Dodatek za pracę nocną a wynagrodzenie urlopowe – jak obliczyć?

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Za czas urlopu wypoczynkowego pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Ta zasada, sformułowana w art. 172 Kodeksu pracy, wymaga, aby przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego uwzględniać co do zasady wszystkie składniki wynagrodzenia za pracę, do których między innymi należy dodatek za pracę w porze nocnej. Dowiedz się jak wyliczyc wynagrodzenie urlopowe w przypadku dodatków za pracę w nocy.

Pora nocna

Pora nocna obejmuje 8 godzin między 21:00 a 7:00. Pracodawca ustala godziny, w których u niego przypada pora nocna w regulaminie pracy. Jeżeli nie opracowano regulaminu pracy, ustalenie to powinno być zawarte w informacji o warunkach zatrudnienia przekazywanej pracownikowi niepóźniej niż w terminie 7 dni od dopuszczenia go do pracy (art. 29 § 3 pkt 1 lit. m, art. 1041 § 1 pkt 4, art. 1517 § 1 Ustawy z 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy; dalej: Kodeks pracy).

Dla pracownika młodocianego pora nocna została sztywno określona w Kodeksie pracy i przypada pomiędzy 22:00 a 6:00. Natomiast w przypadkach osób, które:

są w wieku poniżej 15 lat i ukończyły ośmioletnią szkołę podstawową (lub jej nie ukończyły);

ukończyły 15 lat i nie ukończyły ośmioletniej szkoły podstawowej,

– pora nocna obejmuje 10 godzin i przypada pomiędzy godzinami 20:00 a 6:00.

Bezwzględny zakaz zatrudniania w porze nocnej dotyczy:

  • pracownic w ciąży,
  • pracowników młodocianych.
  • Pracownik wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia może wykonywać pracę w porze nocnej tylko za jego zgodą (art. 178, art. 203 § 1, § 11 Kodeksu pracy).

Pracujący w nocy

Warto wspomnieć, ze specjalny status „pracującego w nocy” ma pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej lub którego co najmniej ¼ czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną. Czas pracy takiego pracownika nie może przekraczać 8 godzin na dobę, jeżeli wykonuje prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym. Ograniczenie to nie dotyczy jednak pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

Wykaz wspomnianych wyżej prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym określa pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa – z przedstawicielami pracowników wybranymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy, oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, uwzględniając konieczność zapewnienia bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia pracowników. Jeżeli porozumienie jest zawarte z zakładową organizacją związkową, informacja o nim podlega wpisowi do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy na zasadach określonych w Ustawie z 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (art. 1517 § 2–5 Kodeksu pracy).

Dodatek za pracę w porze nocnej

Pracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej – zarówno „pracującemu w nocy”, jak i takiemu, który nie ma tego specjalnego statusu – przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów. W stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale poza zakładem pracy wspomniany dodatek może być zastąpiony ryczałtem, którego wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej (art. 1518 Kodeksu pracy).

Aby obliczyć wysokość dodatku przysługującego za jedną godzinę pracy w porze nocnej, należy podzielić kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę przez liczbę godzin pracy przypadających do przepracowania w danym miesiącu. Otrzymany wynik należy następnie pomnożyć przez 20% (§ 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 roku w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy).

Przykład 1.

Zgodnie z regulaminem pracy obowiązującym u pracodawcy pora nocna trwa od 23:00 do 7:00. Pracownik wykonywał pracę od 19:00, 9 lutego 2026 roku, do 3:00, 10 lutego 2026 roku. Oznacza to, że przepracował 4 godziny w porze nocnej (od 23:00 do 3:00) i za ten czas przysługuje mu, poza normalnym wynagrodzeniem, dodatek. W lutym 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4806 zł. W tym miesiącu czas przypadający do przepracowania obejmował 160 godzin (20 dni). W związku z tym wysokość dodatku za jedną godzinę pracy w porze nocnej w lutym 2026 roku wynosiła 6,01 zł, zgodnie z obliczeniem:

4806 zł : 160 godz. × 20% = 6,01 zł/godz.

Zatem za przepracowane 4 godziny nocne pracownik nabył prawo do dodatku w wysokości 24,04 zł, zgodnie z obliczeniem:

6,01 zł/godz. × 4 godz.= 24,04 zł.

Czy dodatek za pracę w porze nocnej uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym?

Wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy – zgodnie z przywołaną na wstępie zasadą, że za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował – jednak z wyłączeniem:

  • jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,
  • wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
  • dodatkowego wynagrodzenia radcy prawnego z tytułu zastępstwa sądowego,
  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych,
  • wynagrodzenia i odszkodowania przysługującego w razie rozwiązania stosunku prac (§ 6 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop).

Dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej nie jest wyłączony z podstawy wynagrodzenia urlopowego, gdyż nie wymieniono go w powyższym wyliczeniu.

Jak obliczyć wynagrodzenie urlopowe?

Dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej jest tzw. zmiennym składnikiem wynagrodzenia przysługującym za okresy niedłuższe niż jeden miesiąc (nie jest tzw. składnikiem stałym, określonym w stawce miesięcznej w stałej wysokości). W związku z tym dodatek ten uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w ciągu 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. W przypadkach znacznego wahania wysokości dodatków za pracę w porze nocnej składnik ten może być uwzględniony przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Wynagrodzenie ustalone według tych zasad stanowi podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego (dalej „podstawa wymiaru”).

Wynagrodzenie urlopowe, w zakresie uwzględniającym zmienne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy niedłuższe niż jeden miesiąc, w tym dodatek za pracę w porze nocnej, oblicza się:

  • dzieląc podstawę wymiaru przez liczbę godzin, w czasie których pracownik wykonywał pracę w okresie, z którego została ustalona ta podstawa, a następnie,
  • mnożąc tak ustalone wynagrodzenie za jedną godzinę pracy przez liczbę godzin, jakie pracownik przepracowałby w czasie urlopu w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, gdyby w tym czasie nie korzystał z urlopu (§ 8, § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop).

Przykład 2.

W lipcu 2026 roku pracownik korzysta z 12 dni, czyli 96 godzin, urlopu wypoczynkowego (12 dni × 8 godz.). Dodatek za pracę w porze nocnej w 3 miesiącach poprzedzających miesiąc korzystania z urlopu wypłacono mu w kwotach: 34,32 zł (za 6 godzin) – w kwietniu, 18,03 zł (za 3 godziny) – w maju i 45,76 zł (za 8 godzin) – w czerwcu. We wspomnianych trzech miesiącach pracownik wykonywał pracę łącznie przez 496 godzin (168 + 160 + 168). W związku z tym jego wynagrodzenie urlopowe w zakresie, w jakim uwzględnia ono w swojej podstawie dodatek za pracę w porze nocnej, wynosi 19,20 zł, co wynika z następujących obliczeń:

34,32 zł + 18,03 zł + 45,76 zł = 98,11 zł;

98,11 zł : 496 godz. = 0,20 zł/godz.

0,20 zł/h × 96 godz. = 19,20 zł.

Przy ustalaniu wysokości dodatku za pracę w porze nocnej warto pamiętać o tym, że podstawą jego obliczenia jest aktualna kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, a nie wypłata konkretnego pracownika. Wysokość tego dodatku za jedną godzinę różni się zaś w poszczególnych miesiącach, zależnie od miesięcznego wymiaru czasu pracy. Uwzględnianie wspomnianego dodatku w wynagrodzeniu urlopowym następuje na zasadach dotyczących zmiennych składników wynagrodzenia.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów