zapłacona. Nie ma tutaj znaczenia konkretny rok, do którego odnosi się opłacona składka. Podatnik opłaca składki w następnym miesiącu za miesiąc poprzedni, np. składka za grudzień 2018 r. powinna zostać zapłacona w styczniu 2019 r. Oznacza to, iż przedsiębiorca będzie mógł uwzględnić składkę za grudzień dopiero w rozliczeniu za rok 2019. Termin płacenia składek może się różnić w zależności od zatrudniania pracowników, bądź opłacania składek wyłącznie za siebie:

  • do 10 dnia następnego miesiąca w przypadku odprowadzania składki wyłącznie za siebie;
  • do 15 dnia następnego miesiąca w przypadku odprowadzania składki za siebie i pracowników.

Przedsiębiorca ma możliwość odliczenia w zeznaniu podatkowym składek ZUS, które zostały również opłacone za lata poprzednie.

Jakich składek nie można wykazać?

Istnieją przypadki, w których płatnik nie może w zeznaniu rocznym wykazać składek, a mianowicie:

  • składki, które zaliczono wcześniej do kosztów uzyskania przychodów,
  • składki, które zostały odliczone w podatku zryczałtowanym,
  • składki, które zostały odliczone w podatku tonażowym,
  • składki, które zostały zwrócone podatnikowi,
  • składki, dla których podstawą do obliczenia był dochód zwolniony z podatku lub w stosunku do którego zaniechano poboru podatku.

Co ważne, przedsiębiorca sam podejmuje decyzję, czy zaliczy składki ZUS bezpośrednio w koszty uzyskania przychodu, czy też odliczy je od dochodu. Należy jednak pamiętać, że podatnik nie może wykazać równocześnie w kosztach podatkowych i w zeznaniu podatkowym tych samych składek. Ponadto osoba prowadząca działalność gospodarczą może również dokonać odliczenia od podatku dochodowego składki na własne ubezpieczenie zdrowotne, jednak - co ważne - należy je wcześniej opłacić.

Odliczenie składek osoby zatrudnionej prowadzącej działalność gospodarczą

W przypadku osoby zatrudnionej oraz dodatkowo prowadzącej działalność gospodarczą, składki ZUS odprowadzane są z każdego tytułu. Podatnik może odliczyć składki ZUS dotyczące działalności z któregokolwiek tytułu i odwrotnie. Warto pamiętać, że jeśli podatnik nie skorzysta przykładowo z odliczenia składek ZUS w zeznaniu za ryczał, to może tego dokonać w rozliczeniu na innych zasadach.